Hà Nội thông qua nhiều quyết sách quan trọng về giao thông, đất đai và phát triển đô thị

Tạo cơ chế đặc thù phát triển đường sắt đô thị

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, sáng 4/11, HĐND thành phố Hà Nội đã xem xét, quyết nghị các nội dung còn lại sau khi dành thêm thời gian để UBND thành phố tiếp thu, giải trình, hoàn thiện hồ sơ đối với một số vấn đề lớn, có tính chất đặc thù, tác động lâu dài đến sự phát triển của Thủ đô.

Một trong những nội dung trọng tâm là Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt đô thị trên địa bàn thành phố.

Phát biểu giải trình tại kỳ họp, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, thành phố đang triển khai đồng thời 5 tuyến đường sắt số 1, 2, 8, 10 và 14, với tổng chiều dài khoảng 253km. Đây là những dự án có quy mô lớn, yêu cầu tiến độ cao, dự kiến triển khai theo phương thức hợp đồng chìa khóa trao tay, đáp ứng yêu cầu tiến độ hoàn thành trong năm 2030.

Theo phương án đang được xây dựng, tổng nhu cầu vốn đầu tư đường sắt đô thị trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030 là hơn 1 triệu tỷ đồng, trong đó riêng 5 tuyến nêu trên cần khoảng 900.000 tỷ đồng.

Về kiểm soát chi phí, Chủ tịch UBND thành phố cho biết, đối với các dự án thực hiện theo phương thức hợp đồng chìa khóa trao tay, thành phố xác định mức giá hợp đồng bình quân khống chế cho các đoạn tuyến đi ngầm không vượt quá 120 triệu USD/km, chưa bao gồm một số khoản chi phí ngoài phạm vi hợp đồng theo quy định.

“Mức giá 120 triệu USD/km là tối đa, không có chuyện trượt giá, không có chuyện phát sinh”, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng khẳng định.

Mức giá này là cơ sở để đàm phán, lựa chọn nhà thầu chiến lược, dự toán tổng mức đầu tư và kiểm soát giá trị hợp đồng. Trong quá trình triển khai, thành phố sẽ tiếp tục rà soát, kiểm soát chi phí trên cơ sở thiết kế, tổng mức đầu tư, kết quả kiểm toán và các điều kiện hợp đồng.

Về nguồn lực thực hiện, thành phố dự kiến huy động từ ngân sách địa phương, nguồn hỗ trợ của Trung ương, vốn vay ODA, phát hành trái phiếu và nguồn thu từ quỹ đất tại các khu vực phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD).

Đối với việc quản lý tiền tạm ứng, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, nguồn vốn tạm ứng phải được sử dụng đúng mục đích, chỉ phục vụ các công việc của dự án, không được điều chuyển sang dự án khác hoặc sử dụng cho hoạt động kinh doanh riêng của nhà thầu. Việc tạm ứng phải gắn với hợp đồng, tiến độ thực hiện, có bảo lãnh ngân hàng và trách nhiệm hoàn trả rõ ràng.

Thành phố cũng sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm toán trong quá trình triển khai; đồng thời chú trọng tính đồng bộ của hệ thống, khả năng kết nối giữa các tuyến và yêu cầu chuyển giao công nghệ gắn với đào tạo nhân lực quản lý, vận hành.

Theo Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà, nghị quyết về đường sắt đô thị có những cơ chế, chính sách đặc thù chưa có tiền lệ, tạo cơ sở để đẩy nhanh triển khai 5 tuyến đường sắt, từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng hiện đại, đồng bộ, góp phần giảm ùn tắc giao thông và tổ chức lại không gian phát triển đô thị.

Điều chỉnh danh mục đất thí điểm phát triển nhà ở thương mại

Cùng ngày, HĐND thành phố thông qua nghị quyết về danh mục khu đất dự kiến thực hiện dự án thí điểm theo Nghị quyết số 171/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội (đợt 3), về thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất.

