Đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống Để chính quyền thực sự gần dân

Tinh thần “chính quyền gần dân” không chỉ dừng ở chủ trương hay những con số báo cáo, mà đang được cụ thể hóa bằng các mô hình, cách làm sáng tạo, đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân, đáp ứng kịp thời nhu cầu thực tiễn và nâng cao chất lượng phục vụ, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, chuyên nghiệp, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả hoạt động.

Luôn lấy người dân làm trung tâm

Với tinh thần “Đến trước nhu cầu - Tiên phong phục vụ”, nhiều mô hình, cách làm sáng tạo đã được triển khai tại các xã, phường của Thủ đô, từng bước đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân, nhất là những người gặp khó khăn trong tiếp cận các thủ tục hành chính.

Tại phường Long Biên, tinh thần xây dựng nền hành chính phục vụ được cụ thể hóa bằng hai mô hình “Tổ ứng cứu công nghệ và nghiệp vụ” và “Tổ hành chính công xung kích”. Các tổ công tác trực tiếp hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục hành chính ngay tại địa bàn dân cư, với sự tham gia của tổ trưởng, cán bộ tổ dân phố, đại diện các đoàn thể và công chức tại Điểm hỗ trợ dịch vụ công số.

Phát huy tính cơ động, các tổ tập trung hỗ trợ người cao tuổi, người sức khỏe yếu và những trường hợp gặp khó khăn khi tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, góp phần bảo đảm người dân được phục vụ thuận tiện, kịp thời.

Theo chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội phường Long Biên Mai Thị Thu, trong đợt cao điểm giải quyết thủ tục ủy quyền nhận lương hưu, bảo hiểm y tế, phường đã tổ chức hỗ trợ tại 3 điểm. Đối với những trường hợp không thể đi lại, thành viên Tổ hành chính công xung kích đến tận nhà hướng dẫn, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ. Tổ còn trợ giúp người dân kê khai hồ sơ hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội, làm thủ tục cấp giấy xác nhận khuyết tật, sẵn sàng linh hoạt thời gian hỗ trợ, kể cả buổi tối và ngày nghỉ khi cần thiết.

Trong khi đó, Tổ ứng cứu công nghệ và nghiệp vụ tập trung hướng dẫn người dân sử dụng Cổng dịch vụ công, cài đặt tài khoản an sinh trên ứng dụng VNeID và thực hiện các nghĩa vụ tài chính.

Tại Tổ dân phố 918 phường Long Biên, Tổ trưởng Vũ Xuân Ca, đồng thời là thành viên Tổ ứng cứu công nghệ và nghiệp cho biết, tổ có 10 thành viên, sẵn sàng hỗ trợ người dân tại nhà riêng, khu dân cư hoặc từ xa qua điện thoại. Nhờ được hướng dẫn cụ thể, tỉ mỉ, nhiều người cao tuổi đã tự tin hơn khi thao tác trên các nền tảng số, những vướng mắc cũng được giải quyết kịp thời.

Từ quý II-2026 đến nay, hai tổ công tác đã hỗ trợ 456 công dân tại toàn bộ 25/25 tổ dân phố trên địa bàn phường, tập trung vào các thủ tục như: Cấp lại giấy xác nhận khuyết tật, ủy quyền nhận lương hưu, giải quyết chế độ bảo trợ xã hội...

Theo kết quả các đợt khảo sát trực tiếp và trực tuyến, mức độ hài lòng của người dân đối với chất lượng phục vụ của chính quyền phường từ đầu năm đến nay luôn đạt mức “tốt” trở lên.

Không chỉ ở khu vực đô thị, việc đưa dịch vụ công về cơ sở được xã Dân Hòa triển khai bằng nhiều giải pháp đồng bộ. Theo Chánh Văn phòng Đảng ủy xã Dân Hòa Đinh Quốc Tuyền, địa phương tập trung vào 3 hướng chính, trong đó duy trì hoạt động của các Điểm hỗ trợ dịch vụ công số tại thôn Mục Xá và Tri Lễ, trực tiếp hướng dẫn người dân, nhất là các nhóm yếu thế, tạo tài khoản, nộp hồ sơ và nhận kết quả điện tử ngay tại địa bàn cư trú.

Cùng với đó, xã kiện toàn 19 Tổ chuyển đổi số cộng đồng với 285 thành viên, phát huy vai trò hỗ trợ người dân sử dụng VNeID và thanh toán điện tử. Các tổ công tác trở thành cầu nối giữa chính quyền với người dân, góp phần phổ cập kỹ năng số và từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Một hướng triển khai khác là xã xây dựng, duy trì các mô hình “Thôn số”, “Chợ số nông thôn”. Đến nay, cả 19/19 thôn đã thiết lập nhóm trò chuyện cộng đồng, kết nối 4.579 người dân.

Thực hiện kế hoạch thanh toán không dùng tiền mặt tại các chợ và điểm kinh doanh, cán bộ xã tích cực vận động tiểu thương, hộ kinh doanh sử dụng mã QR, từng bước mở rộng phương thức thanh toán số an toàn, thuận tiện.

Hiệu quả của nền hành chính phục vụ còn được thể hiện qua những việc làm cụ thể, hướng đến từng người dân. Trong đợt cao điểm chi trả lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội trên toàn thành phố vừa qua, lực lượng liên ngành đã hoàn thành nhiệm vụ trong 12 ngày, xử lý 92.364 trường hợp. Đáng chú ý, các tổ hành chính công xung kích trực tiếp mang giấy tờ đến nhà riêng, giường bệnh, hỗ trợ 2.450 trường hợp người cao tuổi, người yếu thế không thể đi lại.

