Khi cả hệ thống chính trị chung sức tìm lại tên các anh hùng liệt sĩ

Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng và là đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc. Tính đến ngày 15/10/2026, Đồng Tháp đã quy tập 268 bộ hài cốt liệt sĩ, đạt 116,52% chỉ tiêu năm 2026. Kết quả này có được nhờ quyết tâm của cấp uỷ, sự điều hành của chính quyền và sự chung sức của các cơ quan, đơn vị, lực lượng vũ trang và Nhân dân.

Quyết tâm của cả hệ thống chính trị, gắn với lòng tri ân đối với các anh hùng liệt sĩ

Trong những năm qua, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên địa bàn tỉnh được các cấp uỷ, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang và Nhân dân quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp tổ chức thực hiện, đạt nhiều kết quả quan trọng; đã quy tập 2.496 hài cốt liệt sĩ (trong nước 492, ở Campuchia 2.004).

Lãnh đạo tỉnh mặc niệm tưởng nhớ công lao các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Cao Lãnh (xã Mỹ Thọ, tỉnh Đồng Tháp)

Tuy nhiên, trong các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh vẫn còn trên 12.800 phần mộ chưa xác định được thông tin và trên 9.400 phần mộ chỉ có một phần thông tin. Nhiều thông tin đã mai một theo thời gian, qua những lần bàn giao, chia tách và sáp nhập địa giới hành chính làm cho công tác này ngày càng khó khăn hơn.

Thực hiện Chỉ thị số 24-CT/TW ngày 15/5/2013 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; Kết luận số 466-TB/VPTW ngày 19/12/2025 của Tổng Bí thư và các chỉ đạo của Ban Chỉ đạo quốc gia, Bộ Quốc phòng, Ban Chỉ đạo Quân khu, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ ban hành Công văn số 537-CV/TU ngày 16/7/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về tăng cường lãnh đạo công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm” trên địa bàn tỉnh. Công văn yêu cầu các cấp uỷ, chính quyền, cơ quan, đơn vị và địa phương có liên quan khẩn trương, triển khai thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm.

Trong đó, kiện toàn Ban Chỉ đạo tỉnh; thành lập Tổ Công tác liên ngành chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ và các Đội, Tổ Chuyên trách, bảo đảm tổ chức lực lượng, phân công nhiệm vụ cụ thể, đáp ứng yêu cầu triển khai thực hiện Chiến dịch trên địa bàn tỉnh.

Chỉ đạo Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh (Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh) chủ động tham mưu, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị, địa phương cụ thể hóa nhiệm vụ theo chức năng, nhiệm vụ được giao và tình hình thực tế.

Công tác này là "nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên, là 'mệnh lệnh từ trái tim', là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành và toàn dân đối với những liệt sĩ đã hy sinh vì đất nước."

Người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền "phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện" và phân công nhiệm vụ theo tinh thần "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả. Chịu trách nhiệm trước Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về tiến độ và kết quả thực hiện trên địa bàn, lĩnh vực phụ trách.

Từ những nhiệm vụ thầm lặng đến kết quả cụ thể, đáng trân trọng

Với tinh thần trách nhiệm cao và sự giúp đỡ của các hệ thống chính trị và Nhân dân, công tác thông tin, tuyên truyền được triển khai rộng rãi, có chiều sâu. Từ Ban Chỉ đạo tỉnh, Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ, Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Tháp, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh đã tuyên truyền với hơn 350 tin, bài, phóng sự phát thanh, truyền hình.

Đặc biệt là Chương trình tọa đàm - cầu truyền hình “Tìm lại tên Anh” được tổ chức tại Nghĩa trang liệt sĩ Cao Lãnh được truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9. Đây là 1 trong 4 điểm cầu do Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng các địa phương thực hiện. Tại đây lãnh đạo Tỉnh uỷ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh cùng 250 cán bộ, chiến sĩ, cựu chiến binh, hội viên phụ nữ, đoàn viên, thanh niên thắp nến cho 1.570 phần mộ liệt sĩ, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc và trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Ban Chỉ đạo tỉnh chỉ đạo Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh tổ chức thu thập, xử lý thông tin; khảo sát, xác minh, kết luận địa bàn; rà soát các nghĩa trang tạm, khu vực chôn cất cũ và địa điểm có thông tin về mộ liệt sĩ để xây dựng kế hoạch rất cụ thể, chu đáo. Lực lượng chức năng chọn Nghĩa trang liệt sĩ Châu Thành làm điểm để kiểm nghiệm quy trình khảo sát, khai quật, lấy mẫu, bàn giao và số hóa trước, sau đó tổ chức rút kinh nghiệm để triển khai áp dụng đồng loạt cho các nghĩa trang còn lại trong tỉnh.

