Ngày Toàn dân sử dụng muối i - ốt (2-11): Sử dụng muối i-ốt mỗi ngày để bảo vệ sức khỏe cộng đồng

I-ốt là vi chất dinh dưỡng thiết yếu, có vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể chất, trí tuệ và hoạt động của tuyến giáp.

Nhân Ngày Toàn dân sử dụng muối i-ốt (2-11), phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai đã trao đổi với bác sĩ chuyên khoa I Phan Văn Tuấn, Trưởng khoa Phòng, chống bệnh không lây nhiễm (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Đồng Nai) về tầm quan trọng của việc bổ sung i-ốt và phòng, chống các rối loạn do thiếu vi chất này.

Không chủ quan với tình trạng thiếu i-ốt

* Thưa bác sĩ, vì sao việc sử dụng muối i-ốt luôn cần được quan tâm?

- I-ốt là vi chất dinh dưỡng thiết yếu, cần thiết cho quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp, điều hòa chuyển hóa, tăng trưởng và phát triển thể chất, trí tuệ. Cơ thể không tự tổng hợp được i-ốt mà phải bổ sung từ thực phẩm, nước uống và các nguồn phù hợp.

Nhu cầu i-ốt của cơ thể không lớn, nhưng thiếu hụt kéo dài có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe.

* Thiếu i-ốt ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe con người, thưa bác sĩ?

- Thiếu i-ốt làm giảm khả năng tổng hợp hormone tuyến giáp, ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ thể. Một biểu hiện thường gặp là bướu cổ do tuyến giáp phì đại nhằm bù đắp tình trạng thiếu hụt i-ốt.

Ở phụ nữ mang thai, thiếu i-ốt có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của thai nhi, làm tăng nguy cơ thai chậm phát triển, sẩy thai, thai lưu và sinh non. Ở trẻ em, tình trạng này ảnh hưởng đến phát triển thể chất, trí tuệ và khả năng học tập. Đáng lo ngại, những tổn thương thần kinh do thiếu i-ốt trong giai đoạn đầu đời có thể để lại hậu quả lâu dài, khó khắc phục hoàn toàn.

Đối với người trưởng thành, thiếu i-ốt có thể gây bướu cổ, suy giáp, giảm năng suất lao động và ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản như: rối loạn kinh nguyệt, suy buồng trứng.

“Phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú và gia đình có trẻ nhỏ cần đặc biệt quan tâm đến chế độ dinh dưỡng, bảo đảm cung cấp đủ i-ốt theo nhu cầu từng giai đoạn. Việc sử dụng thực phẩm bổ sung hoặc chế phẩm chứa i-ốt cần phù hợp với tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của nhân viên y tế, tránh tự ý bổ sung liều cao”.

Bác sĩ chuyên khoa I PHAN VĂN TUẤN

Trưởng khoa Phòng, chống bệnh không lây nhiễm (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Ðồng Nai)

* Có ý kiến cho rằng người thường xuyên ăn hải sản không cần sử dụng muối i-ốt. Quan niệm này có chính xác không?

- Hàm lượng i-ốt trong thực phẩm khác nhau tùy loại thực phẩm, nguồn gốc và cách chế biến. Vì vậy, thường xuyên ăn hải sản không đồng nghĩa với việc đáp ứng đủ nhu cầu i-ốt của cơ thể.

Một số người có thói quen sử dụng muối biển tự nhiên, muối hồng hoặc các loại muối được quảng bá giàu khoáng chất nhưng không kiểm tra thành phần i-ốt. Cần lưu ý, muối có nguồn gốc tự nhiên không mặc nhiên chứa đủ i-ốt theo nhu cầu dinh dưỡng.

Do đó, người dân nên ưu tiên sử dụng muối ăn có bổ sung i-ốt hoặc các loại gia vị mặn có i-ốt; đồng thời duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối.

Duy trì thói quen sử dụng muối i-ốt đúng cách

* Người dân có thể bổ sung i-ốt bằng cách nào, thưa bác sĩ?

- Cách đơn giản là thay thế muối ăn thông thường bằng muối i-ốt trong chế biến thức ăn hằng ngày. Người dân cũng có thể lựa chọn các sản phẩm gia vị được bổ sung i-ốt như: bột canh, hạt nêm hoặc nước chấm có i-ốt, phù hợp với nhu cầu và thói quen ăn uống của gia đình.

Khi mua sản phẩm, cần đọc kỹ nhãn hàng hóa, kiểm tra thành phần i-ốt, nguồn gốc và hạn sử dụng. Muối i-ốt nên được bảo quản trong bao bì kín, đặt ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp và độ ẩm cao để hạn chế thất thoát i-ốt.

Trong chế biến, cần sử dụng sản phẩm theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không nên cho rằng sử dụng càng nhiều muối thì bổ sung càng nhiều i-ốt, bởi ăn quá nhiều muối làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và các bệnh tim mạch.

* Theo bác sĩ, công tác phòng, chống các rối loạn do thiếu i-ốt tại Đồng Nai cần tiếp tục quan tâm những vấn đề gì?

- Một trong những thách thức hiện nay là duy trì nhận thức và thói quen sử dụng muối i-ốt trong cộng đồng, bởi một bộ phận người dân chưa chú trọng lựa chọn gia vị có bổ sung i-ốt.

Vì vậy, công tác truyền thông cần được duy trì thường xuyên, đa dạng về hình thức và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Ngành y tế sẽ tăng cường hướng dẫn người dân nhận biết sản phẩm có bổ sung i-ốt, hiểu đúng lợi ích của vi chất này và sử dụng an toàn. Đồng thời cần tiếp tục giám sát, đánh giá tình trạng dinh dưỡng i-ốt trong cộng đồng để xây dựng giải pháp phù hợp.

Sự phối hợp giữa ngành y tế, trường học, cơ quan truyền thông, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và các địa phương cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa thông tin chính xác đến người dân.

Xin cảm ơn bác sĩ!

Hạnh Dung (thực hiện)