LÀO CAI: KHƠI DẬY KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN, PHÁT HUY TINH THẦN DÁM NGHĨ, DÁM LÀM, DÁM CHỊU TRÁCH NHIỆM VÌ SỰ PHÁT TRIỂN

Trong hành trình hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững, tỉnh Lào Cai xác định xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên tiên phong, gương mẫu, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không chỉ là yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, đây còn là quyết tâm chính trị nhằm khơi thông nguồn lực, tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo động lực phát triển mới, đưa Lào Cai vững bước trong kỷ nguyên phát triển của đất nước.

Đổi mới tư duy, khơi dậy tinh thần tiên phong từ mỗi cán bộ, đảng viên

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Lào Cai đang đứng trước những thời cơ và yêu cầu chưa từng có. Không gian phát triển được mở rộng sau hợp nhất, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra những yêu cầu mới về tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và phương thức quản trị. Cùng với đó, những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chính trị, nâng cao đời sống Nhân dân đòi hỏi đội ngũ cán bộ, đảng viên phải thực sự đổi mới tư duy, nâng cao năng lực hành động và tinh thần trách nhiệm.

Trong bối cảnh ấy, nguồn lực phát triển không chỉ được đo bằng tiềm năng đất đai, tài nguyên, hạ tầng hay lợi thế địa kinh tế, mà còn phụ thuộc quyết định vào chất lượng đội ngũ cán bộ và hiệu quả hoạt động của bộ máy. Một chủ trương đúng chỉ có thể đi vào cuộc sống khi được tổ chức thực hiện bằng tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm cao nhất. Ngược lại, sự trì trệ, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm có thể làm chậm tiến độ công việc, bỏ lỡ cơ hội phát triển và ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của Nhân dân.

Nhận thức sâu sắc điều đó, Lào Cai xác định việc phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của cán bộ, đảng viên phải trở thành yêu cầu xuyên suốt trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Đây không chỉ là phẩm chất cần có của mỗi cán bộ, mà phải được cụ thể hóa thành phương thức lãnh đạo, phong cách làm việc và tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả thực thi nhiệm vụ.

Tinh thần xuyên suốt là chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính đơn thuần sang tư duy quản trị phát triển; từ chú trọng quy trình sang coi trọng cả quy trình và kết quả; từ thực hiện nhiệm vụ một cách thụ động sang chủ động nhận diện, giải quyết vấn đề; từ tâm lý làm việc an toàn, ngại va chạm sang bản lĩnh quyết đoán, dám chịu trách nhiệm trên cơ sở tuân thủ pháp luật và vì lợi ích chung.

Đặc biệt, tỉnh xác định phải tạo chuyển biến thực chất trong khắc phục tình trạng sợ sai, sợ trách nhiệm, làm việc cầm chừng, né tránh những vấn đề khó, phức tạp. Mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu, phải nhận thức rằng không hành động, không quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền, để công việc trì trệ cũng là biểu hiện của thiếu trách nhiệm.

Đối với Lào Cai, nơi yêu cầu phát triển đặt ra đồng thời trên nhiều lĩnh vực, từ đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng, quản lý đất đai, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường đến cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, tinh thần đổi mới càng phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể. Mỗi khó khăn được tháo gỡ, mỗi thủ tục được đơn giản hóa, mỗi dự án được đẩy nhanh tiến độ, mỗi kiến nghị chính đáng của người dân, doanh nghiệp được giải quyết kịp thời chính là thước đo sinh động của trách nhiệm và năng lực cán bộ.

Quan điểm nhất quán của tỉnh là đổi mới phải gắn với kỷ cương, sáng tạo phải đi đôi với trách nhiệm, mạnh dạn hành động nhưng không chủ quan, tùy tiện. Dám nghĩ, dám làm không đồng nghĩa với làm trái quy định; dám chịu trách nhiệm không phải là chấp nhận mọi rủi ro bằng mọi giá, mà là bản lĩnh lựa chọn giải pháp đúng đắn, tổ chức thực hiện quyết liệt, minh bạch và sẵn sàng chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Lấy người đứng đầu làm hạt nhân, lấy kết quả công việc làm thước đo

Một trong những quan điểm nổi bật của Lào Cai là phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị. Bởi lẽ, đổi mới chỉ thực sự trở thành động lực khi bắt đầu từ tư duy lãnh đạo và được lan tỏa bằng hành động nêu gương.

