Hoàn thiện chính sách bảo hiểm nông nghiệp, tăng khả năng bảo vệ người sản xuất trước rủi ro
Ngày 30/10, tại TP. Cần Thơ, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) tổ chức Hội nghị phổ biến Nghị định số 346/2026/NĐ-CP ngày 5/9/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/2018/NĐ-CP về bảo hiểm nông nghiệp (Nghị định 346). Tham dự Hội nghị có Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận; bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ; ông Ngô Việt Trung, Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm; ông An Văn Khanh Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng đại diện các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp bảo hiểm.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận phát biểu khai mạc Hội nghị
Bảo hiểm nông nghiệp là công cụ quan trọng để quản trị rủi ro
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận nhấn mạnh, nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ của nền kinh tế, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng, xuất khẩu và bảo đảm sinh kế cho người dân. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực chịu nhiều rủi ro từ thiên tai, dịch bệnh và biến đổi khí hậu. Thực tiễn cho thấy, phương thức hỗ trợ khắc phục hậu quả sau khi rủi ro xảy ra chưa đủ đáp ứng yêu cầu bảo vệ sản xuất. Vì vậy, cần chuyển mạnh sang quản trị rủi ro chủ động, trong đó bảo hiểm nông nghiệp là công cụ tài chính quan trọng, giúp chuyển giao rủi ro từ người sản xuất sang doanh nghiệp bảo hiểm và thị trường tái bảo hiểm.
Theo Thứ trưởng Lê Tấn Cận, Nghị định số 58/2018/NĐ-CP đã tạo lập khuôn khổ pháp lý cho hoạt động bảo hiểm nông nghiệp trên nguyên tắc tự nguyện, thỏa thuận; đồng thời quy định chính sách hỗ trợ phí bảo hiểm đối với một số tổ chức, cá nhân sản xuất nông nghiệp, đối tượng bảo hiểm và địa bàn nhất định. Tuy nhiên, qua tổng kết giai đoạn triển khai 2018 - 2025, kết quả thực hiện vẫn chưa đạt kỳ vọng. Nguyên nhân xuất phát từ đặc thù rủi ro cao, phức tạp của sản xuất nông nghiệp; hạn chế về năng lực tài chính, kinh nghiệm và mạng lưới triển khai của doanh nghiệp bảo hiểm; nhận thức của một bộ phận người dân về bảo hiểm còn hạn chế. Bên cạnh đó, chính sách và công tác phối hợp giữa các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp chưa thực sự đồng bộ.
Trước yêu cầu thực tiễn, Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, tổng kết và xây dựng Nghị định số 346/2026/NĐ-CP nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, hoàn thiện cơ chế chính sách và nâng cao hiệu quả triển khai bảo hiểm nông nghiệp. Thứ trưởng Lê Tấn Cận cho rằng, việc ban hành Nghị định số 346 có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh diễn biến ngày càng phức tạp, gây thiệt hại lớn cho sản xuất. Chính sách mới sẽ góp phần tạo điều kiện để người dân chủ động bù đắp tổn thất tài chính, ổn định sản xuất và thực hiện các chủ trương phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn.
Để chính sách đi vào thực tiễn, Thứ trưởng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chủ động nghiên cứu, tổ chức triển khai các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền; tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo hiểm và căn cứ khả năng cân đối ngân sách để xem xét chính sách hỗ trợ phí bảo hiểm. Đối với doanh nghiệp bảo hiểm, cần rà soát, hoàn thiện sản phẩm hiện có, nghiên cứu phát triển sản phẩm mới phù hợp với nhu cầu và điều kiện sản xuất của người dân; phối hợp với các cơ quan chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, bảo đảm triển khai chính sách minh bạch, đúng quy định.
Về phía Bộ Tài chính, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành hướng dẫn, theo dõi việc thực hiện; tổng hợp nhu cầu kinh phí, bố trí nguồn hỗ trợ từ ngân sách trung ương theo quy định và kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Phó Chủ tịch UBND TP.Cần Thơ bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp
Phát biểu tại Hội nghị, bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ cho biết, thành phố có thế mạnh về sản xuất lúa gạo, cây ăn trái, chăn nuôi và thủy sản nhưng vẫn chịu nhiều tác động từ thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn. Thời gian qua, thành phố đã tuyên truyền, tập huấn, giới thiệu các sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp, song tỷ lệ tham gia còn thấp do những vướng mắc về chi phí, điều kiện, phạm vi bảo hiểm và thủ tục.
Để triển khai Nghị định số 346/2026/NĐ-CP, Cần Thơ sẽ rà soát vùng sản xuất, đối tượng có nhu cầu tham gia; ưu tiên bảo hiểm cây lúa, tôm, lợn và cá tra tại các vùng sản xuất tập trung, gắn với hợp tác xã và chuỗi giá trị. Thành phố cũng định hướng ứng dụng dữ liệu sản xuất, thông tin khí tượng thủy văn và công nghệ viễn thám trong đánh giá rủi ro, xác định thiệt hại; đồng thời tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân tham gia bảo hiểm. Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp đề nghị Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm hướng dẫn quy trình thực hiện chính sách, xác định rủi ro, giám định tổn thất và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan.
Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm ông Ngô Việt Trung
Tháo gỡ nhiều điểm nghẽn trong triển khai bảo hiểm nông nghiệp
Trình bày những nội dung trọng tâm của Nghị định số 346/2026/NĐ-CP, ông Bùi Thanh Hải, lãnh đạo Phòng Quản lý, giám sát bảo hiểm phi nhân thọ, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm cho biết, việc sửa đổi được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn triển khai Nghị định số 58/2018/NĐ-CP, rà soát hệ thống pháp luật và tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp bảo hiểm.
