Tuổi trẻ Quân đội: Đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ

Đại tướng Phan Văn Giang gặp gỡ, trao đổi cùng các đại biểu tại Chương trình tổng kết và trao Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội” lần thứ 26.

Từ phong trào sáng tạo đến những công trình mang dấu ấn công nghệ

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của đất nước, hoạt động nghiên cứu khoa học trong Quân đội cũng có những bước phát triển mạnh mẽ. Tuổi trẻ Quân đội với lợi thế về sức trẻ, trình độ chuyên môn, khả năng tiếp cận nhanh những thành tựu khoa học, công nghệ mới đang ngày càng khẳng định vai trò tiên phong trong nghiên cứu, sáng tạo và làm chủ công nghệ. Qua 26 lần tổ chức, Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội” đã trở thành một trong những hoạt động tiêu biểu của tuổi trẻ toàn quân. Giải thưởng không chỉ là nơi ghi nhận những sáng kiến, công trình có giá trị mà còn tạo động lực để cán bộ, đoàn viên, thanh niên mạnh dạn nghiên cứu, giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn nhiệm vụ.

Đại tướng Phan Văn Giang phát biểu chỉ đạo tại Chương trình tổng kết và trao Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội” lần thứ 26.

Tại Hội nghị tổng kết và trao Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội” lần thứ 26, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh, tuổi trẻ Quân đội cần phát huy nhiệt huyết, khát vọng cống hiến, không ngừng nghiên cứu, sáng tạo, vươn lên làm chủ khoa học, công nghệ.

Tinh thần đó được thể hiện rõ qua những công trình tham gia Giải thưởng lần thứ 26. Toàn quân có 896 công trình của 1.998 tác giả thuộc 42 đơn vị trực thuộc Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tham gia, tăng 76 công trình so với Giải thưởng lần thứ 25. Các công trình thuộc 12 chuyên ngành, trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ khoa học xã hội và nhân văn quân sự, huấn luyện và giáo dục - đào tạo đến vũ khí, đạn, điện tử, viễn thông và tự động hóa, cơ khí và động lực, hậu cần, y, dược quân sự... Kết quả, Hội đồng Giải thưởng đã xét chọn 473 công trình đạt giải, gồm 12 giải Nhất, 88 giải Nhì, 176 giải Ba và 197 giải Khuyến khích. Kết quả trên cho thấy phong trào nghiên cứu khoa học, sáng tạo trong tuổi trẻ toàn quân tiếp tục được duy trì, phát triển, ngày càng thu hút đông đảo cán bộ, đoàn viên, thanh niên tham gia.

Điểm đáng chú ý là nhiều công trình đã bám sát yêu cầu thực tiễn, chủ động tiếp cận những lĩnh vực khoa học, công nghệ mới như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học; đồng thời tập trung nghiên cứu, cải tiến, hiện đại hóa vũ khí, trang bị kỹ thuật và giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị. Một trong những minh chứng cho sức lan tỏa của giải thưởng là công trình “Nghiên cứu, chế tạo trạm thu phát gốc 5G gNodeB hỗ trợ lên tới 8 antenna thu phát (8T8R)” của nhóm tác giả thuộc Tổng công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội đạt giải Nhất Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội” lần thứ 25. Từ kết quả nghiên cứu, sản phẩm tiếp tục được hoàn thiện và đưa vào sử dụng thực tế. Nhóm nghiên cứu tiếp tục phát triển các khối thu phát với số lượng kênh lớn hơn và nghiên cứu những hướng công nghệ mới. Việc tiếp tục hoàn thiện, phát triển sản phẩm sau khi đạt giải cho thấy những kết quả nghiên cứu đã được quan tâm đầu tư, từng bước đưa vào thực tiễn, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ của đội ngũ cán bộ trẻ.

