Lấy ý kiến các tỉnh phía Bắc về Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi

Sáng 11/9, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Phương Hoa chủ trì Hội nghị lấy ý kiến các tỉnh, thành phố phía Bắc về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hải Phòng, Tuyên Quang, Lào Cai, Lai Châu, Lạng Sơn, Cao Bằng, Sơn La, Thái Nguyên, Phú Thọ, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình.

Hai phương án phân cấp

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Thị Phương Hoa cho biết, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được xây dựng trên tinh thần thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương; đồng thời kế thừa, phát triển và khắc phục những điểm nghẽn của hệ thống pháp luật cũ.

Theo Thứ trưởng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận thức sâu sắc rằng một đạo luật chỉ thực sự có sức sống khi phản ánh đúng thực tiễn, tháo gỡ được những nút thắt tại cơ sở và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của Nhân dân.

Dự thảo Luật được xây dựng theo nguyên tắc của Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam.

Theo đó, Luật chỉ quy định những vấn đề khung, có tính nguyên tắc; những vấn đề thường xuyên biến động được giao Chính phủ, bộ, ngành và địa phương quy định nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp thực tiễn.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Phương Hoa đề nghị các đại biểu tập trung góp ý vào ba nhóm nội dung lớn. Trong đó, đánh giá mức độ thể chế hóa Nghị quyết số 21-NQ/TW; tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật; đồng thời cho ý kiến về phân cấp thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai.

Đối với phân cấp thẩm quyền, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xin ý kiến về hai phương án tại Điều 19 dự thảo Luật.

Phương án 1 là luật hóa quy định của Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, giao UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất, bồi thường, giao đất, cho thuê đất và cho phép phân cấp, ủy quyền trong quản lý đất đai.

Phương án 2 quy định trực tiếp trong Luật theo hướng UBND cấp tỉnh quyết định đối với tổ chức; UBND cấp xã quyết định đối với cá nhân, cộng đồng dân cư. Căn cứ tình hình thực tế, cấp tỉnh được tiếp tục phân cấp cho cấp xã một số thẩm quyền, trách nhiệm.

Địa phương đề xuất phân cấp mạnh hơn

Tại hội nghị, đại diện các địa phương bày tỏ sự đồng thuận cao về sự cần thiết sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 nhằm kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế-xã hội. Các ý kiến cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo, đồng thời phân tích, làm rõ nhiều vấn đề cốt lõi từ thực tiễn tổ chức thi hành pháp luật đất đai tại địa phương.

Trong đó, các địa phương tập trung góp ý về phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai; cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đấu giá quyền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền hằng năm; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với những trường hợp còn tồn tại, vướng mắc lịch sử; chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số; cũng như cơ chế xác định, điều chỉnh giá đất.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc phân định rõ thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã sẽ tạo sự chủ động, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, đồng thời nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Một số địa phương đề nghị những nội dung có tính đặc thù, thường xuyên phát sinh trong thực tiễn cần được quy định đủ rõ trong Luật hoặc các nghị định hướng dẫn để bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đề nghị Bộ tham mưu Chính phủ xây dựng các nghị định và văn bản quy phạm pháp luật để địa phương có đầy đủ căn cứ triển khai ngay khi Luật có hiệu lực.

Về phân cấp, phân quyền, Hà Nội đề nghị lựa chọn phương án 2 nhằm tạo thuận lợi, tăng tính chủ động cho địa phương. Đại diện Sở cũng cho rằng dự thảo đã có quy định chuyển tiếp, trong đó có cơ chế xử lý các giao dịch theo Luật Đất đai năm 2003, góp phần giải quyết những vướng mắc, tồn tại trước đây.

Đối với cơ chế đấu giá trong trường hợp trả tiền thuê đất hằng năm, Hà Nội nhận thấy quy định dự kiến là phù hợp.

Từ thực tiễn địa phương, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh cho biết, có những dự án thỏa thuận với người dân đã đạt 80-90%, nhưng vẫn còn trường hợp chưa đạt được đồng thuận. Quảng Ninh đề nghị khống chế thời gian thỏa thuận không quá một năm, đồng thời giao UBND quy định căn cứ tính chất, quy mô dự án để tổ chức thực hiện.

Quảng Ninh cũng ủng hộ phương án giao cấp tỉnh phân cấp trong quản lý đất đai và đề nghị sửa đổi, bổ sung một số quy định của pháp luật về đầu tư, thuế, tài sản công để bảo đảm tính đồng bộ khi Luật Đất đai sửa đổi có hiệu lực.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Ninh Bình đánh giá dự thảo cơ bản đã tiếp thu ý kiến của địa phương. Liên quan Điều 10 về nhóm đất, địa phương đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết, bởi trong lịch sử tồn tại nhiều loại đất được ghi trên các giấy tờ cũ, gây khó khăn trong quá trình xử lý. Ninh Bình đồng thời đề xuất giao thẩm quyền quyết định hệ số điều chỉnh giá đất cho UBND cấp tỉnh.

Tại Bắc Ninh, đại diện Sở cho biết trong quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, địa phương còn phát sinh nhiều đơn thư liên quan đất dịch vụ, đất giao trái thẩm quyền. Do đó, đề nghị nghiên cứu giao địa phương căn cứ điều kiện thực tiễn để xử lý việc cấp giấy chứng nhận, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Thái Nguyên cơ bản thống nhất với dự thảo, đồng thời đề nghị các nội dung về bồi thường, hỗ trợ cần được cụ thể hóa trong nghị định, không nên giao quá nhiều cho địa phương.

Thái Nguyên cũng nêu vấn đề khi thực hiện bồi thường, hỗ trợ bằng bảng giá đất, trong khi giá đất tại khu tái định cư cao hơn, có trường hợp người dân không đủ khả năng tài chính để mua đất tái định cư. Vì vậy, cần nghiên cứu cơ chế phù hợp để bảo đảm quyền lợi của người dân.

Đại diện Tuyên Quang đề nghị quy định cụ thể hơn về quỹ đất dành cho đồng bào dân tộc thiểu số để địa phương có cơ sở tổ chức thực hiện.

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Phương Hoa đề nghị các địa phương tiếp tục nghiên cứu, góp ý thẳng thắn, trách nhiệm đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm chất lượng, tính khả thi và phù hợp thực tiễn.

Trong bối cảnh thời gian gấp rút hoàn thiện hồ sơ theo các bước trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026, Thứ trưởng mong muốn tiếp tục nhận được các ý kiến góp ý tâm huyết, xây dựng của các địa phương trong quá trình xây dựng dự thảo Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành.