Thúc đẩy hoạt động ngân hàng số gắn với đảm bảo an ninh, an toàn

Các sản phẩm ngân hàng hiện đại hướng tới nâng cao trải nghiệm cho người dùng

Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, cùng với hoàn thiện hành lang pháp lý, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp, phát triển. Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành Ngân hàng đã ứng dụng AI, dữ liệu lớn, tự động hóa để nâng cao năng lực quản trị, chất lượng dịch vụ, phòng ngừa gian lận và phát triển các sản phẩm ngân hàng hiện đại; đồng thời thực hiện kết nối liên thông, tích hợp liền mạch, xuyên suốt với các ngành, lĩnh vực khác trong nền kinh tế. Đặc biệt, nhằm tạo lập hệ sinh thái thanh toán xuyên biên giới đồng bộ và hiện đại, NHNN đã triển khai kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam với các quốc gia (Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore) và đang triển khai kết nối với một số quốc gia khác.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà phát biểu tại Họp báo

Hầu hết các dịch vụ ngân hàng cơ bản đã được cung cấp trên kênh số, nhiều TCTD đạt tỷ lệ giao dịch số trên 95%, qua đó nâng cao trải nghiệm khách hàng và hiệu quả hoạt động. TTKDTM tiếp tục tăng trưởng mạnh. Trong 8 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch TTKDTM tăng 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị; qua kênh Internet tăng 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 35,33% về số lượng và 2,39% về giá trị; qua QR code tăng 6,66% về số lượng và 25,85% về giá trị; qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 13,39% về số lượng và 62,67% về giá trị; qua Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 33,11% về số lượng và giảm 1,36% về giá trị.

Đề án Phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06) tiếp tục được triển khai quyết liệt nhằm làm sạch dữ liệu, xác minh thông tin.

Ông Lê Hoàng Chính Quang – Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin phát biểu tại Họp báo - Ảnh: Hoàng Giáp

Liên quan Đề án 06, ông Lê Hoàng Chính Quang – Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin cho biết thêm, NHNN đã hoàn thành việc hợp nhất Cổng dịch vụ công và Hệ thống Một cửa điện tử thành Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) của NHNN; đã kết nối giữa Hệ thống thông tin giải quyết TTHC với 08 hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu để khai thác dữ liệu, đối chiếu thông tin phục vụ cho hoạt động giải quyết TTHC.

Theo Lãnh đạo Cục Công nghệ thông tin, trong kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phục vụ phát triển kinh tế xã hội, đến ngày 15/9/2026, có 96 tổ chức tín dụng (TCTD) và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán đã triển khai ứng dụng thẻ CCCD gắn chip qua ứng dụng điện thoại; 64 TCTD đã triển khai ứng dụng thẻ CCCD gắn chip qua thiết bị tại quầy; 29 TCTD và trung gian thanh toán đã triển khai chính thức ứng dụng VneID.

Ông Lê Hoàng Chính Quang thông tin thêm, về làm sạch dữ liệu của ngành Ngân hàng, tính đến hết ngày 2/10/2026, cả ngành Ngân hàng đã có hơn 175,2 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân được đối chiếu thông tin sinh trắc học; hơn 2,94 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID, góp phần phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi gian lận, lừa đảo, cho thuê, cho mượn tài khoản ngân hàng.

Các ngân hàng đặc biệt quan tâm công tác bảo đảm an ninh mạng

Trước sự gia tăng các chiêu trò lừa đảo của tội phạm sử dụng công nghệ cao, nhằm đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống thông tin và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của khách hàng, ông Lê Hoàng Chính Quang cho hay, NHNN tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về an toàn, bảo mật, trong đó có Thông tư 09, Thông tư 50, Thông tư 77. Đối với bảo vệ hệ thống thông tin trước nguy cơ tấn công mạng: NHNN yêu cầu các TCTD phải thực hiện phân loại và bảo vệ hệ thống thông tin theo cấp độ, triển khai đồng bộ các lớp bảo vệ từ hạ tầng, ứng dụng, cơ sở dữ liệu đến dịch vụ trực tuyến; tăng cường giám sát, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi tấn công, khai thác lỗ hổng, mã độc, truy cập trái phép và rò rỉ dữ liệu. Đồng thời, các đơn vị phải thường xuyên rà soát, cập nhật các biện pháp bảo vệ, kiểm thử xâm nhập, xây dựng phương án và diễn tập ứng cứu và khôi phục hệ thống khi xảy ra sự cố, bảo đảm an toàn, liên tục cho hoạt động ngân hàng. Đối với ứng dụng Mobile Banking phải có khả năng phát hiện và dừng hoạt động trên thiết bị can thiệp (bị root, jailbreak), ứng dụng bị chỉnh sửa hoặc có phần mềm can thiệp trái phép; công nghệ chống giả mạo sinh trắc học phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế ISO 30107 cấp độ 2.

