Singapore mở rộng dịch vụ tiếp nhiên liệu LNG cho tàu biển
Động thái trên cần được đặt trong chiến lược rộng hơn của Cơ quan Hàng hải và Cảng biển Singapore (MPA), đó là mở rộng năng lực cung ứng LNG, phát triển nhiên liệu sinh học và biomethane, thúc đẩy tiếp nhiên liệu methanol, thử nghiệm ammonia, ethanol và điện hóa phương tiện cảng. Mục tiêu không chỉ là cung cấp thêm lựa chọn nhiên liệu cho chủ tàu, mà còn củng cố lợi thế cạnh tranh của Singapore thông qua hạ tầng, tiêu chuẩn an toàn, năng lực vận hành, số hóa và mạng lưới nhà cung cấp quốc tế.
PetroChina International dự kiến thực hiện hoạt động tiếp nhiên liệu LNG cho tàu biển lần đầu tiên tại Singapore ngày 15/10/2026. Doanh nghiệp này đã được cấp phép cung ứng LNG làm nhiên liệu hàng hải, đồng thời có giấy phép cung cấp methanol cho tàu biển. PetroChina cũng cho biết đang hoàn tất việc mua tàu tiếp nhiên liệu methanol, qua đó mở rộng khả năng cung cấp nhiều loại nhiên liệu thay thế cho khách hàng vận tải biển.
Đây không đơn thuần là việc bổ sung một nhà cung cấp LNG. Sự kiện thể hiện một số xu hướng rất đáng chú ý về mặt chiến lược của Singapore:
- Singapore đa dạng hóa nhà cung cấp, thu hút các tập đoàn năng lượng quốc tế tham gia cung ứng nhiên liệu hàng hải.
- Singapore tiếp tục mở rộng danh mục nhiên liệu, một nhà cung cấp có thể tham gia nhiều phân khúc, từ LNG đến methanol.
-Tập trung phát triển dịch vụ tích hợp, cạnh tranh ngày càng dựa trên khả năng bảo đảm nguồn cung, vận chuyển, lưu trữ, giao nhận, tuân thủ tiêu chuẩn và cung cấp dịch vụ tin cậy cho chủ tàu.
Reuters dẫn số liệu Clarksons cho biết đến cuối năm 2025, số đơn đặt hàng tàu sử dụng nhiên liệu thay thế trên thế giới đã tiến gần 2.000 chiếc, trong đó có hơn 1.200 tàu sử dụng LNG. Bài báo cũng cho biết PetroChina chiếm khoảng 10% lượng nhiên liệu hàng hải bán tại Singapore trong năm 2025, khi tổng lượng bán nhiên liệu hàng hải của cảng vượt 56 triệu tấn.
Mở rộng công suất LNG và củng cố hệ sinh thái cung ứng
Ngày 30/7/2026, MPA thông báo cấp tám giấy phép mới cho các nhà cung cấp LNG làm nhiên liệu hàng hải, có hiệu lực từ ngày 1/9/2026 đến ngày 31/8/2031. Danh sách có bao gồm PetroChina International (Singapore), cùng các doanh nghiệp năng lượng và thương mại quốc tế khác. Các đơn vị được lựa chọn dựa trên năng lực cung ứng, kế hoạch kinh doanh, kinh nghiệm vận hành và tiêu chuẩn an toàn; việc kiểm soát thất thoát methane cũng được xem xét.
Tiếp đó, tại Hội nghị và Triển lãm quốc tế về tiếp nhiên liệu hàng hải Singapore (SIBCON) ngày 13–15/10/2026, MPA cho biết sẽ mời đăng ký giấy phép vận hành các đơn vị lưu trữ LNG nổi (FSU) tại vùng neo đậu của Singapore vào cuối năm 2026, tùy thuộc phê duyệt pháp lý. Các FSU được kỳ vọng tăng năng lực lưu trữ và củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.
Chiến lược này kết hợp cả mở rộng năng lực vật chất và nâng cao độ tin cậy của thị trường. Singapore không chỉ cần có đủ nhiên liệu mà còn phải bảo đảm việc giao nhận an toàn, đo lường chính xác, chất lượng nhất quán và quy trình vận hành minh bạch.