Tại các cơ quan, đơn vị trong toàn quân, nhiều công trình sau khi được trao giải cũng tiếp tục được đầu tư nghiên cứu theo chiều sâu. Trong lĩnh vực nghiên cứu, cải tiến vũ khí, trang bị kỹ thuật, các công trình tập trung giải quyết những vấn đề cụ thể đặt ra từ thực tiễn, như nghiên cứu ngòi cận đích cho đạn pháo; hệ thống dàn phóng và đạn khói bảo vệ xe chiến đấu bộ binh; các thiết bị phục vụ huấn luyện, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện và khả năng làm chủ vũ khí, trang bị của bộ đội.

Làm chủ công nghệ, đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Một điểm nổi bật của Giải thưởng lần thứ 26 là sự xuất hiện ngày càng nhiều công trình trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, dữ liệu lớn và an toàn thông tin. Công trình “Mô hình AI đa phương thức phát hiện giả mạo khuôn mặt” của nhóm tác giả thuộc Trung tâm Dịch vụ dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo Viettel, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội hướng tới nâng cao năng lực nhận diện giả mạo bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo, góp phần bảo đảm an toàn dữ liệu. Trong khi đó, công trình “Xây dựng hệ thống tự động chẩn đoán kết quả kiểm tra an toàn thông tin” của nhóm tác giả thuộc Trung tâm 186, Bộ Tư lệnh 86 tập trung giải quyết bài toán thực tiễn về an toàn thông tin, hướng tới xây dựng giải pháp do cán bộ, chiến sĩ tự nghiên cứu, phát triển. Điểm chung của những công trình này là sự chủ động tiếp cận công nghệ mới, từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm phù hợp với yêu cầu đặc thù của Quân đội. Đây cũng là sự cụ thể hóa yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần thực hiện chủ đề năm 2026 của toàn quân: “Quyết tâm nghiên cứu, sản xuất vũ khí, trang bị tiên tiến, hiện đại”.

Đại tướng Phan Văn Giang và các đại biểu tham quan các sản phẩm tuổi trẻ sáng tạo được trưng bày tại Chương trình tổng kết và trao Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội” lần thứ 26.

Không chỉ tập trung vào công nghệ số và vũ khí, trang bị kỹ thuật, các công trình tham gia Giải thưởng lần thứ 26 còn cho thấy sự đa dạng trong hướng nghiên cứu, đáp ứng ngày càng toàn diện các nhiệm vụ của Quân đội. Trong lĩnh vực công nghệ vật liệu và hóa học, công trình “Nghiên cứu tổng hợp hệ phức chất Ln(TTA)3(Phen) ứng dụng làm chất thay đổi hiệu ứng phát quang sử dụng trong phát hiện nhóm chất độc thần kinh cơ phốt pho” của Thiếu tá Lê Minh Đông, giảng viên Bộ môn Phòng hóa, Khoa Hóa - Lý kỹ thuật, Học viện Kỹ thuật quân sự góp phần mở ra hướng nghiên cứu, ứng dụng trong phát hiện chất độc thần kinh cơ phốt pho. Theo kết quả nghiên cứu, nhóm tác giả đã nghiên cứu, ứng dụng phức chất Lanthanide làm cảm biến huỳnh quang để phát hiện chất độc thần kinh cơ phốt pho, góp phần nâng cao khả năng phòng, chống vũ khí hóa học và bảo vệ bộ đội trong điều kiện tác chiến hiện đại.

