Hà Nội: Vận hành chính quyền hai cấp trên nền tảng số, dữ liệu và trách nhiệm đo được

Thay mặt Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội trình bày tham luận tại Hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW chiều 1/7/2026 với chủ đề “Giải pháp vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên nền tảng số, tạo lập cơ sở dữ liệu; kinh nghiệm triển khai Trung tâm Đổi mới sáng tạo và các giải pháp đột phá thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo”.

Chỉ đạo rõ, phục vụ thông, dữ liệu sống, trách nhiệm đo được

Đồng chí Nguyễn Văn Phong khẳng định: Từ thực tiễn triển khai, Thành phố nhận thức rõ: chủ trương tổ chức chính quyền địa phương hai cấp là quyết sách chiến lược lớn, đúng đắn và kịp thời - không đơn thuần là giảm cấp trung gian, mà là bước đi căn cơ để tổ chức lại phương thức quản trị địa phương theo hướng: tinh gọn bộ máy gắn chặt với tinh gọn quy trình, phát triển dữ liệu, làm rõ trách nhiệm và đổi mới phương thức phục vụ Nhân dân, trong đó Chuyển đổi số, dữ liệu và đổi mới sáng tạo là hạt nhân phương thức vận hành của chính quyền, không còn là việc riêng của ngành công nghệ, với mục tiêu cao nhất: người dân được phục vụ, doanh nghiệp được tạo điều kiện phát triển tốt hơn, đô thị được quản lý thông minh hơn, tạo nền tảng cho tăng trưởng cao, bền vững của Thủ đô.

Từ cách tiếp cận trên, Hà Nội tập trung vào 5 nhóm giải pháp. Trước hết, Thành phố xác định mô hình hai cấp giúp “giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian chỉ đạo từ Thành phố đến cơ sở”, qua đó giúp chính quyền cơ sở kịp thời triển khai nhiệm vụ, bảo đảm tiến độ, chất lượng. Vì vậy, phương pháp xuyên suốt được Hà Nội xác định là “quản trị theo nhiệm vụ - từng chỉ đạo phải được chuyển hóa thành nhiệm vụ cụ thể, theo dõi liền mạch theo thời gian thực”.

Để đáp ứng yêu cầu trên, Hà Nội đã triển khai hệ thống không gian làm việc số dùng chung HanoiWork “nhằm hình thành kỷ luật thực thi mới xuyên suốt từ Thành phố đến cơ sở”. Hệ thống này theo dõi, xác định rõ trách nhiệm triển khai nhiệm vụ theo từng phòng/ban, đơn vị, chuyên viên xử lý; gắn với OKR/KPI; tự động cảnh báo nhiệm vụ chậm muộn, các nhiệm vụ có nguy cơ quá hạn, các nhiệm vụ quá hạn trực quan trên phạm vi toàn Thành phố.

Đến nay, HanoiWork đã triển khai tới 179 đơn vị, hơn 77.000 cán bộ tham gia, gần 240.000 công việc được khởi tạo, theo dõi đồng bộ trên môi trường số. Qua đó, hệ thống giúp lãnh đạo các cấp chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn Thành phố.

Chuẩn hóa quy trình, tái sử dụng dữ liệu để phục vụ người dân tốt hơn

Cùng với đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành, Hà Nội ưu tiên thiết kế lại cách thức phục vụ người dân theo nguyên tắc “chuẩn hóa trước khi số hóa - liên thông trách nhiệm trong toàn bộ quy trình phục vụ người dân, doanh nghiệp - không đưa nguyên quy trình cũ lên môi trường điện tử”.

Cụ thể: Sở, ngành chuẩn hóa chuyên môn, quy trình, dữ liệu và hướng dẫn nghiệp vụ; cấp xã, phường trực tiếp tiếp nhận, hướng dẫn, hỗ trợ người dân; Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố điều phối, giám sát, cảnh báo chậm hạn và chuẩn hóa chất lượng phục vụ trên toàn địa bàn Thành phố.

Đến nay, Hà Nội đã triển khai mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công tập trung, thống nhất, không phụ thuộc địa giới hành chính; tiếp nhận, giải quyết trên 700 nghìn hồ sơ không phụ thuộc nơi cư trú; hoàn thành tái cấu trúc hơn 2.000 thủ tục hành chính; tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt trên 97%. Cùng với đó, iHanoi được phát huy như một kênh tương tác số chính danh với người dân và doanh nghiệp với 6,21 triệu tài khoản, 186 triệu lượt truy cập, hơn 107.000 phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận và xử lý.

Đồng chí Nguyễn Văn Phong cho biết, trong mô hình hai cấp, cấp cơ sở đồng thời tiếp nhận hồ sơ, trực tiếp thi hành nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước, chăm lo dân sinh, phát hiện vấn đề và phản ánh vướng mắc từ thực tiễn. Vì vậy, Hà Nội tiếp cận dữ liệu theo vòng đời quản trị: các ngành hướng dẫn cụ thể danh mục, phương pháp để cấp cơ sở thu thập, chuẩn hóa từ nguồn dữ liệu phát sinh; chia sẻ, tái sử dụng; nâng cao năng suất xử lý công việc của cán bộ cơ sở và hiệu quả phục vụ người dân.
Thành phố đã khai thác cơ sở dữ liệu của hơn 2,1 triệu thửa đất; công bố 93 bộ dữ liệu mở; lập 9,2 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử, đạt 98,99% dân số; liên thông dữ liệu 100% bệnh viện công lập trên địa bàn. Cùng với các lĩnh vực dân sinh, Thành phố đang từng bước hình thành kho dữ liệu giao thông tập trung, kết nối, chia sẻ với các hệ thống quản lý chuyên ngành, phục vụ chỉ huy, điều hành, cảnh báo và xử lý tình huống theo thời gian thực.

