Khơi thông nguồn lực, phát huy lợi thế phát triển mới cho TP.HCM

Chiều 2/11, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Lê Trọng Yên dẫn đầu làm việc với UBND TP.HCM về tình hình phát triển kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2026, kết quả quản lý nhà nước về nông nghiệp và môi trường.

TP.HCM kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về nông nghiệp và môi trường

Làm việc với Đoàn công tác, ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cho biết, thành phố đang tập trung hoàn thành các chỉ tiêu năm 2026, đồng thời đề nghị Bộ hướng dẫn xử lý những bất cập phát sinh từ thực tiễn.

Theo ông Thắng, sau hợp nhất, TP.HCM có điều kiện kết nối năng lực nghiên cứu, sản xuất giống và ứng dụng công nghệ cao với quỹ đất, vùng sản xuất và lợi thế kinh tế biển. Các nhiệm vụ của ngành được đưa vào chương trình phát triển chung của thành phố, tạo cơ sở huy động sự phối hợp giữa các ngành, địa phương.

Trong 10 tháng, khu vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng 3,12%, trong khi mục tiêu cả năm là 3,21%. Thủy sản đã vượt chỉ tiêu tăng trưởng, các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và lâm nghiệp cần tiếp tục tăng tốc. Ngành tập trung ứng dụng công nghệ cao, nâng năng suất cây trồng, phát triển chăn nuôi trang trại, kiểm soát dịch bệnh và duy trì lợi thế thủy sản.

Cùng với sản xuất, thành phố thúc đẩy xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo và phát triển OCOP. Mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ 54 xã đạt chuẩn nông thôn mới theo tiêu chí mới, trong đó 50% đạt nông thôn mới hiện đại. Đầu tư hạ tầng được xác định là nền tảng để nâng chất lượng sống và phát triển kinh tế nông thôn.

Thành phố cũng đã hoàn thành tham mưu tháo gỡ 143/149 dự án chậm triển khai, đạt 95,97%. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng được đẩy mạnh nhờ phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương. Về môi trường, thành phố thúc đẩy chuyển đổi từ chôn lấp sang đốt rác phát điện, đồng thời tăng cường quản lý hồ đập, bảo đảm an ninh nguồn nước và chủ động ứng phó biến đổi khí hậu.

Từ thực tiễn đó, ông Thắng cùng lãnh đạo các đơn vị thuộc Sở nêu bảy nhóm kiến nghị, tập trung vào những quy định chưa rõ hoặc chưa đồng bộ.

Đối với bảo vệ thực vật, lượng hồ sơ kiểm tra chất lượng thuốc nhập khẩu tăng cao, có nhiều hồ sơ của doanh nghiệp ngoài địa bàn, trong khi thời hạn giải quyết chỉ một ngày làm việc. Thành phố đề nghị Bộ xem xét, hướng dẫn để giảm áp lực tiếp nhận, bảo đảm giải quyết đúng hạn.

Trong chăn nuôi, thành phố kiến nghị bổ sung ruồi lính đen vào danh mục nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, tạo đầu ra phù hợp cho hoạt động đã được cho phép. Đồng thời, cần sớm hướng dẫn cơ chế tài chính và mức chi cho tiêm phòng, vệ sinh, tiêu độc, khử trùng sau khi quy định cũ bị bãi bỏ.

Với thủy sản, kiến nghị tập trung vào thủ tục xóa đăng ký tàu cá, gồm xác minh tàu không còn hiện trạng, thống nhất cách xử lý mua bán trong cùng địa phương và đồng bộ thu hồi giấy phép khi chuyển tàu ra ngoài tỉnh. Thành phố cũng đề nghị khắc phục dữ liệu giám sát hành trình sai lệch, hướng dẫn duy trì hoặc tạm ngưng thiết bị với tàu neo bờ dài ngày.

Ở lĩnh vực lâm nghiệp, ông Thắng đề nghị rà soát Nghị định 168/2016/NĐ-CP, bổ sung hướng dẫn xử lý hợp đồng khoán theo quy định cũ. Về đất đai, cần làm rõ hỗ trợ khi thu hồi đất thuê trả tiền hằng năm có nguồn gốc do người dân nhận chuyển nhượng hợp pháp, sau đó chuyển mục đích sang đất phi nông nghiệp không phải đất ở.

Phát huy không gian mới, tạo động lực phát triển cho TP.HCM

Thứ trưởng Lê Trọng Yên nhấn mạnh vai trò đầu tàu của TP.HCM đối với sự phát triển của cả nước.

