Nghị quyết số 57-NQ/TW - Nền tảng tháo gỡ các điểm nghẽn, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng
Năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, năm thứ hai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng cơ quan, đơn vị, địa phương phải hành động quyết liệt, đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, tạo ra chuyển biến rõ rệt ngay từ những tháng đầu, quý đầu của năm 2026.
Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Phiên họp thứ nhất năm 2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Ban Chỉ đạo) vừa ban hành Thông báo số 20-TB/CQTTBCĐ ngày 16/3/2026 về Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo tại Phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo.
Tạo lập được những nền tảng quan trọng
Thông báo nêu rõ: Ngày 12/3/2026, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo đã tổ chức Phiên họp lần thứ nhất năm 2026. Tại Phiên họp, trên cơ sở báo cáo của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, ý kiến phát biểu của đồng chí Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo và các đại biểu, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo kết luận chỉ đạo những nội dung sau:
Thường trực Ban Chỉ đạo nhất trí với đánh giá trong Báo cáo của Cơ quan Thường trực và ý kiến phát biểu của các đại biểu về kết quả thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW từ sau Hội nghị tổng kết năm 2025 của Ban Chỉ đạo đến nay.
Qua một năm triển khai, chúng ta đã tạo lập được những nền tảng quan trọng bao gồm:
Thứ nhất, nhận thức của các cấp, các ngành trong hệ thống chính trị và toàn xã hội về vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã có chuyển biến rõ nét.
Thứ hai, các bộ, ngành, địa phương đã triển khai nhiều chương trình, kế hoạch công tác, từng bước gắn các nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao năng suất lao động, hiệu lực quản trị và chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Thứ ba, thể chế, cơ chế, chính sách đã được quan tâm hoàn thiện.
Thứ tư, nhiều nhiệm vụ về xây dựng cơ sở dữ liệu, phát triển hạ tầng số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ chiến lược và đào tạo nguồn nhân lực đã được triển khai đồng bộ hơn so với giai đoạn trước.
Thứ năm, một số mô hình hợp tác giữa Nhà nước - doanh nghiệp - viện, trường đã bước đầu hình thành, tạo tiền đề cho việc gắn kết nghiên cứu khoa học với sản xuất và thị trường.
Thường trực Ban Chỉ đạo ghi nhận và biểu dương một số cơ quan Trung ương và địa phương đã có nhiều nỗ lực, cố gắng trong thời gian qua, tiêu biểu như: Bộ Công an đã quyết liệt phối hợp các bộ, ngành thực hiện làm sạch dữ liệu cử tri, phục vụ kịp thời công tác bầu cử; TP. Hà Nội đã chủ động thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo theo mô hình công ty cổ phần; đồng thời hoàn thiện mô hình chuyển đổi số cấp xã, trong đó quan tâm bảo đảm trang thiết bị cho cán bộ cơ sở, xây dựng không gian làm việc số dùng chung cho các cơ quan trong hệ thống chính trị. Đây là cách làm sáng tạo, cần tiếp tục hoàn thiện, tổng kết để sớm phổ biến, nhân rộng trên phạm vi cả nước.
Thường trực Ban Chỉ đạo cũng ghi nhận sự tham gia ngày càng tích cực của cộng đồng doanh nghiệp công nghệ, các viện nghiên cứu, trường đại học và đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước trong việc triển khai các nhiệm vụ của Nghị quyết số 57-NQ/TW.
7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm
Tuy nhiên, so với yêu cầu đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu của mô hình tăng trưởng mới, vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Một số nhiệm vụ triển khai còn chậm tiến độ; cách thức tổ chức thực hiện ở một số nơi còn dàn trải, theo phong trào, mang tính đối phó; nhiều nhiệm vụ lớn chưa tạo được chuyển biến thực chất; một số điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, dữ liệu, thị trường công nghệ, nguồn nhân lực và tổ chức thực thi vẫn chưa được tháo gỡ căn bản…
Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu trong thời gian tới cần chuyển mạnh hơn nữa từ "triển khai nhiệm vụ" sang "tạo ra kết quả thực chất, đo lường được"; từ cách làm "phân tán, dàn trải" sang "tập trung nguồn lực để giải quyết các bài toán lớn có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển đất nước".
Việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW phải được thực hiện quyết liệt hơn, bài bản hơn, chắc chắn hơn và hiệu quả hơn. Mỗi nhiệm vụ phải gắn với kết quả cụ thể; mỗi chương trình phải giải quyết được những bài toán lớn của phát triển đất nước và mỗi cấp, mỗi ngành phải xác định rõ trách nhiệm của mình trong quá trình tổ chức thực hiện, quán triệt đúng phương châm của năm 2026 là "Hành động đột phá, lan tỏa kết quả".
Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Tổng Bí thư yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị tập trung thực hiện quyết liệt 7 nhóm nội dung trọng tâm sau:
Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương, quan điểm của Đại hội XIV về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là động lực chủ yếu của phát triển đất nước. Rà soát, chuẩn hóa nội dung kế hoạch năm 2026 và thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ trong quý I/2026, các nhiệm vụ tại Thông báo số 17-TB/CQTTBCĐ ngày 29/12/2025.
Hai là, đẩy mạnh ứng dụng các thành tựu khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và của nền kinh tế. Phát triển khoa học, công nghệ phải hướng mạnh vào việc giải quyết những bài toán thực tiễn của nền kinh tế, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Các bộ, ngành, địa phương tập trung chỉ đạo thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ngay trong từng ngành, từng lĩnh vực, từng doanh nghiệp; rà soát đánh giá các công nghệ đang sử dụng trên các lĩnh vực sản xuất để có biện pháp nâng cấp, chuyển đổi công nghệ, tạo ra năng suất lao động cao hơn, hiệu quả hơn, góp phần trực tiếp thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước. Việc triển khai phải có lộ trình rõ ràng và dự kiến nguồn lực đầu tư.
Ba là, tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách để phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng với việc hoàn thiện thể chế, các cơ quan, đơn vị cần đặc biệt quan tâm ở khâu thực thi pháp luật; phải đưa thể chế thành lợi thế cạnh tranh quốc gia để phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Bốn là, tập trung tạo lập và hoàn thiện các hạ tầng nền tảng và triển khai các công nghệ chiến lược. Phải xác định việc xây dựng các hạ tầng nền tảng là nhiệm vụ có tính chiến lược lâu dài của quốc gia, đòi hỏi phải triển khai quy hoạch, đầu tư bài bản, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, tránh phân tán, manh mún.
Các bộ, cơ quan, địa phương khẩn trương rà soát các nhiệm vụ để ưu tiên đầu tư hạ tầng dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu lớn và nền tảng số dùng chung; hạ tầng nghiên cứu-phát triển và các phòng thí nghiệm trọng điểm; hạ tầng đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp...
Năm là, phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Cần có chính sách mạnh mẽ hơn để đào tạo, thu hút và sử dụng hiệu quả đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, nhất là trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu, an ninh mạng và các công nghệ nền tảng… Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số cho toàn dân, phong trào "Bình dân học vụ số" sâu rộng trong toàn xã hội.
Sáu là, bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu, thực thi quyền sở hữu trí tuệ, phòng, chống tội phạm, tiêu cực trên không gian mạng. Cần quán triệt nhận thức: bảo đảm an ninh mạng là nhiệm vụ chung, quan trọng của cả hệ thống chính trị, không chỉ là nhiệm vụ riêng của Bộ Công an. Yêu cầu các cấp, các ngành phải đặc biệt quan tâm đến công tác bảo vệ dữ liệu, phải xác định rõ dữ liệu là tài sản quốc gia, là nguồn lực của đất nước. Nền công nghiệp dữ liệu, thị trường dữ liệu cần được khuyến khích phát triển.
Bảy là, tăng cường kỷ luật thực thi trong triển khai thực hiện. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, chịu trách nhiệm trước Đảng và Nhân dân về tiến độ, chất lượng và kết quả thực hiện nhiệm vụ; chịu trách nhiệm cao nhất về việc đăng ký, giải ngân và bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực kinh phí cho các nhiệm vụ được giao.
Kết quả triển khai phải được đưa vào tiêu chí đánh giá, thi đua, khen thưởng hằng năm; đồng thời gắn chặt với cơ chế xử lý trách nhiệm đối với những tập thể, cá nhân chậm trễ, thiếu quyết liệt, đùn đẩy, né tránh, không hoàn thành nhiệm vụ…
Cùng với các nội dung trên, Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, năm thứ hai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Yêu cầu đặt ra rất cấp bách, khối lượng công việc rất lớn. Chúng ta không chỉ dừng lại ở việc nhận diện vấn đề mà phải thực sự bắt tay vào tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo ra kết quả cụ thể, đo lường được, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng chung của quốc gia. Các cơ quan, đơn vị, địa phương phải hành động quyết liệt, đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa chỉ đạo và tổ chức thực hiện, tạo ra chuyển biến rõ rệt ngay từ những tháng đầu, quý đầu của năm 2026”.
Hà Văn (t/h)
