"Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ": Khi sân khấu trở thành không gian trải nghiệm văn hóa
Khi xiếc bước ra khỏi không gian sân khấu truyền thống
Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam NSND Tống Toàn Thắng cho biết: “Bám sát chỉ đạo của Nghị quyết số 57-NQ/TW và của lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, chúng tôi mong muốn tạo ra những sản phẩm cụ thể, thể hiện tinh thần đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ trong nghệ thuật biểu diễn. “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ” là một trong những ý tưởng mà Liên đoàn Xiếc Việt Nam rất tâm huyết thực hiện.
Điểm đặc biệt của chương trình trong dịp 20/10 là có sự tham gia của nhiều nữ nghệ sĩ tài năng của Liên đoàn Xiếc Việt Nam, trong đó có những nghệ sĩ được ví như các “công chúa xiếc”.
NSND Tống Toàn Thắng chia sẻ: “Thông qua ngôn ngữ xiếc, chúng tôi muốn tôn vinh sức mạnh, lòng quả cảm, sự bền bỉ và tài năng của người phụ nữ. Đây cũng là cách để những giá trị tốt đẹp của người phụ nữ Việt Nam được thể hiện sinh động trên sân khấu, mang đến niềm tự hào và cảm xúc cho khán giả”.
“Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ” lấy chữ “Kỳ” làm điểm nhấn cốt lõi, đồng thời là chìa khóa định hình bản sắc và lợi thế cạnh tranh của sản phẩm. Chữ “Kỳ” trước hết gợi lên sự diệu kỳ của nghệ thuật xiếc - nơi những giới hạn tưởng chừng khó vượt qua của cơ thể con người được chinh phục bằng kỹ năng, sự khéo léo và quá trình khổ luyện. Mỗi động tác chính xác, mỗi màn trình diễn đòi hỏi sự phối hợp và kiểm soát ở trình độ cao mang đến cảm giác bất ngờ, thán phục, làm nên sức hấp dẫn không thể thay thế của nghệ thuật xiếc.
Nhưng sự diệu kỳ của “Kỳ Yến” không dừng lại ở tài năng của người nghệ sĩ. Trên nền tảng kỹ năng xiếc tinh luyện, công nghệ số mở ra những khả năng mới cho không gian biểu diễn. Hệ thống ánh sáng, âm nhạc và công nghệ trình chiếu 3D Mapping có thể biến đổi diện mạo sân khấu, mở rộng chiều sâu thị giác và tạo nên những lớp không gian giàu sức gợi. Công nghệ không thay thế nghệ thuật biểu diễn, mà trở thành phương tiện để tôn vinh tài năng nghệ sĩ, tăng cường khả năng kể chuyện và đưa khán giả đến gần hơn với thế giới cảm xúc mà chương trình muốn truyền tải.
Sự kết hợp ấy tạo nên mối quan hệ bổ trợ giữa hai yếu tố: một bên là kỹ năng xiếc được hình thành từ quá trình khổ luyện thực chất, một bên là sức sáng tạo của công nghệ có khả năng mở rộng giới hạn cảm nhận của khán giả.
Theo NSND Tống Toàn Thắng, nếu kỹ năng xiếc tạo nên những khoảnh khắc diệu kỳ ngay trước mắt người xem thì công nghệ giúp những khoảnh khắc ấy được đặt trong một thế giới nghệ thuật rộng lớn hơn, giàu hình ảnh, âm thanh và cảm xúc hơn. Đây chính là nền tảng tạo nên giá trị khác biệt của “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ”, một giá trị không chỉ nằm ở từng yếu tố riêng lẻ mà ở cách các yếu tố được kết hợp để tạo thành trải nghiệm tổng thể.
Cùng với xiếc và công nghệ, âm nhạc và ẩm thực góp phần hoàn thiện tinh thần “bữa tiệc” của sản phẩm. Khán giả không chỉ đến để thưởng thức một buổi biểu diễn mà còn được hòa mình vào không gian giao thoa giữa nghệ thuật và cảm xúc, giữa trải nghiệm thị giác, thính giác và sự kết nối trực tiếp. Chính cách tổ chức trải nghiệm này mở rộng ý nghĩa của sân khấu truyền thống, đưa nghệ thuật đến gần hơn với nhu cầu thưởng thức hiện đại mà vẫn giữ được giá trị cốt lõi của người nghệ sĩ và loại hình nghệ thuật.
