Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc, đảm nhận nhiệm vụ lớn của quốc gia

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Cùng dự Lễ kỷ niệm có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Trịnh Văn Quyết, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các bộ, ban, ngành Trung ương và thành phố Hà Nội; đông đảo cán bộ, giảng viên, sinh viên, cựu sinh viên nhà trường.

Xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc

Trình bày Diễn văn khai mạc tại Lễ kỷ niệm, Giáo sư Lê Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, ngày 15/10/1956, khóa học đầu tiên của Trường Đại học Chuyên nghiệp Bách khoa khai giảng. Việc thành lập trường đại học kỹ thuật đầu tiên sau hòa bình thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh về đào tạo nguồn nhân lực khoa học kỹ thuật kiến thiết đất nước.

70 năm xây dựng và phát triển, Đại học Bách khoa Hà Nội đã trở thành một đại học danh tiếng, không chỉ ở Việt Nam mà trên trường quốc tế về kỹ thuật và công nghệ. Trong giai đoạn 1965 - 1972, gần 3.000 cán bộ, giảng viên và sinh viên Bách khoa xếp bút nghiên lên đường ra trận. 9 cán bộ, sinh viên vinh dự nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tượng đài Xếp bút nghiên giữa khuôn viên trở thành biểu tượng nhắc nhở thế hệ sau về lòng yêu nước và trách nhiệm phụng sự. Các thế hệ Người Bách khoa có mặt trên mọi lĩnh vực của nền kinh tế, góp phần quan trọng xây dựng và bảo vệ đất nước. Nhà trường vinh dự sở hữu nhiều công trình nghiên cứu xuất sắc, được ghi nhận bằng các Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước.

Ghi nhận những đóng góp của Đại học Bách khoa Hà Nội, Nhà trường đã được trao Huân chương Độc lập hạng Nhất năm 1996, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2000, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2006, Huân chương Hồ Chí Minh năm 2001, 2016 và Huân chương Lao động hạng Nhất nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập.

Đến nay, Đại học Bách khoa Hà Nội xây dựng mạng lưới 300.000 cựu sinh viên toàn cầu, quy mô đào tạo 42.000 sinh viên, hợp tác hơn 100 đối tác quốc tế, tham gia 10 mạng lưới quốc tế và triển khai 68 chương trình đào tạo đại học, 42 chương trình đào tạo thạc sĩ, 28 chương trình đào tạo tiến sĩ. 5 lĩnh vực nghiên cứu ưu tiên gồm: Trí tuệ nhân tạo và Công nghệ dữ liệu, Khoa học và Công nghệ Sức khỏe, Vật liệu mới, Năng lượng và Môi trường bền vững, Thiết bị và Hệ thống thông minh.

Tại Lễ kỷ niệm, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đại học Bách khoa Hà Nội.

Phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, trong không khí trang trọng, tự hào và xúc động, chúng ta cùng tri ân các thế hệ đã xây dựng, giáo dục, đào tạo, học tập làm rạng danh mái trường và xác định trách nhiệm của Đại học Bách khoa Hà Nội trong chặng đường phát triển mới của đất nước. Niềm tự hào sâu sắc nhất của Bách khoa là những con người biết nhận việc khó, đủ sức giải quyết việc khó và sẵn sàng cống hiến cho đất nước, cho nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, thời đại khoa học kỹ thuật, trí tuệ nhân tạo, cạnh tranh công nghệ và biến động chuỗi cung ứng đang đặt ra những thử thách mới. Để vươn lên, Việt Nam phải nâng cao năng suất, chất lượng, củng cố năng lực tự chủ và hợp tác quốc tế hiệu quả. Đất nước đang cần trí tuệ, bản lĩnh và sức sáng tạo của người Bách khoa hơn bao giờ hết.

Nghị quyết số 57 và Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục, đào tạo. Quyết định số 663 ngày 23/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển Đại học Bách khoa Hà Nội thuộc nhóm đại học hàng đầu châu Á, trở thành trung tâm xuất sắc về đào tạo, phát triển tài năng, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, phục vụ các ngành công nghệ, công nghiệp chiến lược. Đó là niềm tin lớn lao, cũng là sự gửi gắm của Đảng, Nhà nước vào khả năng tiên phong của Nhà trường.

Với truyền thống đáng tự hào, với đội ngũ giàu tâm huyết và những nền tảng đã có, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng Đại học Bách khoa Hà Nội đủ sức tiến xa hơn, đóng góp lớn hơn cho đất nước.

Để niềm tin ấy trở thành những thành quả cụ thể, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc, đủ sức đảm nhận những nhiệm vụ lớn của quốc gia, vươn tới vị thế mới bằng những chương trình có mục tiêu rõ ràng, đội ngũ mạnh và nguồn lực tập trung. Mục tiêu thuộc nhóm 100 - 150 đại học hàng đầu châu Á vào năm 2035 phải được bồi đắp bằng chất lượng đào tạo, nghiên cứu, uy tín học thuật và đóng góp cho đất nước; cần xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, trung tâm xuất sắc, phòng thí nghiệm dùng chung; tạo môi trường để nhà khoa học yên tâm gắn bó, theo đuổi những ý tưởng có giá trị và dìu dắt thế hệ kế tiếp. Thế mạnh liên ngành phải trở thành sức mạnh chung để nhà trường đảm nhận những nhiệm vụ lớn về công nghiệp, giao thông, năng lượng và hạ tầng.

