Quy hoạch Cần Giờ: Không để siêu dự án đi trước hạ tầng

Ngày 10/11, UBND xã Cần Giờ (TP.HCM) tổ chức hội thảo “Định hướng quy hoạch Cần Giờ trong không gian phát triển mới của TP.HCM”, với sự tham dự của khoảng 150 đại biểu là các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp.

Hội thảo tập trung làm rõ vị trí, vai trò của Cần Giờ trong cấu trúc phát triển mới của TP.HCM, đồng thời tìm kiếm các giải pháp quy hoạch nhằm khai thác tiềm năng kinh tế biển, phát triển đô thị sinh thái, dịch vụ, du lịch và logistics.

Định vị Cần Giờ trong quy hoạch TP.HCM tầm nhìn 100 năm

Phát biểu tại hội thảo, ông Mai Trung Hưng, Chủ tịch UBND xã Cần Giờ cho biết, TP.HCM đang nghiên cứu định hình không gian phát triển mới với tầm nhìn dài hạn. Đây là thời điểm quan trọng để Cần Giờ xác lập rõ hơn vị trí, vai trò trong cấu trúc đô thị của thành phố.

Với lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên biển, cảnh quan thiên nhiên và hệ sinh thái rừng ngập mặn, Cần Giờ có nhiều điều kiện phát triển thành một cực tăng trưởng mới, góp phần mở rộng không gian kinh tế biển của TP.HCM.

Đặc biệt, sự xuất hiện của các dự án quy mô lớn, trong đó có Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, đang đặt ra yêu cầu phải nghiên cứu lại cấu trúc không gian phát triển, tổ chức hệ thống giao thông và phân bổ các chức năng đô thị phù hợp.

Theo ông Hưng, quy hoạch Cần Giờ không thể chỉ dừng lại ở việc xác định các khu chức năng hay bố trí từng dự án riêng lẻ. Điều quan trọng là phải đặt địa phương trong mối quan hệ tổng thể với không gian phát triển của TP.HCM và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Đồng thời, cần làm rõ mô hình phát triển đô thị, tổ chức không gian dân cư, dịch vụ, du lịch và các hoạt động kinh tế biển nhằm tạo động lực tăng trưởng nhưng vẫn bảo đảm chất lượng sống của người dân.

Tại hội thảo, các chuyên gia đã trình bày 7 tham luận, tập trung thảo luận 9 nhóm vấn đề liên quan đến quy hoạch đô thị biển, kinh tế biển, đô thị lấn biển, hạ tầng giao thông và phát triển bền vững. Các tham luận cũng đặt ra yêu cầu định hình cấu trúc không gian đô thị phù hợp với điều kiện tự nhiên, gắn phát triển kinh tế biển với bảo tồn hệ sinh thái và khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu.

Một trong những vấn đề được các chuyên gia đặc biệt quan tâm là nguy cơ mất cân bằng giữa tốc độ phát triển các dự án đô thị, logistics và khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng.

TS-KTS Trần Ngọc Chính, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, việc định hướng phát triển Cần Giờ cần được xem xét trên nhiều phương diện, từ quy hoạch không gian, kết nối giao thông đến thủy văn, môi trường và khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Theo ông Chính, thách thức lớn nhất hiện nay là phát triển đô thị biển và logistics nhưng không làm tổn hại đến hệ sinh thái tự nhiên. Đặc biệt, hệ thống giao thông kết nối Cần Giờ với trung tâm TP.HCM và các khu vực lân cận cần được nghiên cứu, đầu tư đồng bộ với quy mô dân số và các khu chức năng đô thị.

“Hệ thống giao thông nối Cần Giờ với trung tâm TP.HCM và khu vực lân cận phải đi trước một bước, tính đồng bộ với quy mô dân cư và các khu chức năng, tránh tình trạng dự án trước, hạ tầng sau”, ông Trần Ngọc Chính nhấn mạnh.

Không đánh đổi hệ sinh thái lấy phát triển đô thị

Theo các ý kiến tại hội thảo, phát triển đô thị biển Cần Giờ không đơn thuần là mở rộng không gian xây dựng, mà còn phải giải quyết những vấn đề đặc thù về địa hình, thủy văn, môi trường và tác động của biến đổi khí hậu.

Trong đó, Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ là tài sản thiên nhiên đặc biệt quan trọng, vừa có giá trị bảo tồn đa dạng sinh học, vừa tạo nền tảng phát triển du lịch sinh thái và kinh tế xanh.

Vì vậy, quá trình nghiên cứu quy hoạch cần xem xét thận trọng mối quan hệ giữa các khu đô thị mới, hoạt động cảng biển, logistics và không gian sinh thái, bảo đảm phát triển kinh tế không làm suy giảm các giá trị tự nhiên.

Ở góc độ địa phương, Chủ tịch UBND xã Cần Giờ Mai Trung Hưng cho rằng, cùng với yêu cầu bảo vệ môi trường, cần nghiên cứu cơ chế huy động nguồn lực xã hội, thu hút các nhà đầu tư có năng lực và bảo đảm tính đồng bộ giữa quy hoạch, đầu tư hạ tầng và quản lý phát triển đô thị.

Địa phương cũng mong muốn các chuyên gia đề xuất những giải pháp khả thi để giải quyết bài toán phát triển kinh tế biển, du lịch, dịch vụ trong điều kiện chịu tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

Theo ông Hưng, mục tiêu phát triển Cần Giờ không chỉ là hình thành thêm các dự án, công trình hay khu đô thị mới, mà phải tạo dựng một không gian đô thị có bản sắc, chất lượng sống tốt, sức cạnh tranh cao và hài hòa với thiên nhiên.

Các ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ được UBND xã Cần Giờ tổng hợp, làm cơ sở khoa học và thực tiễn để kiến nghị cấp có thẩm quyền trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện định hướng quy hoạch địa phương.

Việc xác lập mô hình phát triển phù hợp được kỳ vọng sẽ giúp Cần Giờ khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển, đồng thời giữ vững vai trò là không gian sinh thái quan trọng trong cấu trúc phát triển dài hạn của TP.HCM.