Trong nghiên cứu, cải tiến vũ khí, trang bị kỹ thuật, nhiều công trình cũng hướng tới nâng cao chất lượng huấn luyện, giúp bộ đội làm quen với các điều kiện thực tế ngay từ quá trình huấn luyện. Sản phẩm giúp chiến sĩ mới có điều kiện làm quen với sức giật, tiếng nổ và các thao tác trong huấn luyện, qua đó góp phần hình thành kỹ năng ngắm bắn chính xác, ổn định hơn trước khi thực hành với đạn thật. Ở lĩnh vực y, dược quân sự, các công trình tiếp tục hướng vào nâng cao chất lượng chăm sóc, bảo vệ sức khỏe bộ đội và Nhân dân. Những nghiên cứu về dự báo nguy cơ tái phát ung thư bằng chỉ dấu sinh học phân tử hay mô hình can thiệp dược lâm sàng tích hợp công nghệ số cho thấy hoạt động nghiên cứu khoa học của tuổi trẻ Quân đội ngày càng gắn chặt với yêu cầu nâng cao chất lượng điều trị và chăm sóc sức khỏe. Cùng với đó, các công trình thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn quân sự tiếp tục nghiên cứu, đề xuất những giải pháp góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; xây dựng bản lĩnh chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật và nhân tố con người - yếu tố quan trọng tạo nên sức mạnh chiến đấu của Quân đội.

Để nâng cao chất lượng giải thưởng, công tác thẩm định, đánh giá các công trình cũng được chú trọng đổi mới. Đối với Giải thưởng lần thứ 26, Cơ quan Thường trực đã phối hợp với Cục Khoa học quân sự tham mưu với Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng cấp Bộ Quốc phòng thành lập 12 hội đồng chuyên ngành để thẩm định, đánh giá. Cùng với đó, các đoàn công tác được tổ chức kiểm tra, khảo sát thực tế những công trình được đề nghị trao thưởng. Việc đánh giá gắn giữa giá trị khoa học với hiệu quả ứng dụng thực tiễn, qua đó góp phần phát hiện, tôn vinh những công trình có giá trị và những tác giả có năng lực sáng tạo.

Đại tướng Phan Văn Giang chụp ảnh cùng các đại biểu tại Chương trình tổng kết và trao Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội” lần thứ 26.

Qua 26 lần tổ chức, giải thưởng đã từng bước tạo dựng môi trường để cán bộ, đoàn viên, thanh niên trong Quân đội mạnh dạn đề xuất ý tưởng, giải quyết những vấn đề mới, tiếp cận những lĩnh vực công nghệ mới và từng bước làm chủ tri thức. Từ những công trình cụ thể có thể thấy, phong trào nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo trong tuổi trẻ Quân đội đang ngày càng gắn chặt với yêu cầu thực tiễn; nhiều công trình hướng tới làm chủ công nghệ, tạo ra sản phẩm có tính ứng dụng cao, phục vụ trực tiếp nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị. Giá trị của giải thưởng vì thế không chỉ nằm ở những công trình được vinh danh. Sau mỗi công trình là một quá trình nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện và ứng dụng; sau mỗi sản phẩm khoa học là sự trưởng thành của đội ngũ cán bộ trẻ và sau mỗi thành công là thêm một bước tiến trong xây dựng năng lực khoa học, công nghệ của Quân đội; 473 công trình được trao giải tại Giải thưởng lần thứ 26 là những kết quả cụ thể, phản ánh sức sống của phong trào sáng tạo trẻ trong toàn quân. Đằng sau những con số ấy là hàng nghìn tác giả, nhóm tác giả đang miệt mài nghiên cứu, thử nghiệm và tìm kiếm những lời giải mới cho yêu cầu nhiệm vụ. Từ các phòng nghiên cứu, nhà máy, bệnh viện, học viện, nhà trường đến các đơn vị trực tiếp huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, tinh thần sáng tạo đang trở thành động lực để tuổi trẻ Quân đội phát huy trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng cống hiến.

Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội” không chỉ là nơi tôn vinh những công trình đã hoàn thành mà còn là điểm khởi đầu cho những hành trình nghiên cứu mới. Mỗi công trình được ứng dụng thành công lại mở ra những bài toán mới, đòi hỏi thế hệ trẻ tiếp tục đổi mới tư duy, làm chủ khoa học, công nghệ và không ngừng chinh phục những giới hạn mới. Qua đó, tuổi trẻ Quân đội tiếp tục khẳng định vai trò xung kích, tiên phong trong nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới.