Đào tạo giáo viên phải đi trước, dẫn dắt đổi mới giáo dục

Buổi làm việc nhằm đánh giá thực trạng, các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo giáo viên, đồng thời trao đổi về những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp phục vụ xây dựng Đề án nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên.

Tham dự buổi làm việc có đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ GDĐT, lãnh đạo Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên.

Quang cảnh buổi làm việc

Nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Báo cáo tại buổi làm việc, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên Mai Xuân Trường cho biết, trường hiện có hơn 8.000 người học, trong đó hơn 7.000 sinh viên chính quy và khoảng 1.000 học viên sau đại học. Năm 2026, trường được giao 2.269 chỉ tiêu tuyển sinh. Chất lượng đầu vào các ngành đào tạo giáo viên tiếp tục được cải thiện, nhiều ngành có điểm trúng tuyển ở mức cao.

Nhà trường đang triển khai 17 chương trình đào tạo giáo viên, trong đó chú trọng phát triển các ngành đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông 2018 như Sư phạm Khoa học tự nhiên, Sư phạm Lịch sử - Địa lý. Các chương trình đào tạo được rà soát, cập nhật định kỳ, gắn với yêu cầu về chuẩn đầu ra và thực tiễn giáo dục phổ thông.

Một trong những điểm được nhà trường chú trọng là tăng cường thực hành, thực tập sư phạm. Sinh viên được tiếp cận môi trường trường học từ sớm thông qua các học phần phương pháp giảng dạy, không chỉ giới hạn ở những đợt thực tập cuối khóa. Nhà trường cũng đẩy mạnh phối hợp với các cơ sở giáo dục phổ thông để tổ chức thực hành, rèn luyện nghiệp vụ cho sinh viên.

Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên Mai Xuân Trường báo cáo tại buổi làm việc

Về đội ngũ, trường hiện có hơn 300 giảng viên, trong đó hơn 200 người có trình độ tiến sĩ. Công tác bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục được quan tâm, với hai chương trình đào tạo đã được kiểm định theo tiêu chuẩn AUN-QA. Nhà trường tiếp tục triển khai tự đánh giá các chương trình đào tạo để chuẩn bị cho chu kỳ đánh giá tiếp theo.

Giai đoạn 2020-2026, nhà trường thực hiện 277 nhiệm vụ khoa học và công nghệ; hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên ngày càng được đẩy mạnh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, nhà trường cũng nêu khó khăn trong thực hiện chính sách hỗ trợ sinh viên sư phạm theo Nghị định số 116/2020/NĐ-CP, nhất là việc lập dự toán kinh phí và theo dõi sinh viên sau tốt nghiệp.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Nguyễn Tiến Thảo trao đổi tại buổi làm việc

Nhà trường kiến nghị tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học; đồng thời có chính sách thu hút, giữ chân giảng viên chất lượng cao và tháo gỡ vướng mắc trong phát triển hệ thống trường thực hành.

Trao đổi tại buổi làm việc, đại diện các đơn vị thuộc Bộ GDĐT ghi nhận những kết quả của nhà trường, đồng thời đề nghị tiếp tục bổ sung, phân tích sâu hơn các số liệu phục vụ xây dựng Đề án nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên.

Trong đó, cần làm rõ hiệu quả đào tạo, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp tham gia công tác trong ngành giáo dục, nhu cầu sử dụng giáo viên tại các địa phương và vai trò của nhà trường trong đào tạo nguồn nhân lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Các ý kiến cũng tập trung vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, phát triển đào tạo sau đại học, tăng cường nghiên cứu khoa học giáo dục, đổi mới thực hành, thực tập sư phạm và xây dựng hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong.

Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục Vũ Minh Đức trao đổi tại buổi làm việc

Tăng cường thực hành, thực tập và rèn luyện nghiệp vụ cho sinh viên sư phạm

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của các cơ sở đào tạo giáo viên đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục. Theo Thứ trưởng, muốn phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo phải bắt đầu từ giáo dục mầm non và phổ thông. Muốn có đội ngũ giáo viên chất lượng thì trước hết phải nâng cao chất lượng đào tạo tại các trường, khoa sư phạm.

