Bảo vệ hạ tầng năng lượng trong kỷ nguyên số: Gắn an ninh mạng với chuyển đổi xanh bền vững

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký, Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa năng lượng, công nghệ số và an ninh mạng. Theo ông, khi các hệ thống năng lượng ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu và công nghệ điều khiển, bảo vệ an ninh mạng phải trở thành một phần không thể tách rời của bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Ông Vũ Duy Hiền đề xuất ba định hướng trọng tâm: chuyển từ bảo vệ bị động sang chủ động quản trị rủi ro và nâng cao khả năng chống chịu; tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp năng lượng và các tổ chức chuyên môn; gắn ứng dụng công nghệ mới với yêu cầu an ninh, an toàn và phát triển bền vững.

Phát biểu chỉ đạo, định hướng tại Hội thảo, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an nhấn mạnh hạ tầng năng lượng là một trong những hạ tầng đặc biệt quan trọng, có thể trở thành mục tiêu trong các cuộc xung đột. Nếu hệ thống năng lượng bị tê liệt, nhiều hệ thống khác cũng có thể bị ảnh hưởng, từ thông tin liên lạc đến điều khiển, giám sát và vận hành.

Theo đồng chí Phó Cục trưởng, nguy cơ tấn công mạng vào hạ tầng trọng yếu hiện không còn là vấn đề lý thuyết, mà đã hiện hữu, đòi hỏi các đơn vị chủ động nhận diện rủi ro và triển khai biện pháp bảo vệ tương xứng. Đồng chí đề nghị doanh nghiệp chủ động nhận diện, ưu tiên bảo vệ các hệ thống năng lượng trọng yếu; nâng cao năng lực giám sát, ứng phó và khôi phục sau sự cố; đồng thời tăng cường phối hợp với cơ quan chức năng và các đơn vị chuyên môn. Đặc biệt, hệ thống công nghệ thông tin (IT), công nghệ vận hành công nghiệp (OT) và dữ liệu vận hành cần được bảo vệ phù hợp với đặc thù của từng hệ thống, ngay từ khâu đầu tư, thiết kế đến tổ chức vận hành.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã thảo luận, tập trung vào yêu cầu nâng cao năng lực quản trị rủi ro, tăng cường phối hợp giữa doanh nghiệp với cơ quan chức năng và chuẩn bị phương án duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố an ninh mạng.

Bên cạnh an ninh mạng, đa dạng hóa nguồn cung năng lượng là một nội dung trọng tâm được đề cập tại hội thảo. Trong bối cảnh thị trường quốc tế chịu tác động từ những biến động địa chính trị, phát triển hạ tầng khí và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) được đặt ra như một hướng đi nhằm bổ sung nguồn cung, tăng tính linh hoạt và nâng cao khả năng thích ứng của hệ thống năng lượng.

Tham luận tại Hội thảo, TS. Nguyễn Huy Hoạch, Thường trực Hội đồng Khoa học và Biên tập của Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (VEA), nhấn mạnh năng lượng không chỉ là đầu vào thiết yếu mà còn quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng tăng trưởng của nền kinh tế.

Đề cập những thách thức đối với an ninh năng lượng, TS. Nguyễn Huy Hoạch cho rằng các rủi ro không chỉ đến từ biến đổi khí hậu, thiên tai, biến động thị trường và chuỗi cung ứng, mà còn liên quan đến an ninh mạng, dữ liệu và sự phụ thuộc vào công nghệ. Các hệ thống điều khiển, giám sát và điều độ vận hành điện có vai trò quan trọng đối với tính ổn định của toàn hệ thống; vì vậy, sự cố tại các hệ thống này có thể ảnh hưởng đến khả năng cung cấp điện. Theo ông, yêu cầu đặt ra là nâng cao khả năng chống chịu, chủ động thích ứng với biến động, duy trì vận hành và phục hồi kịp thời khi xảy ra sự cố.

Chia sẻ tại Hội thảo, ông Nguyễn Trung Nghĩa - Chuyên gia tư vấn an ninh mạng, Công ty cổ phần Công nghệ An ninh mạng quốc gia Việt Nam (NCS) cho biết, trong thời gian qua tấn công mạng đã gây ra nhiều thiệt hại cho các hoạt động sản xuất, chuỗi cung ứng.

Trước những thiệt hại đã được đong đếm qua các vụ tấn công ảnh hưởng trên không gian mạng đến hoạt động sản xuất của doanh nghiệp, chuyên gia đưa ra các giải pháp nhằm đảm bảo vận hành gồm: Nhận diện và quản lý tài sản; Bảo vệ và phát hiện các mối đe dọa; Giám sát và điều phối; Con người và phối hợp ứng phó.

Tham luận tại Hội thảo, ông Hồ Diên Vượng - Phó Giám đốc Chi nhánh Kinh doanh LNG, đại diện PV GAS đã trình bày tham luận về giải pháp đa dạng hóa nguồn cung LNG bảo đảm an ninh năng lượng và phục vụ chuyển dịch năng lượng trong điều kiện biến động địa chính trị thế giới. Nội dung này góp phần làm rõ mối liên hệ giữa nguồn cung LNG, phát triển hạ tầng và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn.

Hội thảo cũng đề cập ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dự báo nhu cầu, tối ưu sử dụng năng lượng và hỗ trợ quản trị phát thải. Ông Trần Quang Hải, Giám đốc công nghệ Công ty Cổ phần AIZ, chia sẻ về tiềm năng ứng dụng AI trong lĩnh vực này. Trong khi đó, ông Nguyễn Trung Nghĩa, chuyên gia tư vấn an ninh mạng thuộc Công ty Cổ phần Công nghệ An ninh mạng quốc gia Việt Nam (NCS), tập trung vào các biện pháp bảo vệ hệ thống IT/OT và dữ liệu.

Qua các phiên tham luận, góp ý và đưa ra các giải pháp, Hội thảo giúp kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp năng lượng và cộng đồng công nghệ; chia sẻ kinh nghiệm quản trị rủi ro, bảo vệ hạ tầng trọng yếu và nâng cao năng lực ứng phó sự cố.

Đồng thời, Hội thảo cũng là lời khẳng định việc đảm bảo an ninh mạng, bảo vệ hạ tầng năng lượng trong kỷ nguyên số giúp chuyển đổi xanh bền vững và duy trì hoạt động sản xuất, cung ứng bền vững...