Tháng cao điểm phòng, chống khai thác IUU: Ngăn chặn nguy cơ ngay từ đất liền

Siết chặt quản lý tàu cá “3 không”

Tháng cao điểm phòng, chống khai thác IUU được triển khai trên phạm vi cả nước từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 9. Là địa phương có đội tàu khai thác thủy sản lớn trên địa bàn thành phố Huế, với gần 400 tàu cá, phường Thuận An đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm ngăn chặn nguy cơ vi phạm ngay từ đất liền.

Trong đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thủy sản, các quy trình, quy định liên quan đến hoạt động khai thác và phạm vi được phép khai thác được chú trọng, triển khai đến từng ngư dân. Cùng với đó, UBND phường phối hợp với Ban Quản lý Cảng cá Thuận An tăng cường kiểm tra tàu cá ngay khi cập cảng cũng như trước khi rời bến; kiên quyết không để tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép khai thác thủy sản) đủ điều kiện ra khơi khai thác.

Việc kiểm soát chặt chẽ ngay tại cảng góp phần ngăn chặn nguy cơ vi phạm từ đất liền, đồng thời giảm áp lực cho công tác tuần tra, kiểm tra, giám sát của các lực lượng chức năng trên biển.

Ông Nguyễn Văn Thuận, Phó Chủ tịch UBND phường Thuận An, cho biết, với hơn 200 lượt tàu thuyền cập và rời cảng mỗi ngày, công tác kiểm tra, kiểm soát đặt ra không ít áp lực cho lực lượng chức năng. Tuy nhiên, địa phương xác định đây là khâu quan trọng để chủ động phòng ngừa vi phạm, không để những tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động trở thành nguy cơ phát sinh vi phạm IUU trên biển.

Không chỉ tăng cường kiểm soát tại các địa bàn trọng điểm, thành phố Huế đồng thời rà soát, quản lý chặt đội tàu và xử lý các nguy cơ vi phạm. Qua đó, trong 9 tháng đầu năm, số trường hợp tàu cá có nguy cơ cao vi phạm IUU trên địa bàn thành phố được kéo giảm còn 0.

 Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến ngư dân.

Ngư dân Dương Văn Ngà, phường Thuận An, chia sẻ, việc chấp hành nghiêm các quy định về khai thác thủy sản không chỉ là trách nhiệm của mỗi ngư dân mà còn giúp bà con yên tâm vươn khơi, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và tránh những vi phạm đáng tiếc.

“Số hóa”, minh bạch dữ liệu tàu cá

Cùng với kiểm soát chặt chẽ điều kiện hoạt động của tàu cá, thành phố Huế đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát hoạt động khai thác thủy sản.

Toàn thành phố hiện có 1.120 tàu cá; trong đó, nhóm tàu từ 15 m trở lên có 406 tàu và 100% đã được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Dữ liệu về đăng ký, đăng kiểm, cấp phép, VMS, xuất nhập bến được yêu cầu rà soát, đối khớp và cập nhật, hướng đến quản lý mỗi tàu cá bằng một hồ sơ điện tử thống nhất.

Trong đó, hệ thống eCDT đang trở thành một trong những công cụ quan trọng phục vụ kiểm soát hành trình và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác. Qua rà soát của Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố, 99,5% lượt tàu cập cảng và 99,9% lượt tàu rời cảng được thực hiện trên eCDT. Đối với sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng, tỷ lệ thực hiện trên hệ thống đạt 99,6%; 8 hồ sơ cấp giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác đều được thực hiện trên eCDT.

Theo đánh giá của ngành Nông nghiệp và Môi trường, eCDT và VMS là những giải pháp quan trọng góp phần chuyển từ phương thức quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu. Khi thông tin về đăng ký, đăng kiểm, cấp phép, vị trí và hành trình của tàu cá được cập nhật, đối chiếu trên hệ thống, cơ quan chức năng có thể nhanh chóng xác định tình trạng của từng tàu, kịp thời phát hiện và xử lý những trường hợp có nguy cơ vi phạm.

Ông Lê Văn Cường, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Huế, cho biết, thời gian tới, ngành Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát, hoàn thiện và nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu nghề cá trên các hệ thống VNFishbase, VMS và eCDT, bảo đảm thông tin được cập nhật đầy đủ, chính xác, đồng bộ và liên thông.

 Đồng hành cùng ngư dân vươn khơi, bám biển, góp phần giữ gìn chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Đồng thời, ngành đề nghị các cơ quan Trung ương tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu, phân quyền để chính quyền cấp xã, phường có thể khai thác, sử dụng hiệu quả dữ liệu quản lý tàu cá trong phạm vi địa phương.

Bên cạnh đó, ngành Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị tăng cường trách nhiệm của các cơ sở, trung tâm đăng kiểm tàu cá trong việc cập nhật kịp thời dữ liệu đăng kiểm trên hệ thống. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương nắm chắc tình trạng đội tàu, kịp thời xác định, quản lý những tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, qua đó chủ động phòng ngừa nguy cơ vi phạm IUU ngay từ đất liền.

Từ kiểm soát chặt điều kiện tàu cá, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân đến số hóa, minh bạch dữ liệu, những giải pháp đang được thành phố Huế triển khai không chỉ hướng đến mục tiêu ngăn chặn vi phạm IUU mà còn từng bước hình thành phương thức quản lý nghề cá chủ động, minh bạch và hiệu quả hơn.

Qua đó, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bảo đảm sinh kế lâu dài cho ngư dân, đồng thời thực hiện hiệu quả các giải pháp chống khai thác IUU, hướng tới phát triển nghề cá bền vững.