Để thiết chế văn hóa là nơi gắn kết cộng đồng
Nhà văn hóa khu dân cư ở xã Hy Cương là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao gắn kết cộng đồng.
Từ ngày 1/7/2025, xã Hy Cương chính thức hoạt động trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số của các xã Hy Cương, Chu Hóa và Thanh Đình. Địa bàn rộng gần 24km2, với 6.285 hộ, 22.693 nhân khẩu, được tổ chức thành 23 thôn.
Quy mô dân cư và không gian hành chính thay đổi đặt ra yêu cầu mới đối với hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở. Qua rà soát, Hy Cương hiện có một thiết chế văn hóa cấp xã, một sân vận động, 32 NVH tại 23 thôn và 23 sân chơi thể thao. Tuy nhiên, địa phương chưa có nhà thi đấu đa năng, bể bơi, thư viện, công viên, điểm vui chơi trẻ em cấp xã. Tại các thôn cũng chưa có điểm lắp đặt thiết bị thể thao ngoài trời và điểm vui chơi dành cho trẻ em. Điểm đáng ghi nhận là 32 NVH đều được khai thác, không có công trình dôi dư hoặc bỏ không.
Thực tế rà soát cho thấy, phần lớn thiết chế vẫn phát huy công năng, song nhiều NVH được xây dựng từ lâu, quy mô nhỏ, cơ sở vật chất xuống cấp. Trong 32 NVH, có 7 công trình được các thôn đề nghị xây dựng mới do diện tích nhỏ hẹp hoặc xuống cấp nghiêm trọng, không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng. Trong khi đó, nhu cầu của người dân ngày càng đa dạng. Người cao tuổi cần nơi sinh hoạt câu lạc bộ; thanh thiếu niên cần sân chơi, bãi tập; trẻ em cần không gian vui chơi an toàn; các tổ chức đoàn thể cần địa điểm hoạt động. Một thiết chế chỉ đáp ứng việc hội họp mà chưa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng thì chưa phát huy hết giá trị đầu tư.
Vì vậy, xã Hy Cương xác định ưu tiên xây dựng mới 7 NVH không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng; bổ sung trang thiết bị thiết yếu; từng bước đầu tư điểm vui chơi trẻ em, thiết bị thể thao ngoài trời; đồng thời duy tu thường xuyên các công trình đang hoạt động. Cách làm này phù hợp yêu cầu đặt ra đối với thiết chế văn hóa sau sắp xếp: Rà soát tổng thể, phân loại rõ công trình cần sử dụng, sửa chữa, đầu tư mới, xác định thứ tự ưu tiên, tránh đầu tư dàn trải. Thực tiễn cũng cho thấy, cùng với đầu tư cơ sở vật chất, cần tính đến phương án quản lý, vận hành, kinh phí bảo trì và khai thác công năng của công trình.
Đồng chí Phan Quang Đăng - Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã cho biết: Xã xác định đẩy mạnh xã hội hóa trên tinh thần tự nguyện, công khai, minh bạch; khuyến khích tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tham gia đầu tư sân tập, khu vui chơi, các hoạt động thể thao cộng đồng theo quy định. Cùng với đó là hoàn thiện cơ sở dữ liệu về thiết chế văn hóa; xây dựng kế hoạch sửa chữa, nâng cấp; bổ sung trang thiết bị; tăng cường kiểm tra, bảo trì và quản lý tài sản công.
Quan trọng hơn, các thôn cần xây dựng lịch hoạt động thường xuyên, đa dạng nội dung để nâng tần suất khai thác. Bởi giá trị của một NVH không nằm ở cánh cửa, mái nhà hay bộ bàn ghế bên trong, mà ở những hoạt động diễn ra tại đó. Khi trẻ em có chỗ vui chơi, người cao tuổi có nơi sinh hoạt, thanh niên có không gian thể thao, các câu lạc bộ có địa điểm hoạt động, NVH mới thực sự trở thành một phần của đời sống cộng đồng. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Hy Cương đứng trước không gian phát triển mới, điều cần thiết là rà soát đúng nhu cầu, đầu tư đúng trọng tâm, quản lý chặt chẽ và tổ chức hoạt động thiết thực, để các thiết chế văn hóa thực sự là nơi gắn kết cộng đồng.
