Nâng cao hiệu quả quản lý thị trường
(Dangbodanang.vn) - Trước các hành vi kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng diễn biến phức tạp, lực lượng quản lý thị trường Đà Nẵng đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tăng cường cơ chế phối hợp, xác minh nguồn tin để phát hiện và kịp thời ngăn chặn các vi phạm.
Nhiều giải pháp được Chi cục Quản lý thị trường thành phố triển khai nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ảnh: VĂN HOÀNG
Xác minh, xử lý từ nguồn tin nhân dân
Từ phản ánh của người tiêu dùng về một trang mạng xã hội có dấu hiệu kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, vào tháng 8/2026, Đội Quản lý thị trường số 4 (Chi cục Quản lý thị trường thành phố Đà Nẵng) đã tiến hành kiểm tra đột xuất một cơ sở kinh doanh tại phường Ngũ Hành Sơn.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 25 sản phẩm quần áo, giày thể thao có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam, với tổng trị giá 17,2 triệu đồng. Sau khi xác minh, Đội Quản lý thị trường số 4 