Lan tỏa tinh thần đổi mới trên môi trường số

CHUYỂN ĐỔI SỐ ĐƯA CÔNG LÝ GẦN DÂN HƠN

Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về tinh thần đổi mới, sáng tạo, thời gian qua, Đảng bộ Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh Quảng Ngãi đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng “Tòa án điện tử”, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hiện đại hóa nền tư pháp, nâng cao chất lượng xét xử và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Bí thư Đảng ủy, Chánh án TAND tỉnh Hà Viết Toàn cho rằng, học và làm theo Bác không chỉ dừng ở khẩu hiệu, mà phải được cụ thể hóa bằng hành động đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm để phục vụ nhân dân tốt hơn.

Từ nhận thức đó, Đảng bộ TAND tỉnh xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, là giải pháp quan trọng để xây dựng nền tư pháp hiện đại, công khai, minh bạch và gần dân hơn trong thời đại số.

Dấu ấn nổi bật nhất là việc triển khai các phiên tòa trực tuyến theo Nghị quyết số 33/2021/QH15 của Quốc hội. Nếu như trước đây, mỗi phiên xét xử phải mất nhiều thời gian di chuyển, áp giải, bố trí lực lượng và kinh phí tổ chức thì nay, với hệ thống kết nối trực tuyến, nhiều vụ án được giải quyết nhanh chóng, an toàn và hiệu quả hơn.

Từ tháng 7/2025 - 5/2026, TAND hai cấp tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức 118 phiên tòa trực tuyến. Những phiên tòa này không chỉ cho thấy sự thay đổi về phương thức xét xử, mà còn thể hiện quyết tâm đổi mới mạnh mẽ của ngành Tòa án trong quá trình xây dựng “Tòa án điện tử”, “Tòa án số”.

“Chuyển đổi số không phải là phong trào nhất thời, mà là quá trình đổi mới toàn diện nhằm phục vụ nhân dân tốt hơn”, Bí thư Đảng ủy, Chánh án TAND tỉnh Hà Viết Toàn nhấn mạnh.

Tinh thần đổi mới ấy còn hiện diện trong từng công việc chuyên môn hằng ngày của đội ngũ cán bộ, thẩm phán. Thay vì mất nhiều thời gian tra cứu hồ sơ, văn bản giấy như trước đây, hiện phần mềm “Trợ lý ảo” đã trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả trong tra cứu án lệ, văn bản pháp luật và xử lý tình huống nghiệp vụ.

Trung bình mỗi tháng có hơn 1.300 lượt truy cập vào hệ thống này. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp giảm tải áp lực công việc, mà còn nâng cao hiệu quả xử lý, bảo đảm tính chính xác và thống nhất trong hoạt động xét xử.

Cùng với đó, ngành Tòa án tỉnh đẩy mạnh công khai bản án, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và số hóa hồ sơ vụ án. Đến nay, đã có hơn 1.200 bản án được công bố trên cổng thông tin điện tử; gần 15,7 nghìn hồ sơ vụ án các loại được số hóa đúng quy định pháp luật.

Việc chuyển đổi từ lưu trữ truyền thống sang dữ liệu số không chỉ giúp công tác quản lý khoa học, thuận tiện hơn mà còn góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động tư pháp, giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin và giám sát hoạt động xét xử.

Theo ông Hà Viết Toàn, điều cốt lõi của chuyển đổi số không nằm ở máy móc hay phần mềm hiện đại, mà ở sự thay đổi trong tư duy và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức. “Người đứng đầu phải tiên phong đổi mới, dám tiếp cận cái mới, dám chịu trách nhiệm thì mới tạo được sự lan tỏa trong toàn đơn vị”, ông Toàn chia sẻ.

Từ thực tiễn triển khai, Đảng bộ TAND tỉnh xác định mọi hoạt động đổi mới đều phải lấy người dân làm trung tâm. Mỗi ứng dụng công nghệ đều hướng đến mục tiêu giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí, tiếp cận công lý nhanh hơn, thuận tiện hơn.

Song song với chuyển đổi số, ngành Tòa án tỉnh cũng chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức. Bởi trong tiến trình chuyển đổi số, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, còn con người mới là yếu tố quyết định thành công.

Cùng với đó, TAND tỉnh tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng số từ cấp tỉnh đến các đơn vị cấp khu vực; đẩy mạnh số hóa hồ sơ, xây dựng cơ sở dữ liệu tư pháp đồng bộ, tạo nền tảng cho việc xây dựng “Tòa án thông minh” trong thời gian tới.

Bí thư Đảng ủy, Chánh án TAND tỉnh Hà Viết Toàn cho rằng, xây dựng “Tòa án điện tử” là hành trình lâu dài với nhiều khó khăn, thách thức. Tuy nhiên, với quyết tâm chính trị cao và tinh thần đổi mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng bộ TAND tỉnh Quảng Ngãi quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu chuyển đổi số, góp phần xây dựng nền tư pháp hiện đại, chuyên nghiệp, liêm chính và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

GIỮ CHO “MẠCH SỐ” VẬN HÀNH THÔNG SUỐT

Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, khối lượng công việc xử lý trên môi trường mạng tăng mạnh.