Người đứng đầu không chỉ có trách nhiệm chỉ đạo, điều hành mà còn phải trực tiếp tạo dựng môi trường làm việc dân chủ, cởi mở, khuyến khích những ý tưởng mới, những đề xuất có cơ sở khoa học và thực tiễn. Đồng thời, phải chủ động đối thoại, lắng nghe, tháo gỡ khó khăn, không để cán bộ cấp dưới đơn độc trước những nhiệm vụ phức tạp hoặc những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.

Đáng chú ý, Lào Cai đặt ra yêu cầu hằng năm, 100% người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị đăng ký và trực tiếp chỉ đạo thực hiện ít nhất một nhiệm vụ giải quyết việc khó, việc mới, điểm nghẽn hoặc nhiệm vụ đòi hỏi đổi mới, đột phá thuộc thẩm quyền. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ mục tiêu, tiến độ và sản phẩm đầu ra.

Đây là cách tiếp cận thể hiện quyết tâm chuyển từ cam kết sang hành động, từ trách nhiệm chung sang trách nhiệm cá nhân. Người đứng đầu phải trực tiếp tham gia giải quyết những vấn đề khó, không chỉ dừng lại ở việc phân công, giao nhiệm vụ hoặc yêu cầu cấp dưới báo cáo kết quả.

Cùng với đó, tỉnh đề cao phương thức lãnh đạo, chỉ đạo theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Việc giao nhiệm vụ phải đi đôi với trao quyền, bảo đảm điều kiện thực hiện và kiểm tra kết quả. Cấp trên tập trung định hướng, giám sát, đánh giá, không can thiệp quá sâu vào những công việc đã được phân cấp, ủy quyền.

Điểm mới đáng chú ý là Lào Cai xác định xây dựng cơ chế công tác cán bộ theo hướng “giao quyền - giám sát thực thi - quản trị rủi ro - đánh giá bằng kết quả”. Theo đó, kết quả công việc, khả năng giải quyết vấn đề, hiệu quả tháo gỡ điểm nghẽn và mức độ hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp trở thành những căn cứ quan trọng để đánh giá cán bộ.

Tỉnh đặt mục tiêu 100% cán bộ lãnh đạo, quản lý được đánh giá trên cơ sở kết quả, sản phẩm cụ thể, từng bước liên thông với phương pháp đánh giá, đo lường bằng KPI. Đây là bước chuyển quan trọng nhằm khắc phục tình trạng đánh giá còn nặng về định tính, chưa phản ánh đầy đủ năng lực thực tiễn và mức độ đóng góp của từng cá nhân.

Một cán bộ có năng lực phải được nhận diện bằng những kết quả cụ thể; một cán bộ có tinh thần trách nhiệm phải được thể hiện qua khả năng giải quyết công việc; một cán bộ có tư duy đổi mới phải chứng minh bằng những sáng kiến, giải pháp mang lại giá trị thực tế.

Quan trọng hơn, kết quả đánh giá không chỉ phục vụ việc xếp loại hằng năm mà phải trở thành căn cứ thực chất trong quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bổ nhiệm, bố trí, sử dụng và sàng lọc cán bộ. Qua đó, từng bước hình thành môi trường làm việc mà ở đó năng lực, trách nhiệm và hiệu quả cống hiến được ghi nhận công bằng, khách quan.

Tháo gỡ điểm nghẽn, tạo không gian cho đổi mới, sáng tạo

Để tinh thần dám nghĩ, dám làm thực sự phát huy hiệu quả, Lào Cai xác định phải đồng thời đổi mới tư duy cán bộ và hoàn thiện môi trường thể chế. Bởi thực tiễn cho thấy, không ít khó khăn trong thực thi nhiệm vụ xuất phát từ những quy định chồng chéo, thẩm quyền chưa rõ ràng, quy trình xử lý nhiều tầng nấc hoặc thiếu cơ chế hỗ trợ, bảo vệ người chủ động đổi mới.