Từ cảng tiếp nhiên liệu truyền thống đến trung tâm đa nhiên liệu
Singapore đang chuyển từ mô hình cạnh tranh chủ yếu dựa trên quy mô và hiệu quả cung ứng nhiên liệu hàng hải truyền thống sang mô hình trung tâm tiếp nhiên liệu đa dạng, có khả năng đáp ứng nhiều công nghệ và lựa chọn nhiên liệu khác nhau.
Đối với LNG, Singapore liên tục mở rộng năng lực hiện tại, tăng số nhà cung cấp, công suất lưu trữ và khả năng tiếp nhiên liệu để phục vụ nhu cầu hiện hữu của đội tàu LNG.
Đối với Methanol, Singapore liên tục phát triển thị trường mới, xây dựng năng lực tiếp nhiên liệu, đội tàu chuyên dụng và quy trình giao dịch cho loại nhiên liệu đang được quan tâm trong vận tải biển.
Với Biomethane và nhiên liệu sinh học, Singapore tận dụng hạ tầng hiện có, tập trung nghiên cứu khả năng sử dụng hạ tầng khí hiện hữu để phát triển nguồn nhiên liệu có tiềm năng giảm phát thải trong toàn bộ vòng đời.
Về nguồn nhiên liệu mới Ammonia và ethanol, triển khai các thử nghiệm và chuẩn hóa, phát triển tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình an toàn và kinh nghiệm vận hành trước khi mở rộng thương mại.
MPA đã công bố các sáng kiến tương ứng tại SIBCON 2026, gồm phát triển năng lực LNG và biomethane, tiến hành hoạt động tiếp nhiên liệu ethanol đầu tiên tại Singapore, đồng thời đưa ra tài liệu tham chiếu kỹ thuật về tiếp nhiên liệu ammonia. Những động thái này cho thấy Singapore chuẩn bị đồng thời cho nhu cầu trước mắt và các phương án chuyển đổi dài hạn.
Singapore không lựa chọn duy nhất một loại nhiên liệu
Quá trình chuyển đổi năng lượng của ngành hàng hải còn nhiều bất định. Các hãng tàu có tuyến vận tải, cơ cấu đội tàu, tuổi tàu, hợp đồng cung ứng và điều kiện tài chính khác nhau. Vì vậy, không phải loại nhiên liệu nào cũng phù hợp với mọi doanh nghiệp.
Singapore lựa chọn cách tiếp cận khá thực dụng đó là xây dựng năng lực để đáp ứng nhiều phương án, thay vì đặt cược toàn bộ vào một công nghệ. Tại SIBCON 2026, đại diện Chính phủ Singapore nhấn mạnh vai trò của tiêu chuẩn kỹ thuật, kinh nghiệm vận hành, nhân lực và an toàn trong việc đưa nhiên liệu mới vào sử dụng trên quy mô lớn.
Trong cách tiếp cận này, LNG có vai trò đáng kể vì thị trường tàu LNG đã phát triển và Singapore đã có hệ sinh thái khí tự nhiên tương đối hoàn chỉnh. Tuy nhiên, LNG không đồng nghĩa với nhiên liệu không phát thải. Mức giảm phát thải thực tế phụ thuộc vào hiệu suất động cơ, chuỗi cung ứng, rò rỉ methane và hiện tượng methane slip trong quá trình sử dụng. Vì thế, việc mở rộng LNG cần đi cùng kiểm soát methane và đánh giá phát thải theo vòng đời, thay vì chỉ dựa trên lượng khí thải tại ống xả.
Kết hợp hạ tầng hiện tại với lộ trình giảm phát thải
Một điểm đáng chú ý là thỏa thuận hợp tác giữa MPA, CMA CGM và Singapore LNG Corporation (SLNG) nhằm nghiên cứu khả năng cung ứng và sử dụng biomethane hóa lỏng làm nhiên liệu hàng hải. Các bên sẽ xem xét cách tận dụng hạ tầng khí hiện có, cơ chế chứng nhận nguồn gốc và phương pháp xác định mức tiết giảm phát thải khi biomethane được đưa vào hệ thống chung với khí tự nhiên.
Đây là hướng đi có ý nghĩa rất chiến lược, thay vì xây dựng toàn bộ hệ thống mới cho từng nhiên liệu, Singapore tìm cách tận dụng hạ tầng, đồng thời phát triển cơ chế chứng nhận để phân biệt nguồn nhiên liệu và thuộc tính môi trường.
Tuy nhiên, việc sử dụng chung hạ tầng không tự chứng minh rằng toàn bộ lượng nhiên liệu giao cho tàu có mức giảm phát thải như nhau. Khả năng truy xuất nguồn gốc, phương pháp hạch toán và tính toàn vẹn của chứng nhận vẫn là những yếu tố quan trọng.
Cạnh tranh bằng hệ sinh thái, không chỉ bằng giá nhiên liệu
Lợi thế của Singapore nằm ở khả năng kết nối nhiều mắt xích, nhà cung cấp năng lượng, chủ tàu, doanh nghiệp logistics, nhà vận hành cảng, đơn vị lưu trữ, tổ chức tài chính, cơ quan quản lý và các tổ chức xây dựng tiêu chuẩn. Mô hình này được Singaporoe triển khai rất thành công trong lĩnh vực khai thác hạ tầng logistics từ trước tới nay.
Việc mở rộng giấy phép LNG, nghiên cứu FSU, hợp tác biomethane và thử nghiệm ethanol giúp Singapore tạo thêm lựa chọn cho khách hàng. Khi chủ tàu có thể tiếp cận nhiều loại nhiên liệu và dịch vụ tại cùng một trung tâm, Singapore có cơ hội giữ chân lưu lượng tàu, các hoạt động giao dịch nhiên liệu và dịch vụ hậu cần liên quan.
Biến tiêu chuẩn và an toàn thành lợi thế cạnh tranh
MPA và Enterprise Singapore đang nâng cấp hệ thống tiêu chuẩn cho hoạt động tiếp nhiên liệu. Singapore cũng công bố tiêu chuẩn về lấy mẫu nhiên liệu hàng hải và phương pháp kiểm tra polymer trong một số loại nhiên liệu hàng hải có thành phần cặn. Đối với ammonia, tài liệu tham chiếu kỹ thuật bao gồm các yêu cầu về an toàn, quy trình tiếp nhiên liệu, chuyển giao quyền sở hữu và năng lực nhân sự.
Các tiêu chuẩn chung giúp giảm bất cân xứng thông tin giữa bên mua và bên bán, tạo cơ sở xử lý tranh chấp về chất lượng và số lượng, đồng thời tăng độ tin cậy cho hoạt động giao dịch xuyên biên giới. Trong thị trường nhiên liệu mới, đây là lợi thế quan trọng vì doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến giá mà còn đến rủi ro vận hành và trách nhiệm pháp lý.
Số hóa chuỗi cung ứng nhiên liệu hàng hải
Singapore đã áp dụng chứng từ giao nhận nhiên liệu điện tử từ tháng 4/2025 tới nay. Giai đoạn tiếp theo hướng tới tự động hóa và bảo đảm an toàn luồng dữ liệu từ hệ thống đo lưu lượng đến các bên liên quan và cơ quan quản lý. MPA cũng dự kiến triển khai hệ thống quản lý nhà cung cấp nhiên liệu hàng hải phiên bản mới trong quý II/2027.
Số hóa có thể giúp giảm thao tác thủ công, nâng cao khả năng kiểm tra đối chiếu và tăng tính minh bạch của dữ liệu giao nhận. Khi thị trường xuất hiện nhiều loại nhiên liệu có yêu cầu chứng nhận khác nhau, dữ liệu chuẩn hóa sẽ ngày càng quan trọng đối với quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xác minh tuyên bố môi trường.
Tác động đối với vị thế cạnh tranh khu vực
Mở rộng LNG và các nhiên liệu thay thế giúp Singapore nâng cao khả năng cung ứng dịch vụ cho các đội tàu quốc tế, nhưng cũng đặt ra yêu cầu đầu tư đáng kể về hạ tầng, an toàn và nhân lực. Các cảng khác trong khu vực có thể cạnh tranh bằng giá, nguồn cung nội địa hoặc vị trí gần tuyến hàng hải; Singapore cần duy trì lợi thế bằng chất lượng dịch vụ và mức độ sẵn sàng đối với các công nghệ mới.