Thứ trưởng cho biết, thời gian qua, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm phát triển đội ngũ nhà giáo, trong đó có Luật Nhà giáo. Bộ GDĐT cũng đã tham mưu Chính phủ về giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên và nâng cao chất lượng các cơ sở đào tạo giáo viên, đồng thời triển khai xây dựng Đề án nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên.

Để có cơ sở xây dựng Đề án, Bộ GDĐT đã yêu cầu các cơ sở đào tạo giáo viên rà soát toàn diện các điều kiện bảo đảm chất lượng. Thứ trưởng nhấn mạnh, điều quan trọng không chỉ là đánh giá kết quả đạt được mà phải nhận diện đúng những hạn chế, điểm nghẽn, nhất là về nguồn lực đầu tư, cơ sở vật chất và cơ chế thu hút, giữ chân đội ngũ giảng viên. Từ đó, đề xuất những giải pháp cụ thể, có tính khả thi để tham mưu Chính phủ ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp.

Thứ trưởng Thường trực Bộ GDĐT Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại buổi làm việc

Ghi nhận sự chuẩn bị của nhà trường và các ý kiến trao đổi của đại diện các đơn vị thuộc Bộ, Thứ trưởng Thường trực đề nghị Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên tiếp tục rà soát, hoàn thiện chiến lược phát triển, bám sát các chủ trương, nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 71-NQ/TW, gắn với sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực giáo viên cho các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc.

Theo Thứ trưởng, với truyền thống gần 60 năm xây dựng và phát triển, nhà trường có nền tảng, kinh nghiệm và điều kiện để phát huy vai trò trong đổi mới đào tạo giáo viên, nhất là đối với những địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số.

Về phát triển đội ngũ, Thứ trưởng cho rằng, bên cạnh số lượng, cần đặc biệt quan tâm đến chất lượng và hiệu quả thực tiễn của giảng viên. Nhà trường phải có giải pháp thu hút, giữ chân và phát triển nhân lực chất lượng cao; đồng thời nâng cao năng lực giảng viên, gắn hoạt động đào tạo, bồi dưỡng với yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.

Đối với chương trình đào tạo, Thứ trưởng đề nghị tiếp tục hiện đại hóa chương trình, giáo trình, chú trọng các ngành đào tạo giáo viên liên môn, tích hợp; đánh giá hiệu quả đào tạo thông qua năng lực và kết quả công tác của sinh viên sau tốt nghiệp. Hoạt động nghiên cứu khoa học phải phát huy đặc thù của khoa học giáo dục, hướng tới giải quyết những vấn đề thực tiễn.

Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương pháp đào tạo

Đặc biệt, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương pháp đào tạo, chú trọng hình thành cho sinh viên tư duy sáng tạo, năng lực phản biện, khả năng tự học và tự bồi dưỡng. Quá trình đào tạo phải hướng tới phát triển năng lực tự đào tạo, giúp sinh viên khi trở thành giáo viên có thể chủ động cập nhật kiến thức, thích ứng với những thay đổi của giáo dục.

Nhấn mạnh mối quan hệ giữa trường sư phạm và các cơ sở giáo dục phổ thông, Thứ trưởng nêu rõ: Trường sư phạm phải đi cùng giáo dục phổ thông để nắm bắt thực tiễn, đồng thời phải đi trước để mở đường, định hướng và dẫn dắt đổi mới. Muốn vậy, giảng viên sư phạm phải thường xuyên tiếp cận thực tiễn trường học, đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường thực hành, thực tập và rèn luyện nghiệp vụ cho sinh viên.

Thứ trưởng đề nghị nhà trường rà soát nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất, xác định rõ các hạng mục ưu tiên; đồng thời đổi mới tư duy quản trị, chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Các đơn vị thuộc Bộ tiếp tục phối hợp, tổng hợp thông tin, làm cơ sở tham mưu Chính phủ các cơ chế, chính sách nhằm nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên trong thời gian tới.