Hoàn thiện dữ liệu trồng trọt gắn với mã số vùng trồng

Ngày 9/1, Thứ trưởng Bộ NN-MT Hoàng Trung chủ trì cuộc họp làm việc với các đơn vị liên quan nhằm rà soát, đánh giá việc vận hành thử nghiệm hệ thống cơ sở dữ liệu ngành trồng trọt và bảo vệ thực vật.

Trong bối cảnh ngành trồng trọt đang chịu áp lực ngày càng lớn về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn thị trường và yêu cầu quản lý đồng bộ, vấn đề mã số vùng trồng trở thành một trong những nút thắt quan trọng. Thực tế cho thấy việc cấp, quản lý và cập nhật mã số vùng trồng tại nhiều địa phương còn phân tán, thiếu liên thông, gây khó khăn cho quản lý nhà nước và hoạt động xuất khẩu. Vì vậy, việc hình thành một cơ sở dữ liệu trồng trọt thống nhất, cập nhật thường xuyên, gắn với thủ tục hành chính và được vận hành trên nền tảng số được xem là yêu cầu cấp thiết trong tiến trình chuyển đổi số của ngành nông nghiệp.

Tại cuộc họp, ông Nguyễn Bảo Trung, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số cho rằng kiến trúc số tổng thể của Bộ Nông nghiệp và Môi trường hiện chưa được tham chiếu đầy đủ trong quá trình xây dựng hệ thống. Nếu tuân thủ kiến trúc này, các cấu phần cần được làm rõ hơn, từ hạ tầng kỹ thuật, cơ sở dữ liệu đến nền tảng quản trị, vận hành. Đặc biệt, cần xác định rõ mô hình hạ tầng kỹ thuật theo hướng Bộ tự đầu tư hoặc thuê ngoài, cùng với phương án tổ chức cơ sở dữ liệu tập trung ở cấp Bộ hay phân tán tại các địa phương, bởi đây là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu theo yêu cầu của Chính phủ về thống nhất, liên thông.

Theo Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số, nền tảng quản trị vận hành phải được thiết kế để có thể mở rộng, quản lý đồng bộ toàn bộ các đơn vị chuyên ngành trong tương lai. Với nền tảng nội dung, cần phân định rõ những dữ liệu dùng chung và dữ liệu dùng riêng, tránh chồng chéo. Riêng kiến trúc nền tảng bảo vệ thực vật, các thành phần cấu thành phải được mô tả cụ thể. Quan trọng nhất, hệ thống phải đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ quản lý nhà nước, dữ liệu được tạo ra từ quá trình giải quyết thủ tục hành chính và được tái sử dụng cho các thủ tục khác, tạo vòng quay liên tục để hình thành dữ liệu sạch, dữ liệu sống.

Trao đổi thêm tại cuộc họp, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật nhấn mạnh việc hình thành “dữ liệu sống” chỉ khả thi khi thủ tục hành chính được tích hợp đầy đủ, cập nhật thường xuyên và phân định rõ trách nhiệm của địa phương. Theo đại diện Cục, đây mới là giai đoạn khởi đầu, quá trình vận hành sẽ kéo dài và cần sự phối hợp chặt chẽ của Cục Chuyển đổi số.

Trong khi đó, đại diện VNPT cho biết đơn vị đã hoàn thiện 6 module chức năng và đang hoàn tất các thủ tục phê duyệt để bảo đảm cơ sở pháp lý trước khi triển khai thử nghiệm. Hệ thống dự kiến được chạy thử trong tuần này.

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh yêu cầu thiết kế hệ thống theo hướng địa phương có thể sử dụng trực tiếp, bảo đảm kết nối thông suốt với 34 tỉnh, thành phố. Danh mục dữ liệu dùng chung phải được quy định rõ ràng, đầy đủ, bởi trồng trọt và bảo vệ thực vật là một trong những mảng của Bộ. Thứ trưởng đề nghị Cục Chuyển đổi số tiếp tục hỗ trợ để hình thành cơ sở dữ liệu đáp ứng thực chất nhu cầu quản lý, tránh tình trạng đầu tư nhiều phần mềm nhưng không khai thác hiệu quả, gây lãng phí.

Theo Thứ trưởng, mục tiêu cốt lõi là xây dựng hệ thống dữ liệu “sống”, phục vụ trực tiếp công tác điều hành và quản lý. Trong đó, vấn đề kết nối với doanh nghiệp cần được làm rõ, đặc biệt liên quan đến mã số vùng trồng.

“Nội dung đã đưa vào hệ thống thì phải vận hành được trên thực tế, cập nhật thường xuyên, thông tin chi tiết và có khả năng kiểm soát. Cần thiết kế lại hệ thống theo hướng đầy đủ hơn, tích hợp mã số vùng trồng và có bản demo để tiếp tục thử nghiệm”, Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh.

Về lộ trình, Thứ trưởng Hoàng Trung xác định 2 ưu tiên trước mắt: giải quyết thủ tục hành chính về giống và cập nhật mã số vùng trồng tại các địa phương, bảo đảm kết nối dữ liệu từ cấp cơ sở lên Trung ương. Đồng thời, các nhóm dữ liệu còn lại như xuất nhập khẩu, mặt hàng, quy trình xử lý, kiểm tra, cũng như dữ liệu về thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, khoa học và công nghệ cần được hoàn thiện đầy đủ các trường thông tin.

Theo phân công, Cục Chuyển đổi số chịu trách nhiệm về hạ tầng, công nghệ nền tảng, an ninh mạng và kết nối, bảo đảm đồng bộ trong nội bộ Bộ và kết nối ra bên ngoài. Các cục chuyên ngành chịu trách nhiệm về nội dung, chất lượng dữ liệu. Cơ sở dữ liệu trồng trọt được yêu cầu hoàn thiện sớm theo kế hoạch. Thứ trưởng đặc biệt lưu ý khâu vận hành, duy trì sau khi hoàn thành, nhằm tránh tình trạng ách tắc thủ tục, người dân phải chờ đợi hoặc phương tiện ùn ứ tại cửa khẩu do trục trặc kiểm định.