Nghị định số 346/2026/NĐ-CP bỏ yêu cầu Bộ Tài chính phê chuẩn sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp, bãi bỏ một số điều kiện kinh doanh, trong đó có yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm phải có chi nhánh tại địa bàn triển khai, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động phát triển sản phẩm. Đối với bảo hiểm theo chỉ số, Nghị định làm rõ quy định về nguồn cung cấp, công khai và lưu trữ dữ liệu. Doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và toàn vẹn của dữ liệu. Thời hạn trả tiền bảo hiểm được quy định là 15 ngày nhằm bảo đảm quyền lợi người tham gia.
Về chính sách hỗ trợ phí bảo hiểm, mức hỗ trợ tối đa được điều chỉnh như sau: hộ nghèo, hộ cận nghèo 95%; cá nhân không thuộc hai nhóm trên 50%; tổ chức sản xuất nông nghiệp 30%. Đối tượng hỗ trợ được mở rộng, bổ sung cây lâm nghiệp và các cây trồng, vật nuôi, thủy sản chủ lực theo danh mục do cơ quan có thẩm quyền công bố. Nghị định cũng không còn yêu cầu thiên tai, dịch bệnh phải được cơ quan nhà nước công bố hoặc xác nhận mới được xem xét hỗ trợ. Điều kiện bảo hiểm được xác định trên cơ sở thỏa thuận giữa doanh nghiệp bảo hiểm và người tham gia.
Đáng chú ý, HĐND cấp tỉnh được chủ động quyết định đối tượng, địa bàn, rủi ro, mức hỗ trợ và thời gian thực hiện chính sách căn cứ tình hình thực tế, khả năng cân đối ngân sách. Các thủ tục hành chính cũng được đơn giản hóa, giảm thành phần hồ sơ và biểu mẫu.
Đại diện Lãnh đạo Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm và Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời các câu hỏi của doanh nghiệp
Trình bày tham luận tại Hội nghị, ông Đỗ Hoàng Phương, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt, cho biết doanh nghiệp đã triển khai bảo hiểm nông nghiệp đối với cây lúa, trâu bò và thủy sản. Qua thực tiễn, Bảo Việt đánh giá bảo hiểm cây lúa và vật nuôi có tính khả thi, còn nhiều dư địa phát triển, dù thị trường vẫn gặp khó khăn do sản xuất nhỏ lẻ, nhận thức của người dân còn hạn chế và rủi ro biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
Ông Đỗ Hoàng Phương kỳ vọng những điều chỉnh tại Nghị định 346/2026/NĐ-CP sẽ tạo động lực mở rộng thị trường. Thời gian tới, Bảo Việt sẽ nghiên cứu bảo hiểm lúa theo thiệt hại thực tế, thí điểm bảo hiểm theo chỉ số thời tiết, mở rộng bảo hiểm vật nuôi, tôm và cá tra; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu thời tiết, viễn thám và chuyển đổi số. Doanh nghiệp kiến nghị địa phương sớm ban hành danh mục đối tượng, địa bàn và rủi ro được hỗ trợ; tăng cường chia sẻ dữ liệu, chủ động ngân sách và quy trình giải ngân hỗ trợ phí bảo hiểm.
Trong khuôn khổ Hội nghị, ông Phạm Văn Đức, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm và ông An Văn Khanh, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đã trực tiếp giải đáp các kiến nghị, vướng mắc của địa phương và doanh nghiệp bảo hiểm.
Quang cảnh Hội nghị
Tăng cường phối hợp để đưa chính sách vào thực tiễn
Phát biểu kết luận Hội nghị, ông Ngô Việt Trung, Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm đánh giá, Hội nghị đã hoàn thành các nội dung đề ra, tập trung giới thiệu những điểm mới của Nghị định số 346/2026/NĐ-CP và giải đáp các vướng mắc trong quá trình triển khai chính sách.
Theo ông Ngô Việt Trung, điểm mới quan trọng của Nghị định 346/2026/NĐ-CP là tăng tính chủ động, linh hoạt cho địa phương và doanh nghiệp, đồng thời vẫn bảo đảm chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với các đối tượng phù hợp. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, trao quyền lựa chọn đối tượng, sản phẩm và rủi ro bảo hiểm cho địa phương được kỳ vọng giúp chính sách sát thực tiễn, nâng cao hiệu quả triển khai. Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương và doanh nghiệp để giải đáp những vấn đề phát sinh, nghiên cứu hướng dẫn các nội dung còn vướng mắc, bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chủ động triển khai nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia và căn cứ điều kiện thực tế để quyết định chính sách hỗ trợ phù hợp. Các doanh nghiệp bảo hiểm cần hoàn thiện sản phẩm hiện có, nghiên cứu phát triển sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu bảo vệ trước rủi ro thiên tai, dịch bệnh.
Ông Ngô Việt Trung bày tỏ tin tưởng, với sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành, chính quyền địa phương và doanh nghiệp bảo hiểm, Nghị định 346/2026/NĐ-CP sẽ được triển khai hiệu quả, góp phần phát triển thị trường bảo hiểm nông nghiệp, hỗ trợ người sản xuất chủ động phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro. Cơ quan quản lý sẽ tiếp tục theo dõi, tổng kết thực tiễn để kịp thời đề xuất điều chỉnh chính sách phù hợp.
HD