“Sau hợp nhất, thành phố có không gian phát triển rộng hơn, kết nối thế mạnh khoa học công nghệ, thị trường với vùng sản xuất, tài nguyên rừng và biển. Đây là nền tảng để phát triển nông nghiệp giá trị cao, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng chất lượng môi trường sống”, Thứ trưởng đánh giá.

Thứ trưởng Lê Trọng Yên ghi nhận nỗ lực của thành phố trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, thực hiện các cơ chế đặc thù và giải quyết thủ tục hành chính. Ông đề nghị tiếp tục cụ thể hóa các định hướng thành kế hoạch, chỉ tiêu và tiến độ thực hiện, gắn trách nhiệm với từng cơ quan, đơn vị. Nhiệm vụ trước mắt là hoàn thành mục tiêu năm 2026, đồng thời chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn tiếp theo.

Trong nông nghiệp, Thứ trưởng đề nghị chú trọng mô hình nông nghiệp đô thị có giá trị gia tăng cao, đẩy mạnh công nghệ sinh học và sản xuất giống. Năng lực nghiên cứu cần được kết nối với doanh nghiệp và vùng sản xuất, đưa tiến bộ kỹ thuật vào thực tiễn. Các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ cần phối hợp với thành phố xây dựng định hướng, cơ chế thu hút đầu tư, tạo điều kiện phát triển sản phẩm có chất lượng và khả năng cạnh tranh.

Đối với lâm nghiệp và thủy sản, yêu cầu đặt ra là kết hợp quản lý chặt chẽ với phát huy giá trị kinh tế. Thứ trưởng lưu ý chuyển từ cách tiếp cận “chỉ bảo vệ” sang phát triển kinh tế lâm nghiệp đa giá trị, gắn với quản lý rừng bền vững và bảo tồn hệ sinh thái. Với thủy sản, cần khai thác lợi thế nuôi trồng, chế biến, thị trường, đồng thời nâng hiệu quả quản lý tàu cá và chống khai thác bất hợp pháp.

Cùng với sản xuất, việc khơi thông nguồn lực đất đai cần tiếp tục được quan tâm. Thứ trưởng đề nghị rà soát các dự án tồn đọng có yếu tố lịch sử, đánh giá khả năng tháo gỡ bằng những cơ chế, chính sách đặc thù và quy định được sửa đổi. Mục tiêu là đưa nguồn lực vào phát triển. Những vướng mắc về đất đai, hợp đồng khoán rừng và thủ tục chuyên ngành cần được cơ quan chuyên môn trao đổi, hướng dẫn thống nhất.

Về môi trường, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng lộ trình xử lý chất thải, giảm chôn lấp và cải thiện chất lượng không khí, nguồn nước. Bên cạnh đầu tư công nghệ mới, thành phố cần đánh giá lượng rác tồn lưu để có phương án xử lý lâu dài, tránh để lại gánh nặng cho các thế hệ sau. Kiểm soát ô nhiễm cần có sự phối hợp với các địa phương lân cận, phù hợp đặc điểm liên thông của hệ thống sông, kênh rạch và nguồn phát thải.

Bảo đảm an ninh nguồn nước, thích ứng biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai cần được gắn với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Thứ trưởng đề nghị chuyển mạnh sang quản lý rủi ro ngập lụt liên vùng, kết hợp đầu tư công trình với chủ động vận hành và phương án ứng phó thời tiết cực đoan. Chuyển đổi số, hoàn thiện dữ liệu đất đai, môi trường cũng cần được đẩy mạnh để nâng hiệu quả quản lý, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Để các nhiệm vụ triển khai thông suốt, phân cấp, phân quyền phải đi cùng nguồn lực và năng lực thực hiện tại xã, phường. Các cơ quan chuyên môn cần tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra. Với kiến nghị của Thành phố, Thứ trưởng giao các đơn vị thuộc Bộ tổng hợp, nghiên cứu, tham mưu xử lý và theo dõi kết quả.

“Địa phương hoàn thành trong lĩnh vực nông nghiệp, môi trường thì mới góp cho quốc gia”, Thứ trưởng nhấn mạnh về trách nhiệm phối hợp giữa Bộ và thành phố.

Thứ trưởng Lê Trọng Yên kỳ vọng TP.HCM phát huy tốt lợi thế và cơ chế hiện có, tiếp tục khẳng định vai trò đô thị năng động, đóng góp ngày càng lớn cho cả nước. Trong đó, phát triển nông nghiệp và môi trường cần chuyển tiềm năng sau hợp nhất thành kết quả cụ thể, gắn tăng trưởng với bảo vệ tài nguyên và nâng cao chất lượng sống người dân.