Theo đó, thành phố đưa 14 khu đất với tổng diện tích 109,1ha ra khỏi danh mục đã được thông qua trước đây; bổ sung 2 khu đất với tổng diện tích 45,5ha và điều chỉnh giảm 4,6ha diện tích của một khu đất khác.

Các khu đất được đưa ra khỏi danh mục thuộc phường Chương Mỹ, phường Vĩnh Hưng, xã Đông Anh và xã Phúc Thịnh.

Hai khu đất được bổ sung tại xã Sóc Sơn và xã Yên Xuân, dự kiến thực hiện các dự án nhà ở cho cán bộ, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp và công nhân viên quốc phòng. Khu đất được điều chỉnh giảm diện tích là khu dân cư Bắc Đô Tây Tựu, xã Hoài Đức.

Theo Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà, việc điều chỉnh nhằm đưa ra khỏi danh mục những dự án không còn phù hợp với quy hoạch mới của Thủ đô hoặc nhà đầu tư không đáp ứng đủ điều kiện, năng lực theo cam kết ban đầu; đồng thời bổ sung những dự án đáp ứng yêu cầu triển khai.

HĐND thành phố yêu cầu UBND thành phố tiếp tục rà soát, chỉ tổ chức triển khai các dự án thí điểm khi bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về đất đai, nhà ở, đầu tư, xây dựng, kinh doanh bất động sản và các quy định liên quan; không để xảy ra tình trạng chồng lấn, trùng lặp với các dự án đã được chấp thuận trên cùng khu đất.

Đồng thời, thành phố cần đánh giá hiệu quả triển khai các dự án thí điểm, nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý dùng chung, tăng cường thanh tra, kiểm tra đối với các dự án có nguy cơ vi phạm, chậm triển khai hoặc có dấu hiệu lợi ích nhóm; kịp thời xử lý vi phạm, tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực đất đai.

Tháo gỡ vướng mắc về đầu tư công và chính sách đất dịch vụ

Tại kỳ họp, HĐND thành phố cũng thông qua một nghị quyết chung xác nhận kết quả lấy ý kiến đối với ba nội dung do UBND thành phố trình, gồm thực hiện các dự án đầu tư công khẩn cấp, điều chỉnh danh mục biệt thự nhóm 1 xây dựng trước năm 1954 và giải quyết vướng mắc về chính sách giao đất dịch vụ, đất ở.

Đối với đầu tư công, HĐND thành phố thống nhất với báo cáo của UBND thành phố về 5 dự án khẩn cấp, có tổng mức đầu tư và kinh phí dự kiến khoảng 42.846 tỷ đồng, với 106/106 đại biểu tham gia lấy ý kiến thống nhất.

Trong đó, hai dự án có quy mô lớn nhất là cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội-Thành phố Hồ Chí Minh đoạn Phú Xuyên-Ngọc Hồi, kinh phí dự kiến 12.419 tỷ đồng và tuyến đường sắt quốc gia vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi-Kim Sơn, sơ bộ tổng mức đầu tư 27.752 tỷ đồng.

Ba dự án còn lại gồm tuyến đường trên cao dọc đường Cổ Linh kết nối cao tốc Hà Nội-Hải Phòng, kinh phí khoảng 2.202 tỷ đồng; hạ tầng kỹ thuật ô đất GS1-1 tại phường Thượng Cát phục vụ tái định cư, khoảng 403 tỷ đồng và một số hạng mục tổ chức lại hạ tầng đường sắt, bảo đảm an toàn giao thông, khoảng 70 tỷ đồng.

Theo quy định của Luật Đầu tư công, việc quyết định thực hiện các dự án khẩn cấp thuộc thẩm quyền của UBND thành phố và phải báo cáo HĐND tại kỳ họp gần nhất. HĐND thành phố đã thảo luận, thống nhất với quyết định của UBND thành phố và sẽ tiếp tục giám sát quá trình triển khai, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư.

Đối với công tác quản lý biệt thự cũ, HĐND thành phố thống nhất chủ trương đưa hai biệt thự ra khỏi danh mục biệt thự nhóm 1 xây dựng trước năm 1954 sau khi rà soát hiện trạng, làm cơ sở để UBND thành phố tiếp tục thực hiện theo thẩm quyền.

