Sơn La: Tăng cường kết nối thị trường, nâng thu nhập cho bà con trồng cà phê

Sơn La là một trong những địa phương có thế mạnh phát triển cà phê Arabica của Việt Nam. Với lợi thế về điều kiện tự nhiên, chất lượng sản phẩm và vùng nguyên liệu, cà phê Sơn La đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế. Đằng sau mỗi vùng cà phê là sinh kế của người dân, trong đó có đông đảo đồng bào dân tộc thiểu số gắn bó với sản xuất nông nghiệp, từng bước cải thiện thu nhập từ chính những sản phẩm đặc trưng của quê hương.

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, bài toán đặt ra không chỉ là nâng cao chất lượng sản phẩm, mà còn phải tổ chức tốt chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ; tăng cường xúc tiến thương mại để tiếp cận những thị trường có giá trị cao; đồng thời tận dụng hiệu quả thương mại điện tử để mở rộng kênh phân phối, phát triển thương hiệu và xây dựng tệp khách hàng bền vững. Đây cũng là những giải pháp quan trọng để người trồng cà phê, đặc biệt là bà con đồng bào dân tộc thiểu số, có thêm cơ hội nâng cao giá trị sản phẩm và ổn định đầu ra.

Phóng viên Báo Công Thương đã trao đổi với ông Hà Như Huệ, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Sơn La, về những giải pháp phát triển cà phê Arabica gắn với liên kết sản xuất, mở rộng thị trường và cải thiện sinh kế cho người dân địa phương.

Ông Hà Như Huệ, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Sơn La

Liên kết sản xuất, nâng cao giá trị cà phê

Thưa ông, cà phê Arabica là một trong những sản phẩm chủ lực của Sơn La, gắn với sinh kế của nhiều hộ dân, trong đó có đồng bào dân tộc thiểu số. Ngành Công Thương tỉnh đang triển khai những giải pháp gì để tăng cường liên kết giữa người trồng, hợp tác xã và doanh nghiệp, giúp bà con nâng cao giá trị sản phẩm và ổn định đầu ra?

Ông Hà Như Huệ: Có thể nói, cà phê Sơn La là một trong những mặt hàng chủ lực của tỉnh, góp phần nâng cao giá trị sản xuất và thu nhập cho người trồng cà phê.

Về giải pháp, trong thời gian vừa qua, đặc biệt là trong nhiệm kỳ 2023-2030, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành nghị quyết chuyên đề về phát triển các mặt hàng chủ lực, trong đó có cà phê. Thứ nhất, về phát triển vùng trồng, tỉnh Sơn La tập trung rà soát, quy hoạch nhằm hình thành các vùng trồng quy mô lớn, đồng thời đáp ứng những tiêu chuẩn như VietGAP cũng như các tiêu chuẩn phục vụ xuất khẩu.

Đồng thời, tỉnh có những chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Về chính sách, tỉnh thu hút doanh nghiệp đầu tư vào các vùng trồng, hình thành liên kết trong sản xuất cà phê.

Bên cạnh đó, tỉnh thu hút các nhà máy chế biến sâu nhằm tạo ra những sản phẩm cà phê mang tính đặc trưng của địa phương. Đặc biệt, cà phê Arabica của Sơn La đã nhận được sự quan tâm của nhiều thị trường và có đơn vị đặt hàng tiêu thụ.

Về các chính sách cụ thể, tỉnh cũng đã ban hành nghị quyết hỗ trợ doanh nghiệp thành lập các cụm công nghiệp, qua đó thu hút các nhà máy chế biến. Giải pháp này vừa góp phần tập trung xử lý các vấn đề môi trường phát sinh trong quá trình sản xuất, chế biến, vừa tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp liên kết với các hộ dân trồng cà phê.

Ngoài ra, tỉnh Sơn La đã tổ chức nhiều hội nghị, hoạt động kết nối giao thương, cung cấp thông tin về sản phẩm tới các thị trường trong và ngoài nước. Đặc biệt, với sự hỗ trợ của Bộ Công Thương và các đơn vị thuộc Bộ, trong những năm vừa qua, Sơn La đã tổ chức các chương trình tập huấn kỹ năng bán hàng cho doanh nghiệp và các cấp, địa phương bằng nhiều hình thức, trong đó có livestream và đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử.

Thông qua các hoạt động này, nhiều tổ chức, doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đã đến Sơn La để ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm cà phê của tỉnh.

