Hà Nội nghiên cứu tuyến đường sắt ngắn nhất kết nối sân bay Gia Bình

Sáng 9/11, đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội chủ trì cuộc họp nghe báo cáo phương án kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, quy hoạch hướng tuyến và vị trí các ga đường sắt đô thị.

Tham dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng; Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Nguyễn Mạnh Quyền; Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn; Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Ngô Tân Phượng cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan.

Ưu tiên kết nối đường sắt trực tiếp với hai sân bay

Phát biểu tại cuộc họp, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư và đang được triển khai khẩn trương. Theo kế hoạch, sân bay dự kiến hoàn thành năm 2027, thời gian thực hiện không còn nhiều.

Các phương án kết nối sân bay Gia Bình bằng đường bộ và đường sắt đã được nghiên cứu, đề xuất. Tuy nhiên, hướng tuyến kết nối từ trung tâm Hà Nội đến sân bay vẫn chưa rõ ràng, cần tiếp tục hoàn thiện.

Theo Thông báo số 576/TB-VPCP ngày 6/11/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị UBND thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và các địa phương rà soát, nghiên cứu phát triển mạng lưới đường sắt đô thị bảo đảm đồng bộ, liên thông, hiệu quả, phù hợp định hướng phát triển vùng Thủ đô.

Nhiệm vụ trọng tâm là quy hoạch, ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư các tuyến đường sắt đô thị kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, sân bay Nội Bài với trung tâm Hà Nội.

Việc nghiên cứu cần làm rõ mối liên hệ giữa đường sắt đô thị với đường sắt quốc gia, đường sắt liên vùng và các loại hình vận tải khác; xem xét bố trí ga trung tâm thành phố làm đầu mối kết nối trực tiếp với các tuyến vận tải quốc gia, sân bay và trung tâm đô thị lớn. Qua đó, tạo thuận lợi cho hành khách, nhất là khách quốc tế và người đi đường dài, giảm số lần trung chuyển, tiết kiệm thời gian, chi phí.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu Hà Nội phối hợp với Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh và các địa phương liên quan nghiên cứu kết nối giao thông liên vùng, bảo đảm thống nhất quy hoạch, phát huy hiệu quả mạng lưới giao thông.

Trên cơ sở nhu cầu vận tải, hiệu quả kinh tế - xã hội và khả năng cân đối nguồn lực, Hà Nội cần xác định danh mục công trình ưu tiên, tiến độ triển khai phù hợp với quá trình phát triển, khai thác sân bay Gia Bình; báo cáo phương án kết nối tổng thể trong tháng 11/2026.

Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực, Hà Nội tổ chức làm việc với Bộ Xây dựng và các địa phương nhằm cụ thể hóa phương án kết nối, xác định hướng tuyến và nội dung cần điều chỉnh, bổ sung, bảo đảm kết nối trực tiếp từ trung tâm thành phố đến sân bay Gia Bình.

“Đây là yêu cầu quan trọng, góp phần tạo thuận lợi cho việc đi lại, vận chuyển hành khách, hàng hóa giữa sân bay với trung tâm Thủ đô và các địa phương trong vùng”, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Rút ngắn thời gian kết nối từ trung tâm Hà Nội đến sân bay

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết, theo quy hoạch, công suất sân bay Nội Bài dự kiến đến năm 2030 đạt 50 triệu hành khách/năm, định hướng đến năm 2050 đạt 100 triệu hành khách/năm. Chính phủ đang giao cơ quan chức năng nghiên cứu, xây dựng đề án khai thác sân bay Gia Bình, trong đó có phương án chuyển toàn bộ hoạt động khai thác quốc tế từ Nội Bài sang Gia Bình.

Theo định hướng, đến năm 2029-2030, Nội Bài tiếp tục khai thác các chuyến bay quốc nội và một phần chuyến bay quốc tế. Việc đầu tư cảng hàng không thứ hai của Hà Nội ở phía Nam sẽ được triển khai trong giai đoạn tiếp theo, phù hợp định hướng quy hoạch dài hạn.