Trọng tâm năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu chuẩn hóa 14 loại dữ liệu ưu tiên trước ngày 30/8/2026 và hoàn thành toàn bộ 93 cơ sở dữ liệu, phục vụ 929 nhiệm vụ quản lý nhà nước và 644 thủ tục hành chính được ủy quyền tại cơ sở; tổ chức tập huấn kỹ năng số, kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin mạng cho 8.700 lượt cán bộ, công chức, viên chức.

Đổi mới sáng tạo bắt đầu từ bài toán thực tiễn của Thủ đô

Theo đồng chí Nguyễn Văn Phong, chính quyền hai cấp gần dân, sát việc hơn, trực tiếp hơn, chính là nơi các bài toán thực tiễn về đất đai, giao thông thông minh, an ninh trật tự, môi trường, y tế, giáo dục, du lịch, di sản, làng nghề, hộ kinh doanh, dịch vụ công và dữ liệu dân sinh hiện ra rõ hơn. Đây là “bài toán đầu vào quan trọng cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo”.

Trong mô hình đó, “Nhà nước nêu bài toán – là khách hàng đầu tiên; viện trường, chuyên gia cung cấp tri thức, công nghệ; doanh nghiệp phát triển giải pháp”. Chiến lược của Trung tâm thời gian tới được thiết kế theo mô hình hệ sinh thái 5 tầng, bao phủ trọn vòng đời của một ý tưởng khoa học công nghệ: nghiên cứu phát triển; ươm tạo; tăng trưởng sớm; tăng tốc mở rộng thị trường; kết nối vốn, thoái vốn hoặc niêm yết khi đủ điều kiện.

Đồng chí Nguyễn Văn Phong cũng nhấn mạnh, đột phá trong thời gian tới là đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực tái cơ cấu kinh tế Thủ đô. Trên cơ sở Luật Thủ đô, Nghị quyết số 57-NQ/TW và 8 nghị quyết chuyên đề được HĐND Thành phố thông qua tháng 6/2026, Thành phố sẽ tổ chức hệ sinh thái tạo giá trị mới cho doanh nghiệp, người dân và nền kinh tế.
Trong đó, Hà Nội sẽ phát triển hệ sinh thái đào tạo nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao gắn với Hòa Lạc, các trường đại học kỹ thuật, viện nghiên cứu, chương trình đào tạo quốc tế liên kết nhu cầu thực của doanh nghiệp, thị trường công nghệ và các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế. Song song với đó là tổ chức các không gian hấp thụ công nghệ và nhân lực chất lượng cao, gồm Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, các khu công nghiệp thế hệ mới, sàn giao dịch công nghệ, sandbox, quỹ đầu tư mạo hiểm và mạng lưới doanh nghiệp lớn.

Hà Nội cũng xác định đưa công nghệ vào từng ngành, từng nghề, từng địa bàn có lợi thế để tạo sản phẩm mới, mô hình kinh doanh mới, năng suất mới và giá trị gia tăng cao hơn. Đây là trọng tâm Thành phố đang cụ thể hóa trong quá trình xây dựng Kế hoạch 100 ngày tăng tốc chuyển đổi số Thủ đô, theo tinh thần “làm ngay, làm thật, làm đến đâu chắc đến đó”.

Theo Hà Nội, các nhiệm vụ về kinh tế số, xã hội số phải chiếm tối thiểu 70%. Với thương mại, logistics là thanh toán số, dữ liệu khách hàng, chuỗi cung ứng thông minh; với công nghiệp văn hóa, du lịch, di sản là bản đồ số, thuyết minh số, sản phẩm văn hóa số; với làng nghề, OCOP là truy xuất nguồn gốc, thiết kế số, thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu; với y tế, giáo dục là dữ liệu, AI, dịch vụ số cá nhân hóa; với nông nghiệp đô thị là nông nghiệp thông minh, chế biến sâu, du lịch sinh thái; với quản lý đô thị, giao thông và an ninh trật tự là dữ liệu, cảm biến, camera thông minh, mô phỏng, cảnh báo và điều hành thời gian thực.

Từ thực tiễn triển khai, Hà Nội nhận thấy rằng vận hành chính quyền địa phương hai cấp trên nền tảng số đặt ra yêu cầu về một phương thức quản trị mới: “chỉ đạo rõ - phục vụ thông - dữ liệu sống - trách nhiệm đo được và đổi mới sáng tạo bắt đầu từ bài toán cụ thể của đời sống, của quản lý và của phát triển”.

Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong nêu rõ: Hà Nội cam kết chủ động tiên phong trong những việc mới, việc khó; lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả quản trị, chất lượng phục vụ Nhân dân và năng lực phát triển của Thủ đô./.