Đổi mới tư duy trọng dụng nhân tài - yêu cầu từ thực tiễn Đà Nẵng
(Dangbodanang.vn) - Thu hút người giỏi là cần thiết, nhưng tạo điều kiện để họ phát huy năng lực, giải quyết những bài toán lớn và cống hiến lâu dài mới quyết định hiệu quả chính sách nhân tài. Với không gian phát triển mới và khát vọng bứt phá, Đà Nẵng chuyển từ chú trọng tuyển chọn, đãi ngộ sang quản trị, trọng dụng nhân tài bằng nhiệm vụ, quyền hạn và kết quả cụ thể.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm vấn đề thu hút, trọng dụng và đãi ngộ nhân tài. Ảnh tư liệu
Từ tư tưởng dùng người của Bác đến bước chuyển trong nhận thức
Nhân tài là nguồn lực quý, nhưng tìm được người giỏi chưa đủ tạo ra đột phá. Điều quyết định còn ở cách bố trí và tạo môi trường để tài năng phát huy. Từ những ngày đầu xây dựng chính quyền cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt vấn đề dùng người trên tinh thần thực chất, rộng mở. Người chỉ rõ: “Tài to ta dùng làm việc to, tài nhỏ ta cắt làm việc nhỏ, ai có năng lực về việc gì, ta đặt ngay vào việc ấy”1.
Trong bài “Nhân tài và kiến quốc” năm 1945, Người đề cao việc “kiến thiết cần phải có nhân tài”2, “khéo lựa chọn, khéo phân phối, khéo dùng”3. Những lời chỉ dẫn của Người cho thấy trọng dụng không dừng ở thái độ quý trọng, mà phải thể hiện bằng giao đúng người, đúng việc để tài năng trở thành kết quả ích nước, lợi dân.
Nghị quyết Đại hội XIV xác định yêu cầu “thu hút, trọng dụng nhân tài, đẩy mạnh phát triển lực lượng sản xuất mới”4; đồng thời nhấn mạnh phải “Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp thật sự có đức, có tài, không ngừng tự đổi mới, ngang tầm nhiệm vụ”5. Khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực tăng trưởng, người tài phải được đánh giá bằng phẩm chất, năng lực thực thi và giá trị đóng góp, không chỉ bằng cấp.
Đặc biệt, Kết luận số 105-KL/TW ngày 15/10/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững, xác định “Nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia” và yêu cầu “chuyển từ quản lý con người theo tổ chức, biên chế sang quản trị và phát triển nhân tài”. Đó là bước chuyển từ chú trọng tuyển dụng, đãi ngộ ban đầu sang quản trị và phát triển tài năng.
Kết luận còn nhấn mạnh “trọng dụng là khâu then chốt”, lấy sản phẩm, kết quả và giá trị cống hiến làm thước đo. Đích đến của chính sách không chỉ là số chuyên gia được thu hút, mà phải là những việc khó được giải quyết, sản phẩm mới được tạo ra và năng lực phát triển được nâng lên.
Đà Nẵng cần người tài cho những bài toán phát triển cụ thể
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển với không gian kinh tế - xã hội rộng lớn, kết hợp lợi thế đô thị biển, dịch vụ, công nghệ với yêu cầu phát triển miền núi, nông thôn. Thành phố kỳ vọng vào Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, logistics, y tế chất lượng cao và đổi mới quản trị. Những lĩnh vực này cần chuyên gia đủ sức dẫn dắt nhiệm vụ và tạo giá trị thực tiễn.
Đà Nẵng đã có bước đi cụ thể trong phát triển nhân lực chất lượng cao khu vực công. Theo thông tin tại cuộc họp ngày 23/10/2026 về triển khai chính sách thu hút, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao khu vực công, Đà Nẵng đã bước đầu thực hiện Nghị quyết số 15/2025/NQ-HĐND ngày 23/6/2025 của HĐND thành phố.
Trong đó, thành phố thống nhất áp dụng chế độ đãi ngộ đối với một tiến sĩ là viên chức cấp bộ được thu hút về công tác; đồng thời phê duyệt một hợp đồng lao động tại Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế với mức lương 100 triệu đồng/tháng6. Đây là bước đi cụ thể trong chính sách thu hút nhân tài, song hiệu quả lâu dài cần được đánh giá bằng sản phẩm, kết quả công việc và giá trị đóng góp thực tế.
Đà Nẵng họp nghe báo cáo tình hình triển khai chính sách thu hút, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao khu vực công vào ngày 23/10/2026. Nguồn: Cổng Thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng
Bởi vậy, trước khi hỏi cần thu hút bao nhiêu người tài, mỗi ngành, mỗi cơ quan cần trả lời: Đang thiếu năng lực nào? Cần giải quyết bài toán gì? Kết quả và thời hạn ra sao? Với bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, đó có thể là nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ, phát triển doanh nghiệp, đào tạo nhân lực. Với trung tâm tài chính, đó là thiết kế sản phẩm, quản trị rủi ro, phát triển nhân sự theo thông lệ quốc tế. Với chính quyền địa phương hai cấp, đó là cải tiến dịch vụ công, xử lý dữ liệu, nâng cao năng lực quản trị và phục vụ tốt hơn người dân ở địa bàn khó khăn.
Kết luận số 105-KL/TW yêu cầu lấy nhiệm vụ chiến lược, bài toán lớn làm căn cứ lựa chọn và đánh giá nhân tài. Đà Nẵng cần kết nối chuyên gia từ doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu, người Việt Nam ở nước ngoài và quốc tế qua hợp đồng nhiệm vụ hoặc tư vấn chuyên sâu. Không nhất thiết ai cũng phải chuyển nơi cư trú hay giữ chức vụ quản lý mới có thể đóng góp. Điều cốt yếu là kết nối đúng nhu cầu với đúng năng lực, bảo đảm nguồn lực và xác định trách nhiệm rõ ràng.
Đánh giá người tài theo kết quả và sản phẩm đầu ra
Chính sách đãi ngộ rất quan trọng, nhưng không tự động tạo thành môi trường trọng dụng. Người tài khó phát huy khả năng nếu vướng thủ tục, thiếu quyền tự chủ hoặc không được lắng nghe. Vì thế, đổi mới phải bắt đầu từ cách cấp ủy và người đứng đầu phát hiện, tiến cử, giao việc và chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng.
Thực tiễn Đà Nẵng, tại cuộc họp ngày 29/10/2026, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu rà soát toàn diện cơ chế thu hút, đào tạo, trọng dụng nhân tài7; xác định lĩnh vực ưu tiên, nhu cầu thực tế và nhiệm vụ triển khai.
Tại hội nghị ngày 2/11/2026, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng đề nghị tập trung tham mưu Chương trình hành động của Thành ủy thực hiện Kết luận số 105-KL/TW và Chương trình hành động số 48-CTr/TW của Bộ Chính trị8. Đó là cơ hội chuyển quyết tâm chính trị thành trách nhiệm phối hợp cụ thể, tránh chính sách phân tán.
Trước hết, phải nhận diện nhân tài bằng năng lực thực tế và sản phẩm cụ thể, đánh giá minh bạch theo đặc thù từng lĩnh vực. Nghị quyết Đại hội XIV yêu cầu “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ bảo đảm thực chất, hiệu quả, nhất là công tác thẩm định, đánh giá cán bộ”9. Với Đà Nẵng, tinh thần trên có thể gắn với Nghị quyết số 14-NQ/TU ngày 7/5/2026 của Thành ủy về nâng cao chất lượng cán bộ, công chức, viên chức phường, xã, đặc khu. Đánh giá theo kết quả và sản phẩm đầu ra phải là cơ sở sử dụng người giỏi, đi cùng kiểm soát để chính sách đặc thù không bị lợi dụng.
Tiếp đó, trọng dụng phải gắn với trao quyền thực chất. Người được giao bài toán lớn cần có mục tiêu rõ, quyền chủ động chuyên môn, kinh phí, nhân sự phối hợp và cơ chế chịu trách nhiệm tương xứng. Cần phân biệt rủi ro khách quan trong thử nghiệm với thiếu trách nhiệm, vụ lợi, qua đó khuyến khích đổi mới. Đồng thời, phải tạo cơ hội cho cán bộ trẻ, cán bộ cơ sở và những người có sáng kiến từ thực tiễn.
Quan trọng hơn, phải hình thành văn hóa trọng người thực tài. Kết luận số 105-KL/TW yêu cầu “khuyến khích dám phát hiện, dám tiến cử, dám sử dụng nhân tài”, khắc phục cào bằng, cục bộ, khép kín, đố kỵ và sợ người giỏi. Đây chính là thước đo bản lĩnh của người đứng đầu. Kinh phí lớn vẫn khó giữ chân người giỏi nếu thiếu môi trường tôn trọng chuyên môn, tranh luận và đánh giá công bằng. Ngược lại, lòng tin và công việc phù hợp tạo nên sức hút lâu dài.
***
Đổi mới trọng dụng cần được đánh giá bằng nhiệm vụ hoàn thành, sáng kiến được ứng dụng, năng lực tại chỗ được nâng lên và chất lượng phục vụ nhân dân. Với Đà Nẵng, trọng dụng người tài không thể chỉ là cuộc đua đãi ngộ, mà phải trở thành cam kết chính trị và hành động quản trị nhất quán từ Thành ủy, chính quyền đến từng cơ quan, đơn vị. Khi người giỏi có việc lớn để làm, có quyền hạn để hành động và được ghi nhận bằng giá trị cống hiến, nhân tài mới thực sự trở thành động lực cho những bước phát triển mới của thành phố.
LÊ THỊ THU THẢO
Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng
Chú thích:
1. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.4, tr.43.
2, 3. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.4, tr.43.
4. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.2, tr. 373.
5, 9. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.2, tr. 385.
6. Trọng Huy (2026), “Đà Nẵng sẽ xây dựng các cơ chế, chính sách thu hút nhân tài”, Báo Đà Nẵng, ngày 23/10/2026.
7. Thành Công (2026), “Đà Nẵng tìm giải pháp thu hút nhân lực chất lượng cao, phát triển kinh tế đêm”, Báo Đà Nẵng, ngày 29/10/2026.
8. Tâm Đan (2026), “Đà Nẵng đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, tập trung thực hiện quyết liệt nhiều nhiệm vụ trọng tâm”, Báo Đà Nẵng, ngày 2/11/2026.