Vì vậy, tỉnh chủ trương rà soát đồng bộ các quy định liên quan đến công tác cán bộ, tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, kiểm soát quyền lực và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. Những nội dung thuộc thẩm quyền phải được chủ động sửa đổi, bổ sung; những vấn đề vượt thẩm quyền cần kịp thời tổng hợp, kiến nghị Trung ương xem xét, tháo gỡ.

Đây là yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Lào Cai sau hợp nhất, khi không gian quản lý rộng hơn, yêu cầu phối hợp liên ngành lớn hơn và khối lượng công việc của chính quyền địa phương hai cấp ngày càng đa dạng. Việc phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cấp, các ngành không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý mà còn tạo điều kiện để cán bộ chủ động giải quyết công việc, hạn chế tình trạng đẩy việc lên cấp trên hoặc xin ý kiến nhiều tầng nấc chỉ để bảo đảm an toàn cho cá nhân.

Tỉnh kiên trì quan điểm việc gì cấp dưới có đủ thẩm quyền, điều kiện và khả năng thực hiện thì mạnh dạn giao quyền, đồng thời gắn trách nhiệm với kiểm tra, giám sát và kết quả cuối cùng. Những biểu hiện “xin ý kiến để an toàn”, “họp để chia sẻ trách nhiệm”, kéo dài quy trình nhưng không nâng cao chất lượng quyết định phải từng bước được khắc phục.

Đặc biệt, Lào Cai tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn trong những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội như đầu tư, xây dựng, đấu thầu, đất đai, tài chính, tài sản công, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và bảo vệ môi trường. Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi sự chủ động, quyết đoán nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, cần có cơ chế quản trị phù hợp.

Một định hướng đáng chú ý là nghiên cứu, triển khai các mô hình “không gian thử nghiệm có kiểm soát” đối với những lĩnh vực, địa bàn đủ điều kiện. Tỉnh đặt mục tiêu mỗi năm lựa chọn và triển khai ít nhất một mô hình thí điểm thuộc thẩm quyền hoặc được cấp có thẩm quyền cho phép.

Theo đó, những giải pháp mới có cơ sở khoa học, thực tiễn nhưng chưa có tiền lệ có thể được xem xét thử nghiệm trong phạm vi, thời gian, nguồn lực và giới hạn rủi ro xác định. Quá trình thực hiện phải được theo dõi, giám sát, đánh giá khách quan để kịp thời điều chỉnh, hoàn thiện và nhân rộng những mô hình hiệu quả.

Cách tiếp cận này thể hiện tư duy quản trị phát triển chủ động, không né tránh cái mới nhưng cũng không đánh đổi kỷ cương, an toàn và lợi ích chung. Đổi mới phải có mục tiêu rõ ràng, có cơ sở pháp lý, có phương án kiểm soát rủi ro và được đánh giá bằng hiệu quả thực tế.

Cùng với đó, tỉnh chú trọng xây dựng cơ chế tham vấn, phối hợp liên ngành, phản ứng nhanh để hỗ trợ giải quyết những vấn đề phức tạp, cấp bách. Những khó khăn phát sinh trong thực tiễn phải được nhận diện, xử lý kịp thời, không để kéo dài thành những điểm nghẽn lớn, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống Nhân dân.

Bảo vệ cán bộ dám đổi mới, kiên quyết không dung túng sai phạm

Một trong những vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với việc khơi dậy tinh thần đổi mới, sáng tạo là xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Lào Cai xác định khuyến khích đổi mới phải đi đôi với bảo vệ người đổi mới. Cán bộ có động cơ trong sáng, thực hiện đúng chủ trương, đúng thẩm quyền, chủ động nhận diện và phòng ngừa rủi ro cần được tạo điều kiện, hỗ trợ và bảo vệ theo quy định. Cơ chế bảo vệ không chỉ dành cho người trực tiếp quyết định, tổ chức thực hiện mà còn phải được xem xét đối với những tổ chức, cá nhân tham gia tham mưu, thẩm định và các khâu liên quan.

