Tìm giải pháp thúc đẩy tăng trưởng cho Cần Thơ, An Giang và Đồng Tháp

Điều chỉnh kịch bản tăng trưởng từng ngành, lĩnh vực

Báo cáo từ các địa phương cho thấy, kết quả tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) quý III/2026 của 3 tỉnh, thành phố đạt dưới 8%, thuộc nhóm các địa phương có tốc độ tăng trưởng thấp của cả nước.

Cụ thể, TP Cần Thơ tăng 7,89% so với cùng kỳ, xếp thứ 29/34 tỉnh, thành phố cả nước; xếp hạng 2/5 tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL.

Tỉnh Vĩnh Long có mức tăng trưởng đạt 7,32%, xếp thứ 33/34 tỉnh, thành phố cả nước. Tỉnh Đồng Tháp đạt mức tăng trưởng 7,44%, xếp thứ 31/34.

Mặc dù chưa đạt tốc độ tăng trưởng như kịch bản đề ra, tuy nhiên Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá, các địa phương đã nỗ lực, vượt qua khó khăn, duy trì được xu hướng tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước. Trong đó, nông nghiệp tiếp tục là điểm sáng, với tốc độ phát triển ổn định. Điển hình, Cần Thơ tăng 4,3%, Vĩnh Long tăng 3,71% và Đồng Tháp tăng 4,16%.

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng năm 2026, cụ thể, Cần Thơ tăng 10,07%, Vĩnh Long tăng trưởng 10% và Đồng Tháp tăng 8,21%, Phó Thủ tướng nhấn mạnh là thách thức lớn với các địa phương, đòi hỏi phải quyết tâm và nỗ lực hơn nữa. Đồng thời, các tỉnh, thành phải có những giải pháp mạnh mẽ, đột phá và chế tài nghiêm khắc hơn trong quản lý điều hành.

Phó Thủ tướng đề nghị 3 địa phương khẩn trương điều chỉnh các phương án, kịch bản tăng trưởng của từng ngành, lĩnh vực. Đồng thời, sớm nghiên cứu, tổng hợp đề xuất cơ chế đặc thù cho ĐBSCL, nhất là nguồn lực đầu tư cho hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược, hạ tầng sản xuất và sinh hoạt.

Đáng lưu ý, Phó Thủ tướng đề nghị phải quyết tâm giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026. Đặc biệt là đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng phòng, chống thiên tai, hạn hán và xâm nhập mặn, giao thông kết nối nội tỉnh và liên vùng.

Cụ thể nhiệm vụ cho từng địa phương, Phó Thủ tướng đề nghị lãnh đạo TP Cần Thơ khẩn trương nghiên cứu, xem xét chủ trương áp dụng một số cơ chế, chính sách của Luật Phát triển đô thị, tạo bức phá toàn diện cho địa phương.

Đối với tỉnh Đồng Tháp, cần tiếp tục phát huy thế mạnh về sản xuất lúa gạo, trái cây, hoa kiểng, thủy sản và kinh tế biên mậu. Đồng thời, đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng các khu công nghiệp Tân Kiều, Sông Hậu 2, Ba Tơ, Cao Lãnh 2, Cao Lãnh 3... để thu hút các nhà đầu tư chiến lược.

Với Vĩnh Long, tỉnh cần đẩy mạnh phát triển nông nghiệp, thủy sản, kinh tế biển; tập trung tháo gỡ những vướng mắc để tạo đột phá trong công nghiệp chế biến nông - thủy sản và năng lượng tái tạo.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu, tổng hợp nhu cầu của tỉnh Đồng Tháp về việc giảm chỉ tiêu sử dụng đất trồng lúa trên địa bàn. Từ đó, có sự điều chỉnh, phân bổ chỉ tiêu giữa các địa phương nhằm bảo đảm an ninh lương thực và phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương.

Đánh giá kết quả 9 tháng năm 2026, Phó Thủ tướng ghi nhận thành phố Cần Thơ, tỉnh Đồng Tháp, tỉnh Vĩnh Long đã nỗ lực vượt qua khó khăn, đạt được những kết quả tích cực. Mặc dù chưa đạt tốc độ tăng trưởng như kịch bản đề ra, nhưng đây là sự cố gắng lớn. Đáng chú ý, cả ba địa phương đều duy trì được xu hướng tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước.

Nông nghiệp tiếp tục là điểm sáng, có mức tăng trưởng cao hơn bình quân cả nước. Cụ thể, Cần Thơ tăng 4,3%, Vĩnh Long tăng 3,71%, Đồng Tháp tăng 4,76%. Thu ngân sách đạt kết quả khá tốt, đều trên 75%; trong đó Cần Thơ đạt 80%, Vĩnh Long đạt 83% và Đồng Tháp đạt 75% trong 9 tháng. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý, những kết quả trên chưa đáp ứng yêu cầu và mong muốn của cả năm. Các địa phương cần nhận diện đầy đủ những khó khăn, vướng mắc đang cản trở quá trình phát triển.

