Hội thảo giá trị đặc biệt Di tích Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương cộng sản Đảng ở Phú Riềng

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đồng Nai Tôn Ngọc Hạnh phát biểu chỉ đạo tại hội thảo. Ảnh: My Ny

Chủ trì hội thảo có: Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đồng Nai Tôn Ngọc Hạnh; Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đồng Nai Huỳnh Thị Hằng; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Dương Minh Dũng; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Lê Trường Sơn.

Cùng dự hội thảo có đại diện lãnh đạo, nguyên lãnh đạo thành phố qua các thời kỳ, lãnh đạo các sở, ban, ngành, đơn vị, địa phương; các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu trong và ngoài thành phố.

Phú Riềng Đỏ - dấu mốc quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đồng Nai phát biểu tại hội thảo. Ảnh: My Ny

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đồng Nai Huỳnh Thị Hằng cho biết: Đồng Nai được hình thành trên những vùng đất có chiều sâu lịch sử hàng mấy trăm năm, từ Trấn Biên, Biên Hòa đến Phú Riềng, Phước Long và nhiều vùng đất khác, là một hành trình liên tục của quá trình khai phá, xây dựng, đấu tranh và bảo vệ quê hương. Trong đó, Phú Riềng và Phước Long là 2 địa danh, 2 dấu mốc thuộc những thời kỳ khác nhau, nhưng cùng nằm trong một mạch nguồn lịch sử của cách mạng, vùng đất miền Đông gian lao mà anh dũng.

Phú Riềng gắn với phong trào công nhân cao su và sự hình thành tổ chức cộng sản trên vùng đất miền Đông Nam Bộ, nơi ngọn lửa đấu tranh cách mạng được nhóm lên giữa những đồn điền cao su trong những năm đầu của phong trào cách mạng Việt Nam. Phước Long gắn với một chiến thắng có ý nghĩa quan trọng trong bước ngoặt chiến lược dẫn đến đại thắng mùa Xuân năm 1975. Hai sự kiện diễn ra ở 2 thời điểm lịch sử khác nhau, song đều mang những giá trị lớn lao của lòng yêu nước, ý chí cách mạng, sức mạnh của nhân dân và khát vọng độc lập, tự do của dân tộc.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Dương Minh Dũng phát biểu đề dẫn hội thảo. Ảnh: My Ny

Phát biểu đề dẫn Hội thảo giá trị đặc biệt tiêu biểu của Di tích lịch sử Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương cộng sản Đảng ở Phú Riềng, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Dương Minh Dũng nhấn mạnh: Hội thảo nhằm làm sâu sắc giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học đặc biệt tiêu biểu của di tích có ý nghĩa quan trọng đối với công tác bảo tồn, phát huy giá trị và bổ sung cơ sở khoa học phục vụ việc xây dựng hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Trong đó, vấn đề cốt lõi là chỉ ra được tính đặc biệt của sự kiện trong tiến trình lịch sử dân tộc, mức độ ảnh hưởng của tổ chức và phong trào, những đóng góp đối với sự phát triển của phong trào công nhân và tổ chức cộng sản, sự kết tinh của những giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học tại địa điểm, cũng như mức độ còn lại và khả năng nhận diện của những yếu tố gốc, tư liệu, cảnh quan và ký ức lịch sử liên quan. Đây là điểm giao nhau giữa sử học, lịch sử Đảng, lịch sử phong trào công nhân với khoa học di sản và quản lý nhà nước về văn hóa.

Ban tổ chức hội thảo đã nhận được 96 tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu và các cơ quan, đơn vị ở Trung ương, trong và ngoài thành phố; đồng thời lựa chọn 70 tham luận đưa vào kỷ yếu hội thảo. Các tham luận được sắp xếp thành 3 phần: Sự ra đời, hoạt động và tầm vóc lịch sử của Chi bộ Đông Dương cộng sản Đảng ở Phú Riềng và phong trào Phú Riềng Đỏ; giá trị đặc biệt tiêu biểu, ý nghĩa lịch sử và những bài học kinh nghiệm; bảo tồn, phát huy và nâng tầm giá trị di tích trong giai đoạn mới.