Tạo đột phá trong đào tạo nhân tài và làm chủ công nghệ

Để tạo đột phá trong đào tạo nhân tài, xây dựng đội ngũ đủ sức dẫn dắt công nghệ và công nghiệp Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, cần phát hiện, bồi dưỡng người tài từ sớm, gắn đào tạo với nghiên cứu và sản xuất; coi trọng khoa học cơ bản, tư duy hệ thống và thực hành; phải đào tạo được những kỹ sư làm chủ thiết kế, thử nghiệm, có trách nhiệm nghề nghiệp; những chuyên gia đủ sức dẫn dắt các chương trình lớn. Trong thời đại trí tuệ nhân tạo, càng phải rèn tư duy đổi mới, tự chủ, độc lập, năng lực kiểm chứng và trung thực học thuật.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, tập trung nghiên cứu, làm chủ công nghệ và giải quyết những bài toán lớn của đất nước; cần chọn đúng hướng ưu tiên, xác định rõ năng lực phải xây dựng, sản phẩm phải tạo ra và đối tác cùng thực hiện; cần nâng cao năng lực thiết kế, chế tạo, giúp doanh nghiệp cải tiến sản xuất và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng; lựa chọn hướng đi phù hợp trong lĩnh vực bán dẫn; tập trung giải quyết những nhu cầu thiết thực về năng lượng, giao thông, đô thị, y tế, môi trường và ứng phó thiên tai. Tinh thần nghiên cứu phá bom từ trường trong chiến tranh cần được tiếp nối bằng bản lĩnh giải quyết những nhiệm vụ cấp thiết của thời bình; đồng thời, phải bền bỉ đầu tư cho khoa học cơ bản, gây dựng nền tảng công nghệ cho tương lai.

Trở thành điểm hội tụ trí tuệ Việt Nam toàn cầu và chuyên gia quốc tế, thu hút người tài cống hiến cho đất nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Đại học Bách khoa Hà Nội cần chủ động kết nối, tạo những chương trình nghiên cứu có tầm vóc, vị trí làm việc xứng đáng và cơ hội lập nghiệp hấp dẫn. Người tài phải được tin tưởng, được chủ động về chuyên môn và có điều kiện để làm việc lâu dài. Với những chuyên gia chưa thể đến làm việc thường xuyên, cần mở rộng hợp tác linh hoạt để họ vẫn có thể nghiên cứu, dẫn dắt đội ngũ, đào tạo và chuyển giao công nghệ. Sự hội tụ ấy phải tạo thêm năng lực cho Việt Nam và cơ hội trưởng thành cho thế hệ trẻ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất và đời sống. Hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp phải có nhiệm vụ, trách nhiệm, lợi ích rõ ràng, gắn nghiên cứu với đầu tư và sử dụng sản phẩm; cần phát huy Không gian đổi mới sáng tạo liên ngành ra mắt tháng 6/2026; bảo đảm nguồn lực cho kiểm định, hoàn thiện công nghệ, bảo hộ sở hữu trí tuệ và sản xuất thử; nâng cao năng lực kỹ thuật, hiệu quả sản xuất.

Gìn giữ và phát triển văn hóa Bách khoa, lấy phẩm chất con người làm nền tảng cho mọi thành tựu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, nhà trường phải gìn giữ đạo đức khoa học, trung thực học thuật; rèn sự cẩn trọng trong từng thiết kế, phép tính, bởi phía sau mỗi sản phẩm kỹ thuật là an toàn con người, công trình và môi trường sống. Các thầy cô phải là tấm gương về trí tuệ, phẩm giá và sự tận tụy, truyền cho người học niềm say mê, ý chí vượt khó và khát vọng cống hiến. Một môi trường học thuật cởi mở, nhân văn, biết trân trọng sáng tạo và tiếp thu tinh hoa thế giới sẽ giúp những giá trị Bách khoa tiếp tục được bồi đắp, lan tỏa qua các thế hệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Chính phủ, các ban, bộ, ngành và địa phương hỗ trợ nguồn lực để nhà trường phát triển, đặc biệt trong việc xây dựng Cơ sở 2 tại Hưng Yên thành tổ hợp đổi mới sáng tạo hiện đại.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, với truyền thống 70 năm cùng trí tuệ, bản lĩnh và quyết tâm của các thế hệ thầy trò, Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ vươn tới những thành tựu mới, trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc, có uy tín quốc tế, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

* Trước đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu đã thực hiện nghi thức khánh thành Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành Đại học Bách khoa Hà Nội.

Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành Đại học Bách khoa Hà Nội – một hệ sinh thái sáng tạo tích hợp theo mô hình “Design Factory” chuẩn quốc tế – được bố trí trên ba tầng của Tòa nhà Tạ Quang Bửu. Đây là hệ sinh thái hoàn chỉnh được hình thành từ sự kết hợp giữa Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên ngành, các viện nghiên cứu và khu không gian hợp tác với các tập đoàn, doanh nghiệp. Không gian được thiết kế tích hợp toàn diện giữa con người - phương pháp - hạ tầng - doanh nghiệp, bao gồm: Khu tư duy sáng tạo mở; studio thiết kế và mô phỏng số; phòng lab chế thử nhanh; khu thử nghiệm sản phẩm; phòng làm việc nhóm; không gian triển lãm và trình diễn thử; phòng học linh hoạt phục vụ workshop và đào tạo dựa trên dự án...

Đây không chỉ là một công trình hạ tầng vật lý mà còn là biểu tượng cho sự đổi mới tư duy và phương thức hoạt động của nhà trường trong việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.