Về mạng lưới giao thông kết nối các cảng hàng không, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh cần chú trọng cả đường bộ và đường sắt đô thị. Theo quy định pháp luật về đường sắt, các tuyến đường sắt đô thị kết nối sân bay phải bố trí nhà ga trong khu vực sân bay, tạo thuận lợi cho hành khách chuyển đổi phương thức vận tải.

Đối với quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị Hà Nội, thành phố đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Tuy nhiên, quy hoạch chuyên ngành hạ tầng, trong đó có đường sắt và đường bộ, cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh các tuyến kết nối trực tiếp với hai sân bay quốc tế Nội Bài và Gia Bình theo kết luận của lãnh đạo Bộ.

Thứ trưởng đề nghị nghiên cứu hướng tuyến từ Gia Bình qua ga Gia Lâm về trung tâm Hà Nội; xác định ga trung tâm đường sắt đô thị và vị trí các nhà ga. Đồng thời, làm rõ vai trò ga Gia Lâm là ga đường sắt quốc gia, đầu mối kết nối đường sắt quốc gia, đường sắt địa phương, đường sắt chuyên dùng và đường sắt đô thị.

Mục tiêu là lựa chọn phương án có cự ly và thời gian di chuyển ngắn nhất, phấn đấu từ trung tâm Hà Nội đến các cảng hàng không trong khoảng 30-45 phút. Cần nghiên cứu tổ chức các đoàn tàu chạy thẳng đến sân bay, hạn chế dừng tại ga trung gian, tương tự mô hình khai thác tại một số nước.

Đối với các tuyến đường sắt liên vùng kết nối Hà Nội với Hưng Yên và Bắc Ninh, Thứ trưởng đề nghị Cục Đường sắt phối hợp với các sở xây dựng hai địa phương rà soát phương án kết nối.

Việc nghiên cứu phải đồng bộ với mạng lưới đường sắt quốc gia, các tuyến vành đai phía Đông và những tuyến liên quan; cụ thể hóa hướng tuyến trong quy hoạch để các địa phương cập nhật vào quy hoạch tỉnh, xác định các đoạn tuyến ưu tiên đầu tư.

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cũng đề nghị nghiên cứu kết nối sân bay Gia Bình về trung tâm Hà Nội theo hướng tuyến ngắn nhất, qua khu vực ga Gia Lâm; xem xét bổ sung tuyến nhánh kết nối với các ga trung tâm và tuyến từ khu vực trung tâm theo hướng phía Nam lên sân bay Nội Bài, bảo đảm liên thông giữa các đầu mối đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và đường sắt chuyên dùng.

Thứ trưởng giao Cục Đường sắt chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan và sở xây dựng khẩn trương rà soát, hoàn thiện phương án ngay trong ngày hôm sau. Phương án cần cụ thể hóa hướng tuyến, vị trí nhà ga, xác định ga trung tâm, lựa chọn tuyến ngắn nhất và phương án di chuyển nhanh nhất từ trung tâm Hà Nội đến hai sân bay, bảo đảm kết nối đồng bộ với mạng lưới đường sắt đô thị.

“Đây là bài toán kỹ thuật cần các cơ quan chuyên môn phối hợp nghiên cứu, thống nhất phương án tổng thể, bảo đảm hiệu quả kết nối giao thông giữa trung tâm Thủ đô với các cảng hàng không”, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh.

Đề xuất lấy ga Gia Lâm làm đầu mối kết nối sân bay Gia Bình

Tại cuộc họp, đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan thảo luận, đưa ra phương án kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, trong đó có hệ thống đường sắt đô thị, thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại Thông báo số 576/TB-VPCP ngày 6/11/2026 của Văn phòng Chính phủ.

Phát biểu kết luận, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được nghiên cứu, xây dựng công phu, đầy đủ và thông qua. Định hướng phát triển Hà Nội không chỉ tập trung vào khu vực trung tâm lịch sử Hồ Gươm mà còn mở rộng các trung tâm phát triển, gắn với những cực tăng trưởng mới. Vì vậy, hệ thống giao thông công cộng được quy hoạch theo hướng kết nối đa trung tâm.