Nhận diện khó khăn trên vùng nông nghiệp trọng điểm

Báo cáo với Phó Thủ tướng, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ cho biết, địa phương đã xây dựng hai phương án tăng trưởng. Phương án thứ nhất là tiếp tục bám sát mục tiêu Chính phủ giao, phấn đấu đạt mức tăng trưởng 10,07% trong cả năm 2026. Phương án hai là mục tiêu tăng trưởng 8,5%.

Qua rà soát tổng thể nguồn lực và khả năng tổ chức thực hiện, thành phố đánh giá mức tăng trưởng khoảng 8,5% trong năm 2026 là kịch bản có tính khả thi.

Ông nhìn nhận, hiện nay tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của thành phố còn thấp so với yêu cầu. Một số công trình, dự án triển khai chậm, công tác giải phóng mặt bằng còn nhiều vướng mắc liên quan đến bồi thường, tái định cư, thủ tục đầu tư, đất đai, quy hoạch, hạ tầng và nguồn vật liệu xây dựng. Bên cạnh đó, cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn cũng phản ánh những khó khăn về thị trường và lãi suất tín dụng.

Đối với tỉnh Vĩnh Long, ông Đặng Văn Chính, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh cho biết, mặc dù tốc độ tăng trưởng của địa phương đã được cải thiện qua từng quý, những vẫn còn khoảng cách khá xa so với mục tiêu tăng trưởng cả năm 10% trở lên.

Hai nút thắt cơ bản là kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ và kết nối nội địa tỉnh từ ba tỉnh sáp nhập lại chưa có tính kết nối. Ngoài ra, quá trình kêu gọi đầu tư cũng gặp nhiều vướng mắc về chi phí vận chuyển, hạ tầng logistics và bài toán hiệu quả kinh tế.

Tỉnh Vĩnh Long kiến nghị Trung ương xem xét, hướng dẫn, hỗ trợ địa phương thực hiện 5 dự án lớn. Trong đó có 2 dự án giao thông, với tổng mức đầu tư hơn 32.000 tỷ đồng; Dự án thành lập Trung tâm dự trữ chiến lược và quản lý chuỗi cung ứng cát biển, với trữ lượng 25 tỷ m3; Đề án thành lập trung tâm xuất khẩu năng lượng tái tạo của vùng và cả nước, quy mô dự kiến khoảng 20.000 MW và Dự án Bảo tàng nông nghiệp ĐBSCL

Đối với tỉnh Đồng Tháp, địa phương nhận diện ba điểm nghẽn lớn ảnh hưởng đến tăng trưởng. Một là hạ tầng giao thông, logistics chưa đồng bộ, các tuyến kết nối từ biên giới qua trung tâm tỉnh ra Biển Đông, TP Hồ Chí Minh và cụm cảng quốc tế chưa hoàn chỉnh. Hai là nguồn cung vật liệu xây dựng còn hạn chế, thủ tục cấp phép khai thác kéo dài. Ba là quỹ đất phục vụ phát triển công nghiệp, đô thị, logistics còn vướng chỉ tiêu phân bổ đất trồng lúa.

Ông Ngô Chí Cường, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp, cho biết nông nghiệp hiện chiếm tỷ trọng lớn, trên 34% trong cơ cấu kinh tế của tỉnh. Do đó, địa phương đặt mục tiêu giảm dần tỷ trọng nông nghiệp nhưng vẫn duy trì quy mô sản xuất, góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa hiện còn gặp nhiều khó khăn. Ông kiến nghị Trung ương xem xét, tạo điều kiện để địa phương từng bước chuyển đổi một phần diện tích đất nông nghiệp sang phát triển công nghiệp, dịch vụ, qua đó tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Trao đổi, làm rõ kiến nghị của các địa phương, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, với mức tăng trưởng còn thấp, áp lực đặt ra đối với các địa phương là rất lớn, đòi hỏi phải nỗ lực cao để hoàn thành mục tiêu đề ra.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, cả ba địa phương đều có tỷ trọng nông nghiệp khá cao. Từ góc độ quản lý ngành, Thứ trưởng đề nghị các địa phương cần chuyển hóa lợi thế nông nghiệp thành động lực phát triển công nghiệp, thông qua nâng cao giá trị chế biến nông sản. Trong đó, cần hình thành một số trung tâm chế biến quy mô lớn, bởi đây vẫn là khâu còn yếu, giá trị gia tăng chưa cao tại các địa phương.

Bên cạnh đó, trong quá trình đầu tư phát triển hạ tầng, các địa phương cần ưu tiên những công trình có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã phối hợp với các địa phương triển khai nhiều công trình hạ tầng nhằm tăng cường khả năng thích ứng, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư.

Đối với kiến nghị chuyển đổi đất trồng lúa kém hiệu quả sang phát triển công nghiệp của tỉnh Đồng Tháp, Thứ trưởng cho biết, Bộ thống nhất về chủ trương. Tuy nhiên, các địa phương cần xây dựng phương án, dự án cụ thể làm cơ sở để Bộ xem xét, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất hằng năm.

Đồng thời, các địa phương cần tính toán kỹ và tập trung thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị, phát huy lợi thế và tạo thêm động lực tăng trưởng.