Đáng chú ý, HĐND thành phố thống nhất nội dung tháo gỡ vướng mắc về hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm bằng hình thức giao đất dịch vụ, đất ở đối với 10.928 trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã được chấp thuận sau ngày 01/10/2009.

Theo báo cáo của UBND thành phố, các trường hợp này nằm trong tổng số khoảng 22.031 trường hợp đã được tổng hợp, báo cáo HĐND thành phố trước đó.

Để tháo gỡ vướng mắc, UBND thành phố đề xuất cho phép chính quyền cấp xã áp dụng các văn bản của UBND thành phố và nghị quyết của HĐND quận Hà Đông trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, được ban hành sau ngày 01/10/2009, làm căn cứ giải quyết chính sách.

Các địa bàn liên quan gồm Hà Đông, Dương Nội, Phú Lương, Yên Nghĩa, Kiến Hưng, Thanh Liệt, Định Công và Quốc Oai.

Nội dung này nhận được sự thống nhất của 105/106 đại biểu tham gia lấy ý kiến, đạt tỷ lệ 99,06%.

Phó Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai đề nghị UBND thành phố chỉ đạo các cơ quan, địa phương liên quan khẩn trương triển khai, phấn đấu giải quyết dứt điểm các trường hợp liên quan đến chính sách đất dịch vụ, đất ở trong năm 2027; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Khẩn trương đưa các nghị quyết vào cuộc sống

Phát biểu bế mạc kỳ họp, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cho biết, với 20 nội dung đã được xem xét, kết luận tại phiên họp ngày 28/10 và 5 nội dung tiếp tục được xem xét, bổ sung tại phiên họp ngày 4/11, Kỳ họp thứ 7 đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra.

Theo Chủ tịch HĐND thành phố, việc dành thêm thời gian xem xét các nội dung lớn, có tính chất đặc thù là cần thiết, phù hợp yêu cầu đổi mới tư duy, tầm nhìn dài hạn, bản lĩnh và trách nhiệm trong xem xét, quyết định những vấn đề quan trọng của Thủ đô.

Đánh giá cao tinh thần chủ động, thận trọng và cầu thị của UBND thành phố khi báo cáo, xin ý kiến HĐND đối với những vấn đề quan trọng, có tính chất đặc thù, dù thuộc thẩm quyền quyết định của UBND thành phố, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh, việc làm này góp phần tạo sự thống nhất, đồng thuận, bảo đảm tính khách quan, công khai, minh bạch và chặt chẽ trong quá trình tổ chức thực hiện.

“Điều cần tập trung ngay sau kỳ họp là tổ chức thực hiện để các nghị quyết sớm phát huy hiệu quả”, Chủ tịch HĐND thành phố nhấn mạnh.

Theo đó, UBND thành phố cần tập trung chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan khẩn trương ban hành kế hoạch, xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm. Đối với các dự án có quy mô lớn, sử dụng nguồn lực đáng kể, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư, tránh thất thoát, lãng phí.

Riêng các chính sách liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân, cần chủ động cung cấp thông tin rõ ràng, đầy đủ về phạm vi, đối tượng thụ hưởng, điều kiện, kế hoạch và lộ trình thực hiện để cử tri và nhân dân hiểu rõ, đồng thuận và cùng giám sát.

Chủ tịch HĐND thành phố cũng đề nghị các Ban và đại biểu HĐND tiếp tục tăng cường theo dõi, giám sát việc thực hiện các nghị quyết, nhất là những nội dung có tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân.

Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà bày tỏ mong muốn tinh thần trách nhiệm, sự thống nhất và quyết tâm tại kỳ họp tiếp tục được thể hiện bằng những hành động cụ thể, kết quả thiết thực, để mỗi nghị quyết được ban hành sớm phát huy hiệu quả, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo thêm động lực phát triển Thủ đô và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân./.