Câu chuyện của vợ chồng ông Trần Văn Dần và bà Đặng Thị Xuyến (cùng sinh năm 1938) ở phường Hai Bà Trưng, là một ví dụ xúc động về tinh thần phục vụ ấy. Kết hôn từ năm 1956, trải qua nhiều thăng trầm của cuộc sống, vợ chồng ông bị thất lạc giấy chứng nhận kết hôn nên chưa thể hoàn thiện thủ tục pháp lý liên quan. Sau khi nắm bắt hoàn cảnh, cán bộ Chi nhánh số 04 - Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố phối hợp với chính quyền địa phương rà soát, hoàn thiện hồ sơ, trực tiếp đến nhà trao giấy chứng nhận kết hôn, giúp vợ chồng ông tháo gỡ vướng mắc đã kéo dài nhiều năm.

Những việc làm tưởng chừng giản dị ấy lại mang ý nghĩa thiết thực đối với người dân, nhất là người cao tuổi và những trường hợp gặp trở ngại trong quá trình thực hiện thực hiện thủ tục hành chính. Không chỉ tháo gỡ vướng mắc về hồ sơ, sự tận tình, trách nhiệm của cán bộ còn giúp người dân cảm nhận rõ hơn tinh thần phục vụ của chính quyền.

Nhìn thẳng vào hạn chế để tiếp tục bứt phá

Từ đầu nhiệm kỳ 2025-2030, Hà Nội xác định cải cách hành chính, xây dựng chính quyền hiện đại phải lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ. Định hướng này được cụ thể hóa thông qua việc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố vận hành mô hình một cấp, tăng cường kiểm soát thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả giải quyết hồ sơ.

Đáng chú ý, một trong những chuyển biến quan trọng là từng bước chuyển từ tư duy “cung cấp giấy tờ” sang khai thác, sử dụng dữ liệu số, giảm yêu cầu người dân phải kê khai, nộp lại những thông tin đã có trong hệ thống.

Trên cơ sở xác định 25 thủ tục hành chính trọng điểm có tần suất phát sinh hồ sơ lớn, chiếm gần 81% tổng số hồ sơ toàn thành phố, thuộc các lĩnh vực thiết yếu như đất đai, tư pháp, y tế, xây dựng và bảo trợ xã hội, trung tâm đã phối hợp với các sở, ngành rà soát, tái cấu trúc quy trình giải quyết; đẩy mạnh công tác phân cấp, ủy quyền, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết nhiều thủ tục hành chính, nhất là trong lĩnh vực đất đai và cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ.

Những chuyển biến trong cải cách hành chính được phản ánh qua kết quả đánh giá mức độ phục vụ người dân, doanh nghiệp. Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp của Hà Nội tăng từ 61,18 điểm năm 2024, xếp thứ 60/63 địa phương, lên 96,9 điểm vào giữa năm 2026, đứng thứ 4/34 địa phương; điểm thành phần thanh toán trực tuyến đạt 10/10.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai vẫn còn những hạn chế cần khắc phục. Cơ sở vật chất tại một số xã chưa đồng bộ; giao diện giữa các hệ thống xử lý công việc đôi lúc thiếu thống nhất; việc cấp tài khoản cho cán bộ có thời điểm chưa kịp thời. Đội ngũ công chức kiêm nhiệm công tác cải cách hành chính và công nghệ thông tin ở cơ sở thường xuyên biến động, ảnh hưởng đến tính liên tục và chất lượng tham mưu.

Đáng chú ý, một bộ phận người cao tuổi, người khuyết tật vẫn gặp khó khăn khi sử dụng thiết bị thông minh và tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, đặt ra yêu cầu phải duy trì các hình thức hỗ trợ trực tiếp, phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Trong những tháng cuối năm 2026, với chủ đề “Kỷ cương, chuyên nghiệp - Đột phá, sáng tạo - Hiệu quả, bền vững”, Hà Nội tiếp tục tập trung triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng nền hành chính. Trọng tâm là tăng cường kỷ luật, kỷ cương công vụ, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, xử lý nghiêm các trường hợp gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp; đồng thời tiếp tục rà soát, tái cấu trúc quy trình nội bộ, đơn giản hóa thủ tục hành chính gắn với việc sắp xếp tổ chức bộ máy. Thành phố cũng chú trọng phát huy hiệu quả các kênh hỗ trợ, kết hợp dịch vụ công trực tuyến với tổng đài và ứng dụng iHanoi, tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin và được hướng dẫn kịp thời.

Cùng với đẩy mạnh số hóa, thành phố tiếp tục quan tâm hỗ trợ các nhóm đối tượng yếu thế thông qua duy trì hoạt động của các tổ hành chính công xung kích, tổ chuyển đổi số cộng đồng và mở rộng phổ cập kỹ năng số.

Việc đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân khu vực ngoại thành, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được xác định là một trong những nhiệm vụ cần chú trọng, nhằm thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ công giữa các nhóm dân cư.

Từ thành phố đến cơ sở, việc kiên trì đổi mới phương thức quản lý, nâng cao trách nhiệm công vụ và lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo đang góp phần cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030. Đích đến là xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hiệu quả, trong đó, người dân và doanh nghiệp thực sự giữ vị trí trung tâm của mọi hoạt động cải cách.