Do đó, chiến lược đa nhiên liệu vừa là chiến lược năng lượng, vừa là chiến lược duy trì vai trò trung tâm thương mại và logistics hàng hải.
Đánh giá và khuyến nghị đối với ngành xăng dầu và logistics Việt Nam, Thương vụ Việt Nam tại Singapore cho biết, đối với Việt Nam, kinh nghiệm Singapore gợi mở một số hướng hợp tác, từ phát triển năng lực cung ứng nhiên liệu hàng hải sạch hơn; tới kết nối chuỗi cung ứng LNG và các nhiên liệu thế hệ mới; và hiện đại hóa dịch vụ cảng biển, logistics, tiêu chuẩn và dữ liệu tiếp nhiên liệu. Hợp tác cần được triển khai theo lộ trình, căn cứ vào nhu cầu thị trường, hiệu quả đầu tư, an toàn và mức giảm phát thải thực tế của từng loại nhiên liệu.
Thương vụ Việt Nam tại Singapore khuyến nghị một số hướng hợp tác, cụ thể:
1.Thiết lập chương trình hợp tác Việt Nam–Singapore về nhiên liệu hàng hải và hạ tầng cung ứng
Các doanh nghiệp xăng dầu, khí và logistics Việt Nam nên chủ động kết nối với nhà cung cấp nhiên liệu, đơn vị vận hành cảng, doanh nghiệp lưu trữ và các tổ chức kỹ thuật của Singapore để đánh giá khả năng phát triển dịch vụ LNG và các nhiên liệu hàng hải thay thế tại Việt Nam. Trong đó, Bộ Công Thương và các Hiệp hội logistic, cảng biển, xăng dầu, khí đóng vai trò đầu mối hợp tác.
Các hướng hợp tác có thể bao gồm:
Trao đổi kinh nghiệm về quy hoạch kho cảng, tiếp nhận và lưu trữ LNG, vận chuyển nhiên liệu và tổ chức hoạt động tiếp nhiên liệu cho tàu.
Nghiên cứu mô hình hợp tác thương mại hoặc liên doanh khi có nhu cầu đủ lớn, cơ chế pháp lý rõ ràng và phương án đầu tư khả thi.
Khảo sát khả năng sử dụng hạ tầng khí hiện hữu cho biomethane hoặc các nhiên liệu có thể tương thích về kỹ thuật, trên cơ sở đánh giá an toàn và tiêu chuẩn phù hợp.
Kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các nhà cung cấp được cấp phép tại Singapore để trao đổi về hợp đồng cung ứng, quản trị rủi ro giá và bảo đảm chất lượng.
Đề xuất triển khai hướng hợp tác này, Bộ Công Thương, cơ quan quản lý hàng hải và các hiệp hội ngành hàng Việt Nam có thể phối hợp với đối tác Singapore tổ chức một nhóm công tác doanh nghiệp về nhiên liệu hàng hải, trước mắt tập trung vào nghiên cứu thị trường, tiêu chuẩn và các mô hình hợp tác thương mại.
Chúng ta cũng cần tránh đầu tư hạ tầng quy mô lớn chỉ dựa trên xu hướng quốc tế. Quyết định đầu tư phải gắn với nhu cầu của đội tàu, khả năng tiếp cận nguồn cung, mức sử dụng công suất và hiệu quả kinh tế trong dài hạn.
2. Hợp tác xây dựng tiêu chuẩn, năng lực kỹ thuật và hệ thống dữ liệu tiếp nhiên liệu
Việt Nam có thể tận dụng kinh nghiệm Singapore về tiêu chuẩn hóa và số hóa để nâng cao chất lượng dịch vụ cảng biển, đặc biệt khi thị trường bắt đầu tiếp cận những nhiên liệu đòi hỏi quy trình an toàn và đo lường chuyên biệt. Bên cạnh đó, số hóa các hoạt động đo lường là một trong những khâu quan trọng để minh bạch thông tin.
