Nỗ lực khắc phục bất cập hệ thống biển báo giao thông

Hàng nghìn bất cập đã được khắc phục

Thời gian qua, những bất cập trong hệ thống biển báo, đèn tín hiệu giao thông tại nhiều địa phương thu hút sự quan tâm của dư luận. Từ biển báo có kích thước chưa phù hợp, bố trí chưa hợp lý, thông tin khó quan sát đến đèn tín hiệu hoạt động thiếu ổn định, thiếu đèn đếm ngược… những tồn tại này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nhận biết, chấp hành chỉ dẫn của người tham gia giao thông.

Theo thống kê của Cục Đường bộ Việt Nam, qua rà soát gần 7.000 đèn tín hiệu giao thông trên cả nước, có hơn 1.000 cụm đèn phát sinh bất cập. Các vấn đề chủ yếu là thiếu đèn đếm ngược, kích thước đèn đếm ngược nhỏ, khó quan sát; một số đèn đã khai thác trong thời gian dài, quá tuổi thọ nên hoạt động không ổn định. Đáng chú ý, nhiều hệ thống được đầu tư từ những giai đoạn khác nhau, sử dụng công nghệ cũ, việc điều khiển còn mang tính thủ công.

Đối với hệ thống biển báo, cả nước ghi nhận khoảng 10.520 vị trí có bất cập. Trong đó, một số biển có kích thước chưa phù hợp quy chuẩn; vị trí lắp đặt chưa hợp lý; cần bổ sung biển hoặc bố trí biển trên cột cần vươn, giá long môn để tăng khả năng nhận diện. Một số biển đã bị mờ, làm giảm hiệu quả cảnh báo và chỉ dẫn.

Đáng lưu ý, trên một số tuyến quốc lộ vẫn còn những vị trí biển báo tuy không vi phạm quy định nhưng cách bố trí thông tin hoặc vị trí lắp đặt chưa phù hợp, có thể khiến người tham gia giao thông khó hiểu. Cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu khắc phục ngay những trường hợp này, đồng thời rút kinh nghiệm trong quá trình tổ chức giao thông để tránh gây bức xúc cho người dân.

Việc xử lý các tồn tại đã đạt kết quả bước đầu. Với hệ thống đèn tín hiệu, 860 vị trí bất cập đã được khắc phục, còn 165 vị trí phức tạp hơn cần tiếp tục xử lý. Các đơn vị được yêu cầu ưu tiên bố trí kinh phí trong kế hoạch bảo trì để hoàn thành các hạng mục còn lại.

Đối với biển báo, gần 9.000 trong tổng số 10.520 trường hợp bất cập đã được khắc phục. Hơn 1.500 trường hợp còn lại chủ yếu liên quan đến việc bổ sung biển báo, thay thế biển chưa phù hợp quy chuẩn hoặc chuyển biển lên cột cần vươn. Những hạng mục này cần được tiếp tục triển khai thông qua các dự án và kế hoạch đầu tư.

Riêng các biển báo có biểu tượng, ký hiệu hoặc kích thước chưa hoàn toàn phù hợp với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ QCVN 41:2024, việc thay thế sẽ được Cục Đường bộ Việt Nam và các địa phương tính toán, phân kỳ đầu tư theo khả năng nguồn lực, bảo đảm thời hạn quy định trước ngày 20/8/2030.

Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam nhìn nhận, kết quả trên cho thấy nỗ lực của các cơ quan quản lý trong việc rà soát, xử lý những tồn tại được phản ánh. "Những báo hiệu đường bộ lắp đặt không phù hợp với tiêu chí, tiêu chuẩn, không tuân thủ quy định của luật đường bộ đã được cơ quan chức năng cải tạo, sửa chữa, thay thế phù hợp đảm bảo thuận tiện, an toàn cho người tham gia giao thông", ông Quyền nói.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ

Theo ông Lê Hồng Điệp, Trưởng phòng Quản lý tổ chức giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam, sự gia tăng nhanh của phương tiện trong những năm gần đây đang tạo áp lực lớn lên hạ tầng đường bộ. Trong khi đó, quy mô nhiều tuyến đường chưa đáp ứng lưu lượng vận tải ngày càng tăng; không ít tuyến đã quá thời hạn khai thác, kết cấu hạ tầng xuống cấp nhưng chưa đủ điều kiện để nâng cấp, cải tạo.