Các đơn vị trong ngành Ngân hàng đã quan tâm triển khai công tác bảo đảm an ninh mạng của đơn vị mình. Theo số liệu khảo sát tại các ngân hàng trong nước, chi phí đầu tư cho an ninh mạng chiếm tối thiểu khoảng 15% chi đầu tư về công nghệ thông tin.

Đồng thời, ngành Ngân hàng đẩy mạnh làm sạch dữ liệu và xác thực khách hàng chính chủ. NHNN cũng chỉ đạo các TCTD tăng cường các lớp xác thực tại những khâu có nguy cơ cao như mở tài khoản, đăng nhập trên thiết bị mới, thay đổi phương thức xác thực; giám sát giao dịch bất thường, kịp thời liên hệ xác minh với khách hàng; đồng thời hiển thị cảnh báo khi khách hàng chuyển tiền tới tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo; thường xuyên truyền thông, cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo mới qua ứng dụng ngân hàng, tin nhắn, website và tại điểm giao dịch.

Ông Lê Văn Tuyên - Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán phát biểu tại Họp báo

Ngoài ra, NHNN đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO), qua đó góp phần tích cực trong công tác phòng ngừa rủi ro gian lận, lừa đảo trong hoạt động thanh toán trên kênh số; đồng thời tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Theo ông Lê Văn Tuyên, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, đến nay, hệ thống SIMO đã thu thập báo cáo từ 150 đơn vị (gồm: 99 tổ chức tín dụng và 51 tổ chức trung gian thanh toán) và chia sẻ thông tin cho 21 đơn vị khai thác (gồm 16 ngân hàng thương mại và 5 tổ chức trung gian thanh toán). Qua cảnh báo của hệ thống, hơn 5,6 triệu lượt khách hàng đã được cảnh báo; hơn 1,9 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch, với tổng giá trị hơn 6,3 nghìn tỷ đồng.

Để đảm bảo an toàn tài khoản, bên cạnh hàng rào bảo mật của ngân hàng, kẻ gian sẽ lợi dụng những lỗi bất cẩn của khách hàng. Do đó khách hàng cần nâng cao kỹ năng về bảo vệ dữ liệu cá nhân và tài khoản, nắm được kỹ năng sử dụng dịch vụ ngân hàng trên nền tảng số an toàn. Khách hàng chính là "chốt chặn cuối cùng" quyết định giao dịch có an toàn hay không, là người quyết định dừng hay tiếp tục chuyển tiền.

Người dân ghi nhớ một nguyên tắc đơn giản: dù thấy đúng số, nghe đúng giọng, nhìn đúng mặt, vẫn phải kiểm chứng trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin.

Khi nhận được bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến chuyển tiền, tài khoản ngân hàng hoặc thông tin cá nhân, người dân cần thực hiện tối thiểu năm điều sau: (i) Không vội vàng. Càng bị thúc giục, đe dọa hoặc yêu cầu giữ bí mật, càng phải cảnh giác. Khi ứng dụng ngân hàng hiển thị cảnh báo tài khoản người nhận có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, cần dừng giao dịch ngay.(ii) Kiểm chứng qua một kênh độc lập; (iii) Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người xưng là nhân viên ngân hàng; không quay video khuôn mặt, không thực hiện xác thực sinh trắc học, không gửi ảnh giấy tờ tùy thân theo yêu cầu của người lạ; (iv) Không bấm vào đường link, không quét mã QR, không cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn qua cuộc gọi, tin nhắn chưa được kiểm chứng; (v) Nếu đã lỡ cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền, cần liên hệ ngay tổng đài hoặc điểm giao dịch gần nhất của ngân hàng để đề nghị tạm khóa tài khoản, dịch vụ ngân hàng điện tử và tra soát giao dịch; đồng thời trình báo cơ quan Công an, giữ lại tin nhắn, số tài khoản, lịch sử cuộc gọi làm bằng chứng.

Tin:PL/Ảnh: Mạnh Thắng – Hoàng Giáp