Quan điểm của tỉnh là phải phân biệt rõ sai sót khách quan trong quá trình đổi mới với hành vi cố ý vi phạm. Đối với những thiệt hại hoàn toàn do nguyên nhân khách quan, không thể dự báo, khi cán bộ đã áp dụng đầy đủ biện pháp cần thiết theo quy định, cần xem xét việc không xử lý hoặc loại trừ trách nhiệm. Những sai sót không cố ý, không vụ lợi, phát sinh khi thực hiện đúng chủ trương, phương án được phê duyệt và đã chủ động khắc phục hậu quả cần được xem xét miễn, giảm trách nhiệm theo quy định.

Đặc biệt, việc chủ động điều chỉnh, tạm dừng hoặc thay đổi phương án khi xuất hiện nguy cơ gây thiệt hại lớn không mặc nhiên bị coi là thất bại. Đây là nhận thức quan trọng nhằm khuyến khích cán bộ có bản lĩnh nhìn nhận thực tế, kịp thời điều chỉnh quyết định và đặt lợi ích chung lên trên tâm lý giữ thành tích cá nhân.

Tuy nhiên, bảo vệ cán bộ không đồng nghĩa với hợp thức hóa sai phạm. Lào Cai kiên quyết không áp dụng cơ chế bảo vệ đối với những trường hợp cố ý làm trái, vụ lợi, che giấu thông tin, bỏ qua cảnh báo hoặc tự ý vượt phạm vi được phê duyệt. Đồng thời, xử lý nghiêm hành vi lợi dụng chủ trương đổi mới, sáng tạo để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, phục vụ lợi ích nhóm.

Đáng chú ý, tỉnh cũng đặt ra yêu cầu xử lý trách nhiệm đối với những tổ chức, cá nhân cản trở, trù dập hoặc thiếu trách nhiệm trong việc xem xét, bảo vệ cán bộ đổi mới vì lợi ích chung. Điều đó khẳng định cơ chế bảo vệ phải thực chất, công bằng, không chỉ được thể hiện trong quy định mà phải có hiệu lực trong thực tiễn.

Song hành với bảo vệ cán bộ là đổi mới công tác kiểm tra, giám sát theo hướng tăng cường phòng ngừa, cảnh báo sớm, hướng dẫn và hỗ trợ khắc phục sai sót ngay từ khi mới phát sinh. Kiểm tra, giám sát không chỉ nhằm phát hiện, xử lý vi phạm mà còn góp phần tạo môi trường thực thi công vụ minh bạch, kỷ cương, giúp cán bộ yên tâm thực hiện nhiệm vụ.

Tỉnh đặt mục tiêu 100% trường hợp cán bộ có biểu hiện né tránh, đùn đẩy trách nhiệm kéo dài được phát hiện qua kiểm tra, giám sát phải được xem xét, đánh giá và xử lý trách nhiệm theo thẩm quyền.

Thông điệp được xác lập rõ ràng: cán bộ dám đổi mới, hành động đúng đắn vì lợi ích chung phải được khuyến khích, bảo vệ; cán bộ thiếu trách nhiệm, trì trệ, né tránh hoặc lợi dụng đổi mới để trục lợi phải bị xem xét, xử lý nghiêm minh.

Đột phá công tác cán bộ, tạo động lực phát triển bền vững

Để hình thành đội ngũ cán bộ thực sự có bản lĩnh, năng lực và khát vọng cống hiến, Lào Cai xác định phải đổi mới đồng bộ các khâu của công tác cán bộ, từ phát hiện, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng đến quy hoạch, bổ nhiệm, bố trí, sử dụng và trọng dụng nhân tài.

Quan điểm nổi bật là “chọn người theo việc, giao việc để thử thách, lấy kết quả để đánh giá, sàng lọc cán bộ”. Những nhiệm vụ khó, việc mới, vấn đề tồn đọng kéo dài hoặc các lĩnh vực trọng tâm phải trở thành môi trường thực tiễn để rèn luyện, thử thách và phát hiện cán bộ có năng lực.

Tỉnh chủ trương hằng năm lựa chọn những nhiệm vụ quan trọng, những điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ để giao cho cán bộ có năng lực, bản lĩnh trực tiếp phụ trách. Việc giao nhiệm vụ phải xác định rõ trách nhiệm cá nhân, mục tiêu, tiến độ, sản phẩm đầu ra và bảo đảm những điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện.

