Đổi mới công tác tham mưu về lĩnh vực nội chính trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia

Đồng chí Nguyễn Xuân Trường, Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương chủ trì hội thảo. Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương cùng đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu.

Phát biểu khai mạc hội thảo, đồng chí Nguyễn Xuân Trường, Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh, chuyển đổi số là xu thế tất yếu, là động lực quan trọng để đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành của cả hệ thống chính trị. Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã đặt ra yêu cầu các cơ quan phải đổi mới tư duy, phương thức làm việc trên nền tảng số. Đối với công tác tham mưu về lĩnh vực nội chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và cải cách tư pháp, chuyển đổi số vừa mở ra cơ hội để nắm tình hình, theo dõi, dự báo và đề xuất giải pháp nhanh hơn, có cơ sở hơn; vừa đặt ra yêu cầu mới về liên thông dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ bí mật nhà nước và nâng cao năng lực số của đội ngũ cán bộ tham mưu.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với công tác tham mưu ngày càng cao, không chỉ tổng hợp, phản ánh tình hình mà phải chủ động phát hiện sớm vấn đề, dự báo xu hướng và đề xuất giải pháp có tính chiến lược. Vì vậy, đổi mới công tác tham mưu về lĩnh vực nội chính trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia là nhiệm vụ vừa cấp thiết, vừa lâu dài, cần được tiếp cận với tư duy mới và phương thức phù hợp.

Phát biểu ý kiến tại hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trường Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ thông tin, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho rằng, khoa học, công nghệ, dữ liệu lớn và AI mở ra khả năng mới trong tổ chức, liên kết, phân tích và khai thác thông tin phục vụ công tác tham mưu về lĩnh vực nội chính. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi không nằm ở việc sử dụng thêm một công cụ AI, mà ở việc hình thành năng lực khai thác dữ liệu có chất lượng, có khả năng truy nguyên và kiểm chứng, được hỗ trợ bởi công nghệ phù hợp và cơ chế quản trị, an ninh tương xứng. AI hỗ trợ mở rộng năng lực xử lý và phân tích thông tin, nhưng kiểm chứng, thẩm định, trách nhiệm và quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người.

Theo Tiến sĩ Đỗ Thị Thanh Hà, Vụ trưởng, Tổ Nghiên cứu chuyên đề, Ban Tuyên giáo Trung ương, những định hướng chuyển đổi số hiện nay đang tạo điều kiện thuận lợi để từng bước hình thành phương thức tham mưu dựa trên dữ liệu. Đối với Ban Nội chính Trung ương và ngành Nội chính Đảng, quá trình chuyển đổi số đang được triển khai gắn với chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, xây dựng và kết nối cơ sở dữ liệu, khai thác và chia sẻ dữ liệu, đồng thời từng bước tiếp cận các công nghệ trí tuệ nhân tạo. Không nên hiểu đổi mới theo hướng xây dựng một hệ thống độc lập chỉ chuyên “quét mạng xã hội” phục vụ công tác nội chính. Cách tiếp cận phù hợp hơn là hình thành một lớp phân tích dữ liệu công khai có khả năng tiếp nhận, cấu trúc và liên kết dữ liệu. Mục tiêu cuối cùng không phải biết trên mạng đang nói gì, mà là biết trong dòng thông tin xã hội rất lớn đang vận động, vấn đề nào thực sự đáng để cơ quan tham mưu chú ý và vì sao. Cần phát triển năng lực phân tích và đánh giá dữ liệu cho đội ngũ cán bộ tham mưu, nhất là khả năng đặt câu hỏi, đánh giá nguồn, chuyển hóa kết quả phân tích thành các báo cáo tham mưu có tính dự báo cao để phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo…

Với 50 tham luận được gửi đến và các ý kiến phát biểu thẳng thắn, hội thảo tập trung thảo luận nhằm cung cấp thêm những luận cứ khoa học và thực tiễn phục vụ việc nghiên cứu, đề xuất giải pháp đổi mới công tác tham mưu về lĩnh vực nội chính trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia; góp phần phục vụ công tác tham mưu của Ban Nội chính Trung ương và ngành Nội chính Đảng trong thời gian tới.

Phát biểu kết luận hội thảo, đồng chí Nguyễn Xuân Trường nêu rõ, các tham luận, ý kiến thảo luận đã làm rõ yêu cầu đổi mới phương thức nghiên cứu, tổng hợp, dự báo và tham mưu theo hướng dựa trên dữ liệu, chủ động phát hiện sớm vấn đề; đồng thời bảo đảm vai trò quyết định và trách nhiệm của cán bộ tham mưu. Về ứng dụng dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo trong công tác nội chính: Nắm tình hình, kiểm tra, giám sát về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, theo dõi các vụ án, vụ việc, giám sát vốn, tài sản nhà nước; đây là những hướng cần được triển khai có lộ trình, phù hợp với thực tiễn. Yêu cầu xây dựng cơ chế liên thông, chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa các cơ quan nội chính, giữa Trung ương với địa phương, gắn với bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và bảo vệ bí mật nhà nước. Phát huy vai trò của giám sát, phản biện xã hội và báo chí, truyền thông trên nền tảng số trong công tác nội chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và cải cách tư pháp. Đồng chí Nguyễn Xuân Trường nhấn mạnh, các ý kiến đều thống nhất yếu tố quyết định là con người. Cần xây dựng đội ngũ cán bộ tham mưu vững vàng về chính trị, giỏi về chuyên môn và có năng lực số, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.