Tại hội thảo, các đại biểu đã trình bày các tham luận, bổ sung các luận cứ xác thực và đề xuất những kiến nghị có giá trị lâu dài cho công tác bảo tồn, phát huy giá trị Di tích Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương cộng sản Đảng ở Phú Riềng. Qua đó, góp phần làm sáng tỏ sâu sắc hơn tầm vóc Phú Riềng trong tiến trình cách mạng Việt Nam, bồi đắp truyền thống và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của di tích, kết nối phát triển du lịch của địa phương.

PGS.TS. Trần Đức Cường, nguyên Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam đóng góp ý kiến tại hội thảo. Ảnh: My Ny

Bảo tồn, phát huy giá trị di tích trong giai đoạn mới

Phát biểu kết luận tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương cho biết: Hội thảo đã nhận diện, luận giải và kiểm chứng một cách hệ thống giá trị đặc biệt tiêu biểu của Di tích lịch sử Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương cộng sản Đảng ở Phú Riềng; đồng thời trao đổi những vấn đề còn có ý kiến khác nhau về sử liệu, địa danh, địa điểm, yếu tố gốc, phạm vi ảnh hưởng, tiêu chí khoa học và yêu cầu quản lý nhà nước đối với mục tiêu nghiên cứu và lập hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Thạc sĩ Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Đồng Nai phát biểu tại hội thảo. Ảnh: My Ny

Hội thảo không dừng lại ở việc khẳng định ý nghĩa lịch sử của Chi bộ Đông Dương cộng sản Đảng ở Phú Riềng và phong trào Phú Riềng Đỏ mà vươn đến một yêu cầu cao hơn: Phải chứng minh bằng hệ thống luận cứ khoa học, tư liệu có độ tin cậy và tiêu chí của pháp luật về di sản văn hóa rằng giá trị của di tích có tính đặc biệt tiêu biểu ở tầm quốc gia, xác định rõ những công việc cần tiếp tục thực hiện để đảm bảo tính xác thực, tính toàn vẹn, phạm vi xây dựng, mở rộng và chất lượng của hồ sơ khoa học.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị thành phố Đồng Nai coi kết quả hội thảo là điểm chuyển tiếp từ nghiên cứu học thuật sang một chương trình khoa học, quản lý cụ thể. Trong phạm vi chức năng nhiệm vụ, bộ và các đơn vị chuyên môn sẽ phối hợp hướng dẫn thành phố trong quá trình rà soát giá trị, xác định yếu tố gốc, chuẩn hóa hồ sơ, lựa chọn phương pháp bảo tồn và hoàn thiện.

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đồng Nai Tôn Ngọc Hạnh ghi nhận, đánh giá cao những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu; đồng thời nhấn mạnh: Kết quả hội thảo là cơ sở quan trọng để thành phố tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, triển khai các bước phục dựng, tôn tạo và bảo tồn di tích lịch sử Phú Riềng, phấn đấu hoàn thành hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt trong năm 2026.

Ông Nguyễn Văn Thỏa, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Phước cũ trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: My Ny

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Tôn Ngọc Hạnh cho biết: Thời gian tới, thành phố sẽ rà soát tổng thể hệ thống di tích, nghiên cứu phương án bảo tồn, tôn tạo phù hợp với giá trị lịch sử, văn hóa của từng di tích, bảo đảm tính khoa học và có sự tham vấn của các chuyên gia, nhà nghiên cứu. Công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phải gắn với phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao đời sống và mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân.

Chiều cùng ngày, các đại biểu tiếp tục tham gia Hội thảo giá trị lịch sử đặc biệt tiêu biểu của Chiến thắng Phước Long gắn liền với bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn Phước Long, thành phố Đồng Nai.

My Ny