Tăng cường chia sẻ kinh nghiệm lý luận và quản trị Đảng, Nhà nước
Sáng ngày 11/11, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương đã có buổi làm việc và trao đổi chuyên sâu với Đoàn đại biểu Viện Nghiên cứu Trung ương về Văn kiện và Lịch sử Đảng Cộng sản Trung Quốc do đồng chí Cao Trường Võ, Phó Chủ nhiệm Ban Nghiên cứu II làm Trưởng đoàn.
Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Đình Anh.
Cuộc làm việc diễn ra trong không khí học thuật cởi mở, tập trung vào ba chủ đề lớn: kinh nghiệm nghiên cứu, tổng kết lý luận; công tác xây dựng Đảng, quản lý Nhà nước và giới thiệu kết quả Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Buổi làm việc đặc biệt ghi nhận nhiều ý kiến chia sẻ sâu sắc, toàn diện từ các chuyên gia phía Trung Quốc về kinh nghiệm quản trị và xây dựng Đảng.
Mở rộng không gian trao đổi học thuật và lý luận giữa hai Đảng
Về phía Việt Nam có TS. Bùi Văn Thạch, Phó Tổng Thư ký Thường trực chủ trì đón tiếp đoàn đại biểu Trung Quốc. Ngoài ra, còn có sự tham dự của các đồng chí Thư ký khoa học, đại diện lãnh đạo cơ quan Hội đồng Lý luận Trung ương, lãnh đạo Viện Lịch sử Đảng (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh), Ban Biên tập Tạp chí Lý luận và Chiến lược. Đoàn đại biểu Trung Quốc gồm đồng chí Thường Cửu Thanh, Tham tán Công sứ; đồng chí Lưu Vân Vĩ, Tham tán Công sứ Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam; các đồng chí lãnh đạo, chuyên gia chủ chốt thuộc các phòng nghiên cứu, biên soạn và hợp tác quốc tế của Viện Nghiên cứu Trung ương về Văn kiện và Lịch sử Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Cao Trường Võ nhấn mạnh chuyến thăm và làm việc lần này nhằm mục đích đi sâu trao đổi về kinh nghiệm xây dựng Đảng, nghiên cứu lý luận và đối chiếu các bài học quản trị thực tiễn. Đồng chí cho biết, Đảng Cộng sản Trung Quốc luôn coi công tác xây dựng Đảng là một "công trình vĩ đại" mang tính xuyên suốt lịch sử: từ thập niên 30 của thế kỷ XX đã coi đây là công trình vĩ đại, bước sang thế kỷ XXI tiếp tục đẩy mạnh "công trình vĩ đại mới" và trong thời đại mới hiện nay đang triển khai thúc đẩy công trình vĩ đại mới của xây dựng Đảng một cách toàn diện.
Đồng chí Cao Trường Võ cũng thông tin về Hội nghị toàn thể lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XX (diễn ra từ ngày 26 đến 29-10), nơi Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã thảo luận và thông qua quyết định quan trọng về việc kiên trì, thúc đẩy toàn diện công tác quản lý Đảng nghiêm minh. Đây là văn kiện có ý nghĩa định hướng chiến lược to lớn, tổng kết những thành tựu và kinh nghiệm lịch sử, đồng thời đề ra các bước đi tiếp theo để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.
Quy trình 5 bước phát triển lý luận và mối quan hệ "Kinh - Sử"
Bày tỏ sự đồng cảm sâu sắc với năm bài học kinh nghiệm trong công tác nghiên cứu lý luận do đại diện Hội đồng Lý luận Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam chia sẻ, đồng chí Cao Trường Võ khẳng định nhận thức của hai Đảng trên bình diện lý luận có rất nhiều điểm tương đồng. Để lý luận không trở nên “xám xịt” mà luôn là "cây đời mãi mãi xanh tươi", Đảng Cộng sản Trung Quốc đúc kết quá trình vận hành lý luận qua một chu trình hữu cơ gồm 5 bước:
Học tập lý luận: Đảng Cộng sản Trung Quốc xác định phải xây dựng "chính đảng học tập". Từ quá khứ, hiện tại đến tương lai, học tập luôn là nền tảng để phát triển; cán bộ, đảng viên phải tự giác học tập kết hợp với các đợt học tập tập trung trong toàn Đảng. Nhận thức lý luận đi từ quan sát thực tiễn, tích lũy kinh nghiệm, nắm bắt quy luật rồi mới nâng lên thành lý luận; do đó phải liên tục học tập.