Qua thực tiễn giải quyết công việc, năng lực lãnh đạo, khả năng tổ chức thực hiện, tư duy đổi mới và tinh thần trách nhiệm của cán bộ sẽ được kiểm chứng khách quan hơn. Đây cũng là cơ sở để phát hiện những nhân tố tích cực, những cán bộ thực sự có triển vọng, đồng thời sàng lọc những trường hợp không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Một điểm nhấn riêng của Lào Cai là phát huy vai trò Ban nghiên cứu, tư vấn cơ chế, chính sách cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy trong nghiên cứu những vấn đề mới, khó, phức tạp, liên ngành. Thông qua việc giao các nhiệm vụ nghiên cứu chuyên sâu, đề xuất giải pháp đột phá, tháo gỡ điểm nghẽn phát triển, tỉnh đồng thời tạo môi trường rèn luyện, đánh giá năng lực tư duy, khả năng tham mưu và tinh thần đổi mới của cán bộ.

Cùng với đó, tỉnh hướng tới xây dựng cơ chế tôn vinh, khen thưởng, trọng dụng xứng đáng đối với những cán bộ có sáng kiến, giải pháp mang lại hiệu quả rõ rệt, có sức lan tỏa và khả năng nhân rộng. Những trường hợp có thành tích đặc biệt xuất sắc, tạo tác động lớn có thể được xem xét áp dụng các cơ chế trọng dụng, bổ nhiệm theo quy định và thẩm quyền.

Lào Cai đặt mục tiêu 100% sáng kiến, mô hình, cách làm mới đã được đánh giá có hiệu quả rõ rệt được xem xét biểu dương, khen thưởng, nhân rộng. Đồng thời, 100% đề xuất đổi mới, sáng tạo thuộc diện phải xem xét, quyết định hoặc phê duyệt phải được quản lý theo quy trình thống nhất.

Để nâng cao tính khách quan, minh bạch, tỉnh định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về sáng kiến, đề xuất đổi mới, mô hình mới và cán bộ có sản phẩm đổi mới, từng bước kết nối với hồ sơ năng lực số và hệ thống đánh giá KPI. Qua đó, kết quả cống hiến của cán bộ được theo dõi, đánh giá có căn cứ, hạn chế tình trạng nhận xét cảm tính hoặc đánh giá thiếu thực chất.

Đồng thời, việc bồi dưỡng cán bộ sẽ chú trọng những kiến thức, kỹ năng đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại, nhất là tư duy kiến tạo, đổi mới sáng tạo, quản trị rủi ro công vụ, kỹ năng ra quyết định, chuyển đổi số và năng lực tổ chức thực hiện.

Trong quá trình đó, vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân được đề cao. Hiệu quả đổi mới không chỉ được nhìn nhận từ phía cơ quan quản lý mà còn phải được kiểm chứng qua tác động thực tế, sự hài lòng và đánh giá của người dân, doanh nghiệp.

Có thể khẳng định, quyết tâm phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên đang mở ra một hướng tiếp cận quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị của Lào Cai. Đó là xây dựng bộ máy không chỉ hoạt động đúng chức năng, thẩm quyền mà còn phải chủ động, năng động, sáng tạo, hành động quyết liệt và tạo ra những giá trị phát triển cụ thể.

Trên hành trình thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, yêu cầu đặt ra không chỉ là có những chủ trương đúng, những mục tiêu lớn, mà quan trọng hơn là phải có đội ngũ cán bộ đủ bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm và khát vọng để hiện thực hóa những mục tiêu ấy.

Khi mỗi cán bộ, đảng viên thực sự tiên phong trong hành động, mỗi người đứng đầu dám nhận việc khó, mỗi cơ quan, đơn vị chủ động tháo gỡ điểm nghẽn, tinh thần đổi mới sẽ trở thành sức mạnh nội sinh của cả hệ thống chính trị. Đó chính là nền tảng quan trọng để Lào Cai khơi thông các nguồn lực, tận dụng thời cơ, vượt qua thách thức, tạo những bước đột phá mới, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, nâng cao đời sống và hạnh phúc của Nhân dân.