Quảng bá sản phẩm cà phê Sơn La qua Lễ hội Cà phê Sơn La 2026

Xúc tiến thương mại, mở rộng đầu ra cho sản phẩm

- Để cà phê Arabica Sơn La tiếp cận sâu hơn với các hệ thống phân phối, nhà nhập khẩu và thị trường có giá trị cao, ngành Công Thương sẽ tập trung vào những hoạt động xúc tiến thương mại nào? Những hoạt động này sẽ hỗ trợ bà con đồng bào dân tộc trồng cà phê, hợp tác xã và doanh nghiệp như thế nào trong việc nâng cao chất lượng, đáp ứng yêu cầu thị trường và gia tăng giá trị cà phê địa phương, thưa ông?

Ông Hà Như Huệ: Đối với ngành Công Thương, các giải pháp này đã được thể hiện trong nhiệm vụ thực hiện nghị quyết, với mục tiêu phấn đấu đưa Sơn La trở thành trung tâm chế biến nông sản của vùng. Hiện nay, cùng với hoạt động sản xuất và chế biến, tỉnh chú trọng gắn kết với tiêu thụ sản phẩm thông qua nhiều hình thức.

Thứ nhất, Sở Công Thương tổng hợp các kênh thông tin và tín hiệu thị trường của các nước, nắm bắt nhu cầu tiêu thụ cà phê theo từng phân khúc. Trên cơ sở đó, Sở cung cấp thông tin cho doanh nghiệp, hợp tác xã, đặc biệt là các doanh nghiệp thu mua và chế biến cà phê, để tổ chức sản xuất theo tín hiệu và yêu cầu của thị trường.

Từ nguồn thông tin được cung cấp, các doanh nghiệp, hợp tác xã có cơ sở xây dựng kế hoạch tổ chức sản xuất và chế biến phù hợp với nhu cầu của từng thị trường.

Thứ hai, Sở hướng dẫn người dân và doanh nghiệp tập trung nâng cao chất lượng cà phê Sơn La ngay từ vùng trồng. Việc cấp mã số vùng trồng, phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm và xây dựng thương hiệu cà phê Sơn La.

Trên cơ sở đó, tỉnh đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, cung cấp thông tin thị trường cho doanh nghiệp và hợp tác xã, giúp các đơn vị nắm bắt nhu cầu, xây dựng kế hoạch sản xuất đáp ứng yêu cầu tiêu thụ tại thị trường trong nước và quốc tế.

Trong những năm qua, tỉnh đã triển khai nhiều hình thức xúc tiến thương mại, chẳng hạn như thông qua các kênh tại trung tâm thương mại, các trung tâm logistics, thông tin từ các cơ quan thương vụ Việt Nam tại nước ngoài và các hội nghị giao thương. Qua đó, chất lượng cà phê Sơn La được giới thiệu tới đối tác quốc tế. Nhiều tổ chức, cá nhân đã đến tìm hiểu, kết nối và ký kết các thỏa thuận giao thương, tiêu thụ cà phê Sơn La.

Thương mại điện tử mở thêm cơ hội tiêu thụ cà phê

- Với người trồng cà phê, đặc biệt là bà con đồng bào dân tộc thiểu số, việc tiếp cận thị trường và khách hàng ngoài địa phương vẫn là một cơ hội cần được khai thác. Sở Công Thương Sơn La đang hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã đưa cà phê lên các sàn thương mại điện tử như thế nào? Theo ông, cần làm gì để kênh bán hàng này thực sự phát huy hiệu quả, giúp mở rộng đầu ra và nâng cao giá trị cà phê Sơn La?

Ông Hà Như Huệ: Hiện nay, Sơn La đã có các sàn thương mại điện tử. Bên cạnh những sản phẩm khác, cà phê Sơn La cũng được đưa lên các sàn này, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và hợp tác xã tiêu thụ sản phẩm, mang lại hiệu quả tích cực.

Đặc biệt, các sàn thương mại điện tử không bị giới hạn về địa lý, giúp doanh nghiệp kết nối với đối tác thuận lợi hơn. Thông qua các sàn này, chất lượng sản phẩm cà phê Sơn La cũng được giới thiệu tới người tiêu dùng và các tổ chức, cá nhân có nhu cầu.

Việc tiêu thụ cà phê qua thương mại điện tử bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế, trong đó có lợi ích về giảm chi phí. Khi các chi phí trung gian được cắt giảm, hiệu quả kinh tế đối với doanh nghiệp và hợp tác xã cũng được cải thiện.

Xin cảm ơn ông!