Nghiên cứu lý luận: Lý luận mang tính trừu tượng và khái quát cao, đòi hỏi phải nghiên cứu sâu sắc để chuyển hóa thành các quan điểm, giải pháp cụ thể, dễ hiểu, dễ tiếp cận và có sức thuyết phục đối với cán bộ, nhân dân.
Sáng tạo lý luận: Lý luận bắt nguồn từ thực tiễn và quay trở lại chỉ đạo thực tiễn. Thực tiễn luôn vận động nhanh hơn, do đó lý luận tự nhiên sẽ có độ trễ. Quá trình kết hợp giữa lý luận và thực tiễn đòi hỏi phải không ngừng sáng tạo, bổ sung các luận điểm mới.
Trang bị lý luận: Khi lý luận đã hình thành, nhiệm vụ cấp bách là phải đưa lý luận thấm sâu vào tư tưởng, hành động của cán bộ, đảng viên ("lý luận tiến thêm một bước thì trang bị lý luận phải theo sát một bước").
Vận dụng lý luận: Mục đích cuối cùng của học tập và nghiên cứu lý luận là để áp dụng vào thực tiễn. Lý luận chỉ nằm trên trang sách hay tài liệu thư viện thì không có giá trị, mà bắt buộc phải phát huy tác dụng chỉ đạo đời sống. Khi vận dụng vào thực tiễn, những vấn đề mới nảy sinh lại tiếp tục mở ra một vòng tuần hoàn học tập, nghiên cứu và sáng tạo mới.
Bên cạnh đó, đồng chí Cao Trường Võ nhấn mạnh phương pháp luận "Kinh sử hỗ giám" (kinh nghiệm/lý luận và lịch sử tương hỗ lẫn nhau). Lý luận nếu không được thực tiễn lịch sử kiểm nghiệm thì sẽ thiếu sức thuyết phục. Ngược lại, lịch sử vốn phức tạp và nhiều hiện tượng đan xen, nếu thiếu lý luận dẫn đường, soi chiếu thì người nghiên cứu rất dễ bị lạc hướng. Nắm chắc lịch sử Đảng là tiền đề bắt buộc đối với bất kỳ nhà nghiên cứu lý luận chuyên sâu nào.
Trong nghiên cứu lý luận, Đảng Cộng sản Trung Quốc luôn kiên trì nguyên tắc "lấy vấn đề làm định hướng". Đại biểu đoàn Trung Quốc đã trao đổi thẳng thắn với phía Việt Nam về những thách thức, khó khăn thực tế mà công tác xây dựng Đảng và phát triển xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam đang gặp phải.
Nhận diện thách thức chung và giải pháp "Tự cách mạng" trong quản trị Đảng
Thảo luận về vấn đề mà đại biểu đoàn Trung Quốc đặt ra, đại diện Hội đồng Lý luận Trung ương đã thẳng thắn chỉ ra những thách thức lớn trong thực tiễn: áp lực từ mặt trái của cơ chế kinh tế thị trường dẫn đến nguy cơ suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên; tình trạng trục lợi chính sách, tham nhũng, lợi ích nhóm; yêu cầu cấp bách về kiểm soát quyền lực và đổi mới phương thức lãnh đạo để Đảng không bao biện, làm thay chính quyền nhưng cũng không buông lỏng lãnh đạo.
Đoàn đại biểu Trung Quốc tại buổi làm việc. Ảnh: Nguyễn Thanh.
Lắng nghe chia sẻ này, đoàn đại biểu Trung Quốc bày tỏ sự đồng cảm sâu sắc và chỉ ra rằng đây là những bài toán chung của các đảng cộng sản cầm quyền. Phía Trung Quốc đã chia sẻ hai nội dung cốt lõi:
Xử lý mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước: Tại Hội nghị Trung ương 5 khóa XX, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã xác định nguyên tắc hàng đầu là kiên trì phục vụ sứ mệnh, nhiệm vụ trọng tâm. Mối quan hệ giữa "quản Đảng, trị Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng" gắn chặt chẽ với "xây dựng cường quốc và phục hưng dân tộc". Xây dựng Đảng không phải mục tiêu tự thân khép kín, mà để phụng sự đại cục phát triển đất nước và nâng cao đời sống nhân dân. Nếu Đảng cầm quyền không đủ năng lực dẫn dắt sự phát triển của quốc gia và dân tộc thì sẽ đánh mất vai trò lịch sử.