Kết quả cụ thể: Đội K91 đã tiếp nhận 29 thông tin tại 19 xã, xác định 16 điểm đào; phối hợp với lực lượng vũ trang tỉnh Prây Veng và tỉnh Pua Sát, Vương quốc Campuchia tiếp nhận, xử lý 52 nguồn tin, khảo sát 22 xã thuộc 09 huyện, xác định 47 điểm đào; tổng diện tích đào tìm hơn 120.000 m²; khối lượng đất đá đào, lấp hơn 264.000 m³.

Trong quá trình triển khai, chuẩn bị đào tìm đều sử dụng máy dò mìn để dò tìm, phát hiện vật liệu nổ tại khu vực tìm kiếm trước khi đào tìm hài cốt liệt sĩ, bảo đảm an toàn cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ.

Đến ngày 11/10/2026, đã quy tập 267 bộ hài cốt: 206 bộ trong nước và 62 bộ tại Campuchia và 205 bộ trong nước. Kết quả này đạt 116% chỉ tiêu năm 2026 và trên 72% chỉ tiêu Chiến dịch (370 bộ).

Kết quả tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong nước đạt nhiều kết quả nổi bật; 03 xã quy tập nhiều nhất là Ngũ Hiệp (77 bộ), Tân Thành (66 bộ) và Kim Sơn (16 bộ). Đã có 68 bộ được tiếp nhận, bàn giao và an táng theo quy định.

Lực lượng chức năng dùng máy đào đất trong vườn Sầu Riêng tại xã Ngũ Hiệp phát hiện 77 bộ hài cốt liệt sĩ.

Đến nay, đã hoàn thành lấy mẫu tại 30/30 nghĩa trang liệt sĩ; khai quật 12.290/12.290 mộ (đạt 100%); thu được 9.776 mẫu hài cốt, đạt 79,54% số mộ đã khai quật. Số mẫu đã bàn giao gồm 3.216 mẫu cho Trung tâm Giám định ADN/Viện Sinh học và 6.560 mẫu cho Viện Pháp y Quân đội. Sau khai quật, lực lượng hoàn trả hiện trạng phần mộ, giữ gìn cảnh quan và sự tôn nghiêm tại nghĩa trang.

Trước khi lấy mẫu tại mỗi nghĩa trang, Ban Chỉ đạo tỉnh cùng cấp uỷ, chính quyền địa phương tổ chức lễ dâng hoa, dâng hương tưởng niệm. Trong quá trình khai quật, lực lượng phát hiện 81 di vật, được lập biên bản, niêm phong, bảo quản và cập nhật vào cơ sở dữ liệu phục vụ đối chiếu, xác định danh tính.

Công an tỉnh chủ trì rà soát, vận động thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin cung cấp thông tin và tham gia lấy mẫu sinh phẩm ADN. Đến ngày 29/9/2026, đã thu nhận 4.669 mẫu sinh phẩm của thân nhân thuộc 3.774 liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Rà soát, cập nhật, chuẩn hóa thông tin liệt sĩ và thân nhân phục vụ giám định ADN. Đã cập nhật 46.894 thông tin liệt sĩ, gồm 35.915 liệt sĩ có phần mộ và 10.979 liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Đã có 44.536 thông tin thân nhân thuộc diện hưởng chế độ tuất và thờ cúng, trong đó 4.669 thông tin thân nhân đã cung cấp mẫu sinh phẩm ADN. Đã rà soát 5.595/10.979 liệt sĩ chưa xác định có thân nhân cung cấp mẫu để đối chiếu.

Sở Nội vụ phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh và các đơn vị liên quan thực hiện thủ tục xác định danh tính. Đến nay, đã ban hành quyết định xác định danh tính và cấp giấy báo tin mộ cho 17 trường hợp, đồng thời phối hợp lấy mẫu hài cốt phục vụ giám định ADN theo nguyện vọng gia đình cho 07 trường hợp.

Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình triển khai vẫn gặp không ít khó khăn như: Hồ sơ về liệt sĩ, mộ liệt sĩ còn thiếu và phân tán, khiến việc thu thập, rà soát và chuẩn hóa thông tin chưa đáp ứng yêu cầu; ở một số nghĩa trang, việc đối chiếu dữ liệu với thực tế có lúc chưa đồng bộ. Giai đoạn đầu, sự phối hợp giữa các lực lượng có thời điểm chưa thật sự nhịp nhàng và một bộ phận cán bộ, nhân viên trực tiếp còn hạn chế về kinh nghiệm thực tiễn.

