Loại cây càng trồng trên đất đá cằn cỗi càng sai quả, giúp người dân miền núi làm giàu
Trồng na trên đất đá
Phú Long là xã miền núi của tỉnh Ninh Bình, có địa hình đồi núi dốc, nhiều thung lũng, núi đá và những cánh rừng rậm rạp. Nhiều năm qua, nơi đây được xem như thủ phủ trồng na lớn nhất tỉnh, mang lại thu nhập ổn định cho người dân địa phương.
Trước kia, người dân xã Phú Long chủ yếu trồng ngô, sắn nhưng hiệu quả không cao, đất đai lại liên tục bị xói mòn. Năm 2010, một số hộ dân đã thử nghiệm trồng cây na để phủ xanh đồi và chống xói lở đất. Sau 3–4 năm, cây na phát triển rất tốt, cho ra nhiều trái và tỏ ra đặc biệt phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu nơi đây.
Từ đó, diện tích trồng na ngày càng được nhân rộng. Đến nay, tại nhiều thôn bản của xã Phú Long, nhiều hộ đã chuyển đổi đất canh tác sang trồng na. Hộ trồng ít có khoảng 1ha, hộ nhiều lên tới 6–7ha, mang lại nguồn thu nhập cao, giúp người dân vươn lên làm giàu.
Bà Vũ Thị Hương (trú thôn Đụn, xã Phú Long) chia sẻ, gia đình bà có gần 1 ha trồng na, thu hoạch 2 vụ/năm với sản lượng đạt hơn 10 tấn quả. Giá bán trung bình từ 25.000 đến 35.000 đồng/kg, gia đình bà thu về hơn 300 triệu đồng; sau khi trừ chi phí, tiền lãi còn khoảng 250 triệu đồng.
Cũng theo bà Hương, đất càng nhiều đá thì cây na lại càng phát triển tốt và cho nhiều quả do rễ cây được thoáng. Trái lại, đối với đất màu (đất nạc), rễ cây bị bó lại nên khó phát triển.
Bà Lê Thị Quế (67 tuổi, trú xã Phú Long) cho hay: "Gia đình tôi đã trồng hơn 1ha na được 10 năm nay. Thấy người dân trong vùng trồng na trên đất cằn mang lại hiệu quả kinh tế cao, gia đình tôi cũng mạnh dạn chuyển đổi sang trồng loại cây này."
Người dân địa phương cũng cho biết, trước đây, họ để cây ra quả tự nhiên nên mỗi năm chỉ thu hoạch được 1 vụ, sản lượng không cao. Từ khi áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật như thụ phấn nhân tạo, tỉa cành..., cây na cho nhiều quả hơn, quả to hơn, giúp người dân tăng thu nhập gấp 5-6 lần so với trước.
Đặc biệt, na ở Phú Long không chỉ thu hoạch một vụ như các địa phương khác mà còn có thể cho quả trái vụ. Trong đó, vụ chính kéo dài từ tháng 6 đến giữa tháng 7 âm lịch, còn trái vụ kéo dài từ cuối tháng 8 đến tháng 10 âm lịch.
Thoát nghèo thành hộ khá giả
Theo chia sẻ của bà con, để na cho quả to và đều, người trồng phải chăm sóc cẩn thận qua nhiều công đoạn như: cắt tỉa, tạo tán, bón phân bổ sung dưỡng chất, thụ phấn khi cây ra hoa... Sau khi thu hoạch xong hai vụ, cần cắt bỏ các cành khô, cành yếu để cây "ngủ đông", tích lũy dinh dưỡng, chuẩn bị cho vụ mới.
Ông Nguyễn Văn Thuật, Giám đốc HTX Sản xuất na trái vụ và Tiêu thụ trái cây an toàn Phú Long (xã Phú Long, Ninh Bình) thông tin, toàn xã hiện có hơn 200ha trồng na. Trong đó, riêng HTX có 50 hộ tham gia với diện tích 150ha, bình quân mỗi ha cho thu hoạch khoảng 15 tấn quả/năm, mang về thu nhập khoảng 300 triệu đồng/ha.
Cũng theo ông Thuật, từ khi chuyển sang trồng na, nhiều hộ dân tại địa phương đã thoát nghèo, vươn lên thành hộ khá giả, có tiền nuôi con ăn học, xây nhà cửa khang trang, sắm sửa đồ dùng đắt tiền và mua cả ô tô.
Giám đốc HTX cho biết thêm, ban đầu địa phương chỉ có 2-3 hộ trồng na tự phát, nhỏ lẻ. Sau khi nhận thấy hiệu quả kinh tế cao và độ tương thích tốt của loại cây này với thổ nhưỡng địa phương, người dân mới bắt đầu mở rộng diện tích.
Hiện nay, na ở Phú Long được trồng theo hướng hữu cơ, tuân thủ quy trình VietGAP và áp dụng thụ phấn nhân tạo 100%. Sản phẩm na Phú Long cũng đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 4 sao. Na không chỉ tiêu thụ trong tỉnh mà thương lái từ Thanh Hóa, Hà Nội... cũng tìm về tận vườn để thu mua.
