Dịch bệnh sốt xuất huyết ở khu vực phía Nam diễn biến phức tạp

Phó Giám đốc Sở Y tế Lưu Văn Dũng chủ trì cuộc họp tại điểm cầu Đồng Nai. Ảnh: Đỗ Hoa

Thông tin từ Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, tính đến tuần 41 năm 2026, số ca mắc SXH tại khu vực phía Nam đang có xu hướng đi ngang nhưng vẫn ở mức cao, vượt đường cong chuẩn và tình hình tại nhiều điểm nóng chưa thực sự ổn định. Kết quả giám sát dịch tễ ghi nhận tỷ lệ xét nghiệm phân lập virus và PCR dương tính với SXH trong 9 tháng của năm nay tăng vọt lên mức 60%, cao hơn đáng kể so với 39% của năm 2024 và 53% của năm 2025. Bên cạnh tuýp virus DENV-2 tiếp tục lưu hành phổ biến, ngành y tế phát hiện tuýp virus DENV-3 xuất hiện trở lại tại 4 tỉnh, thành phố khu vực phía Nam sau nhiều năm vắng bóng, làm gia tăng nguy cơ biến chứng nặng và bùng phát dịch diện rộng.

Qua công tác kiểm tra, giám sát phòng chống SXH được Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh triển khai từ tháng 8 đến tháng 10-2026, hiệu quả kiểm soát dịch tại nhiều địa phương vẫn chưa đạt yêu cầu. Sau khi triển khai các biện pháp dập dịch, chỉ số lăng quăng tại nhiều nơi vẫn duy trì ở mức báo động. Điển hình tại một số địa điểm thuộc thành phố Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh, chỉ số lăng quăng lên tới 320, trong khi ngưỡng an toàn là dưới 30. Đồng thời, tỷ lệ ổ dịch SXH được xử lý phun hóa chất triệt để tại nhiều nơi vẫn còn rất thấp, có khu vực chỉ đạt từ 17-41%. Công tác ứng phó tại cơ sở hiện đối mặt với không ít vướng mắc về nhân sự chuyên trách, hóa chất, máy phun ULV và nguồn kinh phí vận hành.

Sự trở lại của hiện tượng thời tiết El Nino đang tạo thêm áp lực lớn cho công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Nắng nóng kéo dài cùng tình trạng hạn hán khiến người dân gia tăng tích trữ nước sinh hoạt, vô tình tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi Aedes sinh sản và phát triển mạnh, làm tăng nguy cơ lây truyền các bệnh truyền nhiễm qua muỗi, đặc biệt là SXH.

Trạm Y tế phường Long Khánh phối hợp Trung tâm Y tế khu vực Long Khánh phun thuốc diệt muỗi trên địa bàn phường. Ảnh: TYT

Nhằm chủ động khống chế dịch bệnh SXH, PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) các tỉnh, thành phố phối hợp chặt chẽ với trạm y tế xã, phường, đặc khu tập trung thực hiện các giải pháp trọng tâm. Cụ thể, cần tăng cường công tác giám sát và cảnh báo sớm, chủ động đánh giá nguy cơ hằng tuần và theo dõi diễn tiến ca bệnh đến từng ấp, khu phố để chỉ điểm dập dịch kịp thời. Ngành y tế đẩy mạnh xét nghiệm phân lập virus và PCR nhằm sớm phát hiện sự lây lan của tuýp DENV-3, đồng thời phân công chuyên viên hỗ trợ 24/7 cho các điểm nóng dịch bệnh.

Đối với công tác xử lý ổ dịch, các đơn vị cần thành lập Đội đáp ứng bệnh, cam kết 100% ổ dịch SXH xác định phải được phun hóa chất xử lý và tập trung diệt lăng quăng triệt để để hạ chỉ số lăng quăng xuống dưới 20, trong đó trọng tâm là xử lý toàn bộ các vật chứa có nguy cơ đọng nước.

Về mặt hậu cần và tổ chức, CDC các tỉnh, thành phố cần tích cực tham mưu UBND các cấp phê duyệt kinh phí, bổ sung nguồn hóa chất, thiết bị máy phun ULV, siết chặt quản lý và tập huấn kỹ thuật sử dụng máy phun. Bên cạnh việc củng cố tổ chức tại các trạm y tế, các địa phương cần đẩy mạnh huy động sự hưởng ứng của cộng đồng và chủ động xây dựng kế hoạch phòng, chống SXH cho năm 2027.

Tại Đồng Nai, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn thành phố ghi nhận gần 18 ngàn ca mắc bệnh SXH, trong đó có 8 ca tử vong.

Hạnh Dung