Thúc đẩy "Tự cách mạng" và tinh thần phòng bệnh từ sớm: Phía Trung Quốc phân tích, nếu Việt Nam dùng thuật ngữ "tự đổi mới, tự chỉnh đốn" thì Đảng Cộng sản Trung Quốc dùng khái niệm "tự cách mạng" gồm 4 nội dung: tự làm sạch, tự hoàn thiện, tự đổi mới và tự nâng cao. Trọng tâm sống còn của tự cách mạng là phòng, chống tham nhũng, kiên quyết thực hiện phương châm "không dám tham nhũng, không thể tham nhũng, không muốn tham nhũng". Đồng chí Cao Trường Võ đã dẫn câu chuyện lịch sử Biển Thước yết kiến Thái Hoàn Công để minh họa cho tính cấp thiết của việc phát hiện và xử lý sai phạm ngay từ khi mới manh nha; nếu để bệnh tình ủ lâu chuyển sang giai đoạn nặng sẽ dẫn đến hậu quả khôn lường.
Đồng thời, trước làn sóng chuyển đổi số toàn cầu, đại diện Trung Quốc nhấn mạnh thế giới đang trải qua "những biến đổi lớn chưa từng thấy trong một thế kỷ", trong đó sự đột phá gia tốc của khoa học - công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra thách thức lẫn cơ hội chuyển mình to lớn cho công tác xây dựng Đảng và quản trị quốc gia.
Tăng cường chia sẻ kết quả Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV và triển vọng hợp tác
Đáp ứng đề nghị trao đổi thông tin từ phía bạn, đại diện Hội đồng Lý luận Trung ương Việt Nam đã trình bày chi tiết về sáu văn kiện mang tính đột phá được thông qua tại Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV:
Nghị quyết số 31-NQ/TW: Về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; tập trung nâng cao năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn của Đảng; kết hợp kiên định nguyên tắc với đổi mới phương pháp; đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn Đảng.
Nghị quyết số 29-NQ/TW: Về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; phân định rõ nhiệm vụ, quyền hạn giữa Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể; hiện đại hóa phương thức lãnh đạo dựa trên công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Nghị quyết số 30-NQ/TW: Về xây dựng đội ngũ cán bộ - khâu "then chốt của then chốt"; lấy kết quả thực chất làm thước đo chủ yếu; trọng dụng nhân tài; kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong công tác cán bộ.
Quy định số 224-QĐ/TW: Về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh (bước đột phá thay thế Quy định 15-QĐ/TW); chuyển từ tư duy quản lý "cho phép hay không cho phép" sang khuyến khích, tạo điều kiện để đảng viên làm giàu chính đáng, hợp pháp và đóng góp cho đất nước gắn với kiểm soát chặt chẽ.
Kết luận số 105-KL/TW: Về thu hút và trọng dụng nhân tài; đặt mục tiêu đến năm 2030 thu hút khoảng 1.000 nhân tài quốc gia, đưa Việt Nam vào nhóm 3 nước đứng đầu ASEAN về Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu.
Kết luận của Trung ương về phát triển kinh tế - xã hội: Đánh giá tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026 (GDP 9 tháng đạt 9,01%) và mục tiêu năm 2027 (phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên); đồng thời thông qua hai đề cương lớn về Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước.
Đánh giá cao nội dung các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam, đại biểu Trung Quốc nhận định: Các quyết sách của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam có mục tiêu rất vĩ đại, đường lối tư duy rõ ràng và các biện pháp hết sức thiết thực, bám sát hơi thở thực tiễn. Đồng chí bày tỏ tin tưởng dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, Việt Nam sẽ thực hiện thắng lợi các mục tiêu đã đề ra.
Đại diện lãnh đạo Hội đồng Lý luận Trung ương tặng quà Đoàn đại biểu Trung Quốc. Ảnh: Nguyễn Thanh.
Cuộc trao đổi học thuật diễn ra trong không khí thẳng thắn, chân thành, sâu sắc và cởi mở. Hai bên tin tưởng kết quả của buổi làm việc sẽ góp phần làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ hữu nghị truyền thống, tăng cường hiểu biết lý luận và chia sẻ kinh nghiệm cầm quyền thực tiễn giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Cộng sản Trung Quốc trong kỷ nguyên phát triển mới./.
Đại biểu tham dự buổi làm việc chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: Đình Anh.
Nguyễn Thanh