Thêm nữa, nguồn vốn dành cho bảo trì, sửa chữa, duy tu đường bộ hiện mới đáp ứng khoảng 40% nhu cầu thực tế. Hơn 60% tổng chiều dài hệ thống quốc lộ, tương đương hơn 15.000km, đã quá thời hạn sửa chữa định kỳ nhưng chưa được sửa chữa theo quy định do hạn chế về vốn. Nguồn lực thiếu hụt khiến công tác bảo trì gặp khó khăn, không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng công trình mà còn làm chậm quá trình xử lý các vị trí biển báo, đèn tín hiệu bất cập.

Để tiếp tục khắc phục những tồn tại, bất cập về biển báo và đèn tín hiệu giao thông, theo ông Lê Hồng Điệp, những bất cập đơn giản cần được xử lý ngay; với các trường hợp phức tạp, địa phương cần xây dựng phương án, khái toán kinh phí và ưu tiên bố trí nguồn lực để khắc phục trong thời gian sớm nhất.

Cách tiếp cận này nhằm tránh tình trạng chỉ xử lý khi có phản ánh hoặc khi bất cập đã gây ra những vấn đề về an toàn giao thông. Việc kiểm tra, đánh giá cần được duy trì trong quá trình khai thác, quản lý đường bộ để kịp thời phát hiện những biển báo bị mờ, hư hỏng, bố trí chưa hợp lý hoặc những cụm đèn tín hiệu hoạt động không ổn định.

Việc xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm quản lý, vận hành từng hệ thống là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả khai thác, bảo đảm các hư hỏng được phát hiện và xử lý kịp thời. Tuy nhiên, để vận hành hiệu quả, quá trình bàn giao cần gắn với việc nâng cấp công nghệ, chuẩn hóa hệ thống và bố trí kinh phí bảo trì phù hợp.

Về lâu dài, giải pháp căn cơ được ông Lê Hồng Điệp nhấn mạnh là phải căn cứ quy hoạch mạng lưới đường bộ, quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ và các quy hoạch liên quan để đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu vận tải và giải quyết những tồn tại, hạn chế ảnh hưởng đến trật tự, an toàn giao thông.

Theo đó, việc hoàn thiện hệ thống báo hiệu đường bộ cần được đặt trong tổng thể đầu tư, nâng cấp hạ tầng, thay vì chỉ tập trung xử lý từng vị trí riêng lẻ. Khi quy mô đường, lưu lượng phương tiện và phương án tổ chức giao thông thay đổi, hệ thống biển báo, đèn tín hiệu cũng cần được rà soát, điều chỉnh tương ứng để bảo đảm tính thống nhất, dễ nhận biết và thuận tiện cho người tham gia giao thông.

Một yêu cầu quan trọng khác là bổ sung nguồn vốn cho công tác bảo trì kết cấu hạ tầng đường bộ. Trong bối cảnh kinh phí hiện mới đáp ứng khoảng 40% nhu cầu, việc ưu tiên nguồn lực cho các hạng mục xuống cấp, hư hỏng và những vị trí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả khắc phục.

Thay vì chờ hư hỏng nghiêm trọng mới xem xét sửa chữa, cần tăng cường bảo trì chủ động, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ. Đây cũng là giải pháp giúp hạn chế tình trạng bất cập kéo dài, giảm áp lực sửa chữa lớn và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn.

"Cục Đường bộ Việt Nam sẽ phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông và các địa phương nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) trong tổ chức giao thông bằng đèn tín hiệu; đồng thời ưu tiên kinh phí hoàn thiện hạ tầng đèn tín hiệu, từng bước hiện đại hóa công tác vận hành, khai thác", ông Điệp cho hay.