Nhiều cơ quan, đơn vị được tổ chức lại; địa bàn quản lý rộng hơn; nhu cầu liên thông dữ liệu, xử lý văn bản điện tử và điều hành trực tuyến giữa các cấp ngày càng lớn. Điều đó đặt ra yêu cầu hạ tầng số và các nền tảng dùng chung phải được triển khai đồng bộ, vận hành thông suốt ngay từ những ngày đầu thực hiện mô hình mới.

Trong guồng công việc ấy, anh Võ Thừa Ân, cán bộ Phòng Chuyển đổi số - Cơ yếu, Văn phòng Tỉnh ủy là một trong những người trực tiếp tham gia tham mưu, triển khai các giải pháp kỹ thuật phục vụ chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng của tỉnh.

Từ quản trị, vận hành Trung tâm dữ liệu dùng chung của các cơ quan Đảng tỉnh; giám sát hệ thống mạng diện rộng của Đảng; sao lưu dữ liệu định kỳ đến cập nhật các bản vá an toàn thông tin, mọi công việc đều được thực hiện thường xuyên nhằm bảo đảm hệ thống hoạt động liên tục, ổn định và an toàn.

Song song đó, nền tảng quản trị tổng thể dùng chung cũng được mở rộng đến các cơ quan tham mưu, giúp việc Tỉnh ủy; các đảng ủy trực thuộc và nhiều xã, phường, đặc khu trong tỉnh. Trên môi trường số, cán bộ, công chức có thể đồng bộ nhiều tác vụ như quản lý văn bản, xử lý công việc, lịch công tác, thư điện tử công vụ, họp trực tuyến, quản lý nhiệm vụ và ký số văn bản điện tử trên thiết bị di động thông minh.

Theo anh Võ Thừa Ân, áp lực lớn nhất trong giai đoạn chuyển tiếp là phải bảo đảm hệ thống vận hành ổn định để phục vụ kịp thời công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp. “Chỉ cần hệ thống xảy ra gián đoạn hoặc chậm xử lý dữ liệu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động điều hành của các cơ quan, đơn vị. Vì vậy, anh em kỹ thuật gần như thường xuyên theo dõi hệ thống để kịp thời xử lý các sự cố phát sinh”, anh Võ Thừa Ân chia sẻ.

Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được triển khai đồng bộ là bảo đảm liên thông gửi, nhận và xử lý văn bản điện tử theo quy trình khép kín trên môi trường số.

Theo đó, mã định danh điện tử của các cơ quan, tổ chức đảng trong tỉnh được rà soát, hoàn thiện; trục liên thông văn bản nội bộ khối Đảng tỉnh được kết nối với nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu dùng chung của tỉnh và trục liên thông văn bản quốc gia, bảo đảm thông tin thông suốt giữa các cấp, các ngành.

Cùng với đó, dịch vụ xác thực tập trung (SSO) và ký số văn bản điện tử bằng SIM PKI được triển khai rộng rãi, tạo thuận lợi để cán bộ, công chức sử dụng một tài khoản thống nhất trong xử lý công việc trên môi trường số, qua đó nâng cao hiệu quả cải cách hành chính trong Đảng.

Để đáp ứng yêu cầu vận hành bộ máy mới, anh Võ Thừa Ân cùng đội ngũ kỹ thuật đã trực tiếp rà soát, khởi tạo và điều chỉnh hơn 4.000 tài khoản người dùng; đồng thời cập nhật thông tin tổ chức, chức danh và cơ cấu đơn vị trên các hệ thống dùng chung, bảo đảm cán bộ, công chức có thể khai thác, sử dụng ngay khi mô hình mới đi vào vận hành.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, đến nay 100% văn bản điện tử không mật được gửi, nhận thông suốt giữa các cơ quan Đảng với cơ quan nhà nước, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong tỉnh, cũng như kết nối liên thông với các cơ quan trung ương.

Hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến của các cơ quan Đảng tỉnh tiếp tục được nâng cấp, mở rộng đến cấp cơ sở, phục vụ hiệu quả các cuộc họp từ tỉnh đến xã, phường, đặc khu, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành.

Theo anh Võ Thừa Ân, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà quan trọng hơn là đổi mới tư duy, tác phong và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

“Học và làm theo Bác, với tôi, không phải điều gì lớn lao, mà là làm tốt công việc của mình, tận tụy, trách nhiệm và luôn chủ động tìm giải pháp tốt hơn để phục vụ công việc chung”, anh Võ Thừa Ân bày tỏ.

Bài, ảnh: LINH ĐAN