Một số ưu tiên cụ thể:
-Tiêu chuẩn và an toàn: Tăng cường trao đổi kỹ thuật về lấy mẫu, đo lường, chuyển giao nhiên liệu, kiểm soát chất lượng, đào tạo nhân lực và ứng phó sự cố. Việc tiếp nhận tiêu chuẩn cần được đánh giá và nội địa hóa phù hợp với quy định Việt Nam, không sao chép máy móc.
-Số hóa giao nhận: Thúc đẩy chứng từ giao nhận nhiên liệu điện tử, dữ liệu đo lưu lượng và cơ chế đối chiếu thống nhất giữa nhà cung cấp, tàu, cảng và cơ quan quản lý.
-Kiểm chứng phát thải: Phát triển năng lực truy xuất nguồn gốc nhiên liệu, chứng nhận biomethane hoặc nhiên liệu sinh học và đánh giá phát thải theo vòng đời, phù hợp với phương pháp được công nhận.
Hợp tác có thể bắt đầu bằng chương trình đào tạo, trao đổi chuyên gia và dự án thí điểm tại một số cảng có nhu cầu thực tế. Kết quả cần được đo bằng mức giảm sai lệch giao nhận, thời gian xử lý chứng từ, mức độ tuân thủ và độ tin cậy của dữ liệu.
3. Xây dựng mạng lưới logistics và thương mại nhiên liệu hàng hải Việt Nam–Singapore
Việt Nam nên xem Singapore không chỉ là nơi mua nhiên liệu hoặc một đối thủ cạnh tranh về dịch vụ cảng, mà còn là đối tác có thể giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng và vận tải biển khu vực.
Các doanh nghiệp xăng dầu và logistics Việt Nam có thể:
-Phát triển quan hệ với nhà cung cấp và nhà giao dịch nhiên liệu tại Singapore nhằm đa dạng hóa đối tác, tiếp cận thông tin thị trường và nâng cao năng lực quản trị hợp đồng.
-Kết nối cảng, doanh nghiệp vận tải biển, kho bãi và nhà phân phối Việt Nam với mạng lưới logistics quốc tế để cải thiện chất lượng dịch vụ và khả năng phục vụ tàu.
-Nghiên cứu các cơ hội thương mại và dịch vụ liên quan đến LNG, methanol, nhiên liệu sinh học và các nhiên liệu mới, nhưng chỉ lựa chọn phân khúc phù hợp với năng lực, quy định và nhu cầu thị trường.
-Tham gia các diễn đàn chuyên ngành như SIBCON, các chương trình kết nối doanh nghiệp và hoạt động hợp tác kỹ thuật để tiếp cận đối tác, công nghệ và thông lệ quốc tế.
Điều kiện then chốt là phải kết hợp cơ hội thương mại với quản trị rủi ro, biến động giá năng lượng, rủi ro nguồn cung, yêu cầu an toàn, chi phí vốn, khả năng tương thích của tàu và hạ tầng, cũng như rủi ro về tuyên bố giảm phát thải không được chứng minh đầy đủ.
Việc PetroChina mở rộng hoạt động tiếp nhiên liệu LNG tại Singapore là một dấu mốc trong quá trình phát triển thị trường nhiên liệu hàng hải đa dạng. Ý nghĩa lớn hơn nằm ở cách mà Singapore kết hợp mở rộng nguồn cung LNG với chuẩn bị cho methanol, biomethane, ethanol, ammonia, nhiên liệu sinh học và điện hóa phương tiện cảng. Cùng với đó là đầu tư vào tiêu chuẩn, an toàn, số hóa và năng lực quản lý chuỗi cung ứng.
Đối với Việt Nam, bài học quan trọng không phải là chạy đua xây dựng đầy đủ hạ tầng cho mọi loại nhiên liệu, mà là xác định những phân khúc có nhu cầu thực tế, hợp tác với đối tác có kinh nghiệm, xây dựng tiêu chuẩn đáng tin cậy và phát triển năng lực logistics theo lộ trình.
Nếu được triển khai có chọn lọc, hợp tác với Singapore có thể giúp doanh nghiệp xăng dầu và logistics Việt Nam nâng cao năng lực cung ứng, mở rộng mạng lưới đối tác, tiếp cận thông lệ quốc tế và chuẩn bị tốt hơn cho quá trình chuyển đổi năng lượng của ngành vận tải biển./.