Việc kết nối các tuyến đường sắt từ sân bay và nhà ga vào trung tâm Hà Nội cần được hiểu là kết nối với các trung tâm phát triển, đầu mối giao thông lớn, thay vì chỉ tập trung vào khu vực trung tâm. Theo quy hoạch, đường sắt quốc gia không đi trực tiếp vào khu vực trung tâm mà kết nối tại các đầu mối ở hành lang và khu vực phía Bắc thành phố.

Thực hiện yêu cầu của Chính phủ về nghiên cứu kết nối đường sắt trực tiếp giữa sân bay Gia Bình, Nội Bài với trung tâm Hà Nội, thành phố đã cùng các đơn vị tư vấn nghiên cứu, đề xuất một số phương án.

Trên cơ sở thảo luận tại cuộc họp, đặc biệt là ý kiến của các địa phương, tỉnh Bắc Ninh và Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đề nghị nghiên cứu tuyến đường sắt ngắn nhất kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội, bảo đảm thuận tiện cho hành khách, hạn chế tối đa việc trung chuyển nhiều lần hoặc thay đổi phương tiện.

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND thành phố lưu ý, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm vừa được thông qua nên việc điều chỉnh quy hoạch phải tuân thủ trình tự, thủ tục chặt chẽ, phức tạp. Do đó, cần nghiên cứu phương án bổ sung kết nối trên cơ sở giữ ổn định định hướng quy hoạch tổng thể đã được phê duyệt, hạn chế tối đa điều chỉnh các nội dung lớn.

Theo hướng đó, Hà Nội đề xuất lấy ga Gia Lâm làm đầu mối trung chuyển quan trọng, kết nối đường sắt quốc gia, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Từ ga Gia Lâm sẽ tổ chức tuyến kết nối đến sân bay Gia Bình nhằm rút ngắn cự ly, tận dụng vai trò đầu mối giao thông của ga.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cũng đề nghị giữ nguyên định hướng tuyến đường sắt số 1 theo trục Bắc - Nam, là tuyến xuyên suốt quan trọng của thành phố. Trên cơ sở đó, nghiên cứu bổ sung nhánh kết nối từ khu vực ga Gia Lâm về trung tâm Hà Nội, sau đó phân hướng về phía Đông để kết nối sân bay Gia Bình. Phương án được xem xét theo hướng bổ sung nhánh tuyến, không làm thay đổi cơ bản quy hoạch và các dự án đường sắt đã được phê duyệt, đang triển khai.

Đáng chú ý, phương án kết nối này có thể tạo điều kiện hình thành tuyến đường sắt liên thông trực tiếp giữa hai sân bay Gia Bình và Nội Bài. Hành khách từ các chuyến bay quốc tế đến Gia Bình có thể đi đường sắt đến Nội Bài để tiếp tục các chuyến bay nội địa đến các tỉnh, thành phố khác và ngược lại. Đây cũng là phương án có ý nghĩa trong tổ chức khai thác, trung chuyển hành khách giữa hai cảng hàng không trong tương lai.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, các hướng tuyến cụ thể cần được cơ quan chuyên môn và đơn vị tư vấn nghiên cứu kỹ, bảo đảm tính khả thi, thuận lợi trong tổ chức vận tải, không ảnh hưởng đến tổng thể quy hoạch Thủ đô đã được phê duyệt.

Trên cơ sở ý kiến của các địa phương và Bộ Xây dựng, thành phố sẽ hoàn thiện phương án, báo cáo Chính phủ xem xét, cho phép thực hiện các thủ tục cần thiết. Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu quá trình phối hợp triển khai khẩn trương, bảo đảm tiến độ, sớm thống nhất hướng tuyến kết nối đường sắt giữa trung tâm Hà Nội với hai sân bay quốc tế Gia Bình và Nội Bài.

Sáng cùng ngày, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo quy hoạch hướng tuyến, vị trí các ga đường sắt đô thị thuộc các tuyến đã khởi công ngày 22/6/2026; đồng thời nghe báo cáo công tác giải phóng mặt bằng các tuyến này.