Từ đổi mới nghệ thuật đến kiến tạo thương hiệu văn hóa
Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa ngày càng chú trọng khả năng sáng tạo, phát triển thương hiệu và kết nối liên ngành, giá trị của một sản phẩm nghệ thuật không chỉ được xác định bởi chất lượng của buổi biểu diễn mà còn bởi bản sắc, khả năng tạo trải nghiệm và sức hấp dẫn đối với công chúng. Với “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ”, việc kết hợp kỹ năng xiếc tinh luyện, công nghệ hiện đại và các yếu tố văn hóa mở ra hướng phát triển sản phẩm theo mô hình nghệ thuật biểu diễn gắn với trải nghiệm du lịch văn hoá.
NSND Tống Toàn Thắng khẳng định: “Đây là cơ hội để phát huy lợi thế riêng của nghệ thuật xiếc Việt Nam trong việc tạo dựng những sản phẩm có khả năng thu hút khán giả quốc tế. Trong khi công nghệ trình diễn ngày càng trở nên phổ biến, kỹ năng xiếc điêu luyện cùng quá trình khổ luyện và sáng tạo của nghệ sĩ vẫn là giá trị cốt lõi đòi hỏi thời gian, kinh nghiệm và năng lực chuyên môn để hình thành. Khi được kết hợp với bản sắc văn hóa Việt Nam và một phương thức tổ chức trải nghiệm phù hợp, lợi thế đó có thể trở thành dấu ấn nhận diện riêng, giúp sản phẩm tạo khác biệt trong hệ sinh thái nghệ thuật biểu diễn và du lịch văn hóa”.
Từ sản phẩm đầu tiên này, định hướng đặt ra không chỉ là xây dựng một chương trình có sức hấp dẫn riêng, mà còn từng bước phát triển một thương hiệu điểm đến văn hóa, nghệ thuật biểu diễn tại Hà Nội. Ở đó, khán giả và du khách có thể tìm thấy những trải nghiệm nghệ thuật đặc sắc, được tạo nên từ tài năng của nghệ sĩ Việt Nam, sức sáng tạo của công nghệ và những giá trị văn hóa mang bản sắc dân tộc. Đây là hướng đi đòi hỏi sự đầu tư dài hạn về nội dung nghệ thuật, năng lực sáng tạo, công nghệ và phương thức tổ chức, nhưng đồng thời mở ra cơ hội để nghệ thuật xiếc tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch.
Việc triển khai “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ” nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 vì vậy mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện nghệ thuật tri ân. Chương trình vừa là món quà, vừa là dấu mốc cụ thể hóa sáng kiến đổi mới sản phẩm nghệ thuật biểu diễn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, mở đầu cho hành trình tìm kiếm những phương thức phát triển mới của nghệ thuật xiếc Việt Nam.
“Buổi ra mắt lần này cũng là bước khởi đầu để chúng tôi tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện mô hình Dinner Show. Trong thời gian tới, mỗi chương trình sẽ được xây dựng theo một chủ đề riêng, với những câu chuyện, sắc màu văn hóa và thông điệp nghệ thuật đặc trưng, qua đó tạo nên trải nghiệm phong phú và có chiều sâu hơn cho khán giả” - NSND Tống Toàn Thắng chia sẻ.
Từ sự diệu kỳ của kỹ năng đến sức sáng tạo của công nghệ, từ giá trị nghệ thuật trên sân khấu đến tiềm năng hình thành một điểm đến du lịch văn hoá, “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ” gửi gắm kỳ vọng về một hướng phát triển mới: nơi nghệ thuật xiếc không ngừng đổi mới để đến gần hơn với công chúng, đồng thời giữ vững những giá trị đặc trưng đã làm nên bản sắc của mình.
Sau khi theo dõi chương trình, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà bày tỏ ấn tượng sâu sắc trước những tiết mục nghệ thuật đặc sắc của các nghệ sĩ Liên đoàn Xiếc Việt Nam; đánh giá cao sự kết hợp giữa nghệ thuật, âm nhạc, công nghệ và sáng tạo trong chương trình.
Phó Thủ tướng tin tưởng, với tinh thần từ Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam cùng sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ, lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch sẽ có những bước tiến mới, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới./.