Song song đó, nhân chứng ngày càng ít, địa hình và hiện trạng sử dụng đất đã thay đổi, nhiều mộ được tôn tạo qua nhiều giai đoạn, hài cốt lâu năm bị mủn, mục, vỡ vụn. Địa bàn rộng, khối lượng việc lớn và thời tiết có lúc diễn biến phức tạp cũng ảnh hưởng đến tiến độ. Kinh nghiệm của lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ chưa đồng đều, và việc rà soát, chuẩn hóa dữ liệu ở một số địa bàn chưa được làm đồng bộ ngay từ đầu, nên phải tiếp tục bổ sung, đối chiếu mất nhiều thời gian trong quá trình thực hiện.

Quyết tâm về đích, giải pháp rõ ràng, trách nhiệm cụ thể

Giai đoạn 1 đã khẳng định một điều, khi cả hệ thống chính trị vào cuộc sẽ đạt được nhiều kết quả tích cực, được Ban Thường vụ Tỉnh uỷ ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao sự nỗ lực của Ban Chỉ đạo tỉnh, các cấp uỷ, chính quyền, các sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các gia đình thân nhân liệt sĩ và Nhân dân, đặc biệt là tinh thần tận tụy, vượt khó của lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Sau tổng kết giai đoạn 1 Ban Chỉ đạo tỉnh biểu dương, khen thưởng 13 lượt tập thể và 197 lượt cá nhân có thành tích.

Thời gian chiến dịch giai đoạn 2 không còn nhiều, mỗi nhiệm vụ hết sức khẩn trương, nhanh chóng. Xác định nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị đảng và nhà nước giao trong thời gian tới rất nặng nề nhưng đầy tự hào, vinh quang vì sự tri ân, mỗi việc làm nhiệm vụ của lực lượng trực tiếp hoặc gián tiếp làm nhiệm vụ, sự giúp đỡ của nhân dân sẽ góp phần đạt mục tiêu chiến dịch đề ra.

Ban Chỉ đạo tỉnh tặng bằng khen cho tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc

Cụ thể là: Tổ chức Lễ truy điệu, an táng 200 hài cốt liệt sĩ trước ngày 22/12/2026 bảo đảm trang trọng, ý nghĩa, đúng quy định. Phấn đấu đến ngày 27/7/2027 hoàn thành chỉ tiêu “Chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập 370 hài cốt liệt sĩ. Tiếp tục thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ, để đối chiếu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đáp lại mong mỏi của thân nhân sau nhiều năm chờ đợi.

Để tiếp tục lan tỏa ý nghĩa tốt đẹp và giá trị nhân văn của Chiến dịch, đồng chí Phan Văn Thắng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh đã chỉ đạo cụ thể như: Các cấp uỷ, tổ chức đảng và cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở khẩn trương đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên cơ sở các thông tin hiện có, bám sát chỉ tiêu Ban Chỉ đạo quốc gia và Ban Chỉ đạo Quân khu giao với quyết tâm chính trị cao nhất và đạt kết quả cao nhất.

Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ phát huy vai trò định hướng công tác tuyên truyền; Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Tháp đẩy mạnh thông tin về kết quả, những nghĩa cử tri ân, sự đóng góp của các cấp, các ngành, địa phương, thân nhân liệt sĩ và những hy sinh thầm lặng của lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ.

Các sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cấp uỷ, chính quyền địa phương chủ động phối hợp tuyên truyền, vận động cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ và Nhân dân tích cực cung cấp thông tin, góp phần tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ.

Mỗi hài cốt liệt sĩ tìm lại được sẽ là một hy vọng được thắp lên, làm xoa dịu nỗi đau và sự chờ đợi của thân nhân liệt sĩ. Trong từng việc làm, từng nhiệm vụ thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tình đồng chí, đồng đội, tình nghĩa quân dân được vun đắp từ lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc đến xây dựng quê hương đất nước ngày nay. Tinh thần ấy không mất đi mà vẫn còn nguyên giá trị để thế hệ mai sau viết tiếp và noi theo. Mong rằng tinh thần đoàn kết, sự sẻ chia và trách nhiệm tiếp tục được phát huy, góp phần đưa thêm nhiều hài cốt liệt sĩ trở về với tên tuổi, gia đình và quê hương, đất nước.