Hà Nội triển khai đồng bộ Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1

Sáng 7/8, tại Hội nghị thông tin chuyên đề và triển khai nhiệm vụ tuyên truyền trên báo chí tháng 8/2026 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội tổ chức, đồng chí Nguyễn Minh Tấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã thông tin về việc triển khai Đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội”.

Đồng bộ hạ tầng phục vụ chuyển đổi xanh

Theo đồng chí Nguyễn Minh Tấn, Đề án được triển khai nhằm từng bước kiểm soát ô nhiễm không khí, giảm phát thải từ hoạt động giao thông, phát triển giao thông công cộng và khuyến khích sử dụng phương tiện xanh.

Đề án đã được HĐND thành phố thông qua và UBND thành phố phê duyệt trong tháng 6/2026. Thành phố đồng thời ban hành các kế hoạch, văn bản hướng dẫn, phân công cụ thể trách nhiệm cho từng sở, ngành, địa phương và cơ quan liên quan.

Quá trình thực hiện được tiến hành theo lộ trình, bảo đảm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp chuyển đổi trước khi áp dụng các biện pháp hạn chế phương tiện phát thải cao. Thành phố yêu cầu công khai phạm vi, đối tượng áp dụng, phương án tổ chức giao thông, các tuyến thay thế, điểm trung chuyển, trạm sạc, điểm đổi pin và chính sách hỗ trợ.

Từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/12/2026, Hà Nội thí điểm Vùng phát thải thấp trên địa bàn phường Hoàn Kiếm. Trong giai đoạn này, thành phố tập trung tuyên truyền, hướng dẫn để người dân làm quen với mô hình giao thông mới, đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách và hạ tầng kỹ thuật.

Sở Xây dựng đã triển khai các giải pháp tổ chức giao thông, lắp đặt biển báo, bố trí điểm trông giữ phương tiện, bãi đỗ xe trung chuyển, trạm sạc và hệ thống xe đạp công cộng. Khu vực phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, phố cổ và chợ đêm tiếp tục duy trì việc cấm phương tiện cơ giới trong các khung giờ cuối tuần.

Đến giữa tháng 7/2026, thành phố đã bố trí 220 điểm trông giữ phương tiện. Mạng lưới xe đạp, xe đạp điện và xe máy điện công cộng có 171 trạm với 1.820 phương tiện; riêng khu vực Hoàn Kiếm và Cửa Nam có 44 trạm với 456 xe.

Thành phố cũng bố trí 10 bãi đỗ xe trung chuyển theo mô hình “Park and Ride”, tạo điều kiện để người dân gửi phương tiện cá nhân và tiếp tục hành trình bằng xe buýt, đường sắt đô thị hoặc phương tiện xanh.

Hạ tầng phục vụ phương tiện sử dụng năng lượng sạch tiếp tục được mở rộng. Thành phố đã chấp thuận triển khai 89 vị trí trạm sạc tích hợp tủ đổi pin tại các khu vực công cộng. Hiện toàn thành phố có hơn 2.300 vị trí trạm sạc, trên 10.200 cổng sạc và khoảng 1.650 tủ đổi pin, cơ bản đáp ứng nhu cầu trong giai đoạn đầu.

Để bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, Công an thành phố đã xây dựng phương án điều tiết, phân luồng tại khu vực trung tâm; khai thác hệ thống camera giám sát, camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo và Trung tâm Chỉ huy điều khiển giao thông để kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.

Phát triển giao thông công cộng xanh

Cùng với đầu tư hạ tầng, Hà Nội tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp chuyển đổi phương tiện. HĐND thành phố đã ban hành các nghị quyết về hỗ trợ chuyển đổi phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch; khuyến khích giao thông công cộng, phát triển vận tải và hạn chế phương tiện cá nhân vào khu vực trung tâm.

Công an thành phố đang triển khai mô-đun quản lý Vùng phát thải thấp tích hợp vào Trung tâm điều hành giao thông thông minh; lắp đặt camera trí tuệ nhân tạo, hệ thống nhận diện biển số tự động và kết nối dữ liệu đăng ký, đăng kiểm phương tiện.

Từ ngày 1/7/2026, 100% tuyến xe buýt hoạt động trong Vùng phát thải thấp sử dụng phương tiện xanh, thân thiện với môi trường. Thành phố triển khai hệ thống vé điện tử liên thông và miễn tiền vé cho hành khách di chuyển trong phạm vi Vành đai 1 trên 45 tuyến xe buýt đến hết tháng 6/2027.

Hà Nội cũng nghiên cứu phát triển mạng lưới xe buýt điện cỡ nhỏ, xe đạp và xe điện công cộng, tăng khả năng kết nối giữa khu dân cư với nhà ga, điểm trung chuyển và các tuyến phố đi bộ.

Để đánh giá hiệu quả đề án, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai hệ thống quan trắc chất lượng không khí tại khu vực thí điểm; tiếp tục bổ sung thiết bị cảm biến và xe quan trắc tự động. Các chỉ tiêu về chất lượng môi trường, lưu lượng phương tiện, tình trạng ùn tắc, mức độ sử dụng giao thông công cộng và sự hài lòng của người dân sẽ được theo dõi thường xuyên, làm cơ sở điều chỉnh các giải pháp trong quá trình triển khai.

Tăng cường tuyên truyền, tạo đồng thuận

Theo đồng chí Nguyễn Minh Tấn, truyền thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giai đoạn đầu thực hiện đề án. Các cơ quan, đơn vị tập trung thông tin đầy đủ về mục tiêu, phạm vi, lộ trình, phương án tổ chức giao thông và chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện.

Đến nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với 15 cơ quan báo chí Trung ương và thành phố thực hiện 42 tin, bài, phóng sự, tọa đàm và chương trình truyền hình về đề án. Sở Giáo dục và Đào tạo lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường không khí, giao thông xanh trong nhiệm vụ năm học mới. UBND các phường tăng cường tuyên truyền trực tiếp, giải đáp thắc mắc và theo dõi tác động của đề án đối với đời sống người dân.

Riêng tại phường Hoàn Kiếm, công tác tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức như tập huấn tại 28 tổ dân phố, phát thanh hằng ngày, phát hành tờ rơi, tuyên truyền trên nền tảng số, treo băng rôn, phướn cổ động và xây dựng các video tuyên truyền.

Sau hơn một tháng triển khai, các sở, ngành, Công an thành phố và chính quyền địa phương đã phối hợp đồng bộ trong tổ chức giao thông, đầu tư hạ tầng, bảo đảm an ninh, trật tự và hỗ trợ người dân. Hệ thống xe đạp công cộng, trạm sạc và tủ đổi pin cơ bản đáp ứng nhu cầu trong giai đoạn đầu; người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp từng bước thích ứng với mô hình giao thông mới.

Thời gian tới, Hà Nội sẽ đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, mở rộng các điểm trung chuyển, hoàn thiện hệ thống camera trí tuệ nhân tạo; đồng thời tiếp tục phát triển hạ tầng phương tiện xanh, tăng cường quan trắc chất lượng không khí và công khai đầy đủ thông tin để người dân, doanh nghiệp chủ động thực hiện.

Việc xây dựng Vùng phát thải thấp được thành phố triển khai từng bước, có lộ trình, thường xuyên đánh giá tác động và lấy hỗ trợ người dân chuyển đổi làm nguyên tắc xuyên suốt; qua đó góp phần cải thiện chất lượng không khí, phát triển giao thông công cộng hiện đại, xây dựng Thủ đô xanh, văn minh và bền vững./.