Cổng thông tin điện tử Đảng Cộng Sản Việt Nam
Bộ công thương
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu làm rõ 5 nhóm vấn đề của Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh

hay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu làm rõ mục tiêu, phân công quản lý nhà nước, mô hình Sở giao dịch hàng hóa, quản trị rủi ro và giao dịch OTC.

Thể chế hóa Nghị quyết số 19-NQ/TW

Chiều 20/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, sau phiên thảo luận ở hội trường về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ và cơ quan soạn thảo, phát biểu tiếp thu, giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ và cơ quan soạn thảo, phát biểu tiếp thu, giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Phó Thủ tướng trân trọng cảm ơn các ý kiến phát biểu rất sâu sắc, tâm huyết và trách nhiệm của các vị đại biểu Quốc hội đối với dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh.

Phó Thủ tướng cho biết, Luật được xây dựng nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam, trong đó có yêu cầu hình thành và phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh.

Chính phủ đã có báo cáo tiếp thu, giải trình đối với 29 lượt ý kiến tại phiên thảo luận ở tổ. Tại phiên thảo luận ở hội trường hôm nay, dự án Luật tiếp tục nhận được 18 ý kiến phát biểu của các vị đại biểu Quốc hội.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu báo cáo làm rõ năm nhóm vấn đề trọng tâm mà các đại biểu quan tâm.

Thứ nhất, về mục tiêu và sự cần thiết ban hành Luật, Chính phủ thống nhất với quan điểm của các vị đại biểu Quốc hội. Chính phủ sẽ chỉ đạo cơ quan soạn thảo rà soát, hoàn thiện án Luật với mục tiêu quan trọng nhất là thiết lập các cơ chế để hỗ trợ doanh nghiệp và các chủ thể tham gia thị trường phòng ngừa rủi ro về giá, hình thành giá tham chiếu đối với mặt hàng mà Việt Nam đang có thế mạnh.

Thứ hai, về bản chất của thị trường phân công quản lý nhà nước, Phó Thủ tướng khẳng định thị trường hàng hóa phái sinh gắn trực tiếp với sản xuất, chế biến, lưu thông, xuất nhập khẩu và giao nhận hàng hóa vật chất. Giá trị quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia giao dịch trên thị trường phụ thuộc vào giá, chỉ số giá hoặc biến động giá của các mặt hàng trong chuỗi cung ứng thực.

Vì vậy, hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh vừa gắn với thị trường hàng hóa, vừa có đặc trưng của thị trường tài chính, phát sinh các rủi ro về giá, thanh toán, đối tác và an toàn hệ thống cần được kiểm soát và quản lý.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc xác định cơ quan quản lý không có một mô hình thống nhất mà phụ thuộc vào cấu trúc tổ chức và phân công quản lý của từng quốc gia. Tại Việt Nam, hoạt động mua bán hàng hóa được quy định tại Luật Thương mại năm 2005, trong đó Chính phủ giao Bộ Công Thương thống nhất quản lý nhà nước trong lĩnh vực chuyên ngành.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu

"Kế thừa các quy định nêu trên và tiếp thu các ý kiến của đại biểu, dự thảo lần này tiếp tục kiến nghị giao Bộ Công Thương là cơ quan đầu mối, đồng thời phân định rõ trách nhiệm phối hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an và các cơ quan có liên quan trong việc quản lý, giám sát hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh", Phó Thủ tướng nêu rõ.

Kiểm soát chặt thiết chế trọng yếu

Thứ ba, về mô hình Sở giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ, Chính phủ thống nhất rằng Nhà nước phải kiểm soát chặt chẽ các thiết chế trọng yếu của thị trường. Tuy nhiên, kiểm soát bằng pháp luật và cơ chế giám sát không đồng nhất với việc Nhà nước phải nắm giữ phần vốn chi phối.

Kinh nghiệm quốc tế có nhiều mô hình tổ chức sở hữu và vận hành Sở giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ, trong đó có cả mô hình thuộc sở hữu nhà nước, kết hợp sở hữu công tư và mô hình thuộc sở hữu tư nhân hoàn toàn. Theo đó, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo nghiên cứu kỹ lưỡng kinh nghiệm quốc tế và điều kiện thực tiễn của Việt Nam để hoàn thiện mô hình phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước.

Thứ tư, về cơ chế quản trị rủi ro, Trung tâm thanh toán bù trừ và bảo vệ nhà đầu tư, đây là nội dung được nhiều đại biểu quan tâm. Vì vậy, Chính phủ sẽ chỉ đạo cơ quan soạn thảo hoàn thiện các cơ chế quản trị rủi ro, quy định trách nhiệm can thiệp của cơ quan quản lý nhà nước trong trường hợp khẩn cấp.

Đồng thời bám sát nguyên tắc, chủ thể gây rủi ro phải chịu trách nhiệm trước, không chuyển tổn thất một cách tùy tiện sang nhà đầu tư hoặc ngân sách nhà nước. Đối với việc chuyển ngoại tệ phục vụ ký quỹ, thanh toán và kết nối, chia sẻ dữ liệu, dự thảo Luật sẽ được hoàn thiện, bảo đảm đồng bộ với pháp luật chuyên ngành.

Đối với các ý kiến liên quan đến chứng thư kho điện tử, cơ chế bảo đảm tài sản, trách nhiệm của đơn vị vận hành kho và kiểm định hàng hóa, Chính phủ sẽ chỉ đạo hoàn thiện theo hướng tăng cường tính xác thực, minh bạch, khả năng liên thông dữ liệu và bảo đảm an toàn cho hàng hóa, tài sản của các chủ thể khi tham gia thị trường.

Toàn cảnh phiên thảo luận ở hội trường về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh.

Thứ năm, về giao dịch thỏa thuận trực tiếp hay giao dịch OTC và hoạt động của tổ chức tín dụng trên thị trường, Phó Thủ tướng cho biết dự thảo Luật được xây dựng theo hướng bao quát cả thị trường hàng hóa phái sinh tập trung và các giao dịch thỏa thuận trực tiếp. Việc đưa các giao dịch thỏa thuận trực tiếp vào phạm vi điều chỉnh của dự án Luật nhằm xác lập nguyên tắc minh bạch và quản trị rủi ro, bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực chuyên ngành.

Đối với hoạt động của tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên thị trường hàng hóa phái sinh, Chính phủ sẽ chỉ đạo cơ quan soạn thảo hoàn thiện, bảo đảm phù hợp với pháp luật về các tổ chức tín dụng.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho biết, để tiếp tục hoàn thiện dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành liên quan phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Kinh tế và Tài chính cùng các cơ quan của Quốc hội để tiếp thu tối đa ý kiến của các đại biểu, rà soát đồng bộ với các luật có liên quan, hoàn thiện, trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ ba.


Tác giả: Văn Hoàng / moit.gov.vn
Bình luận

Các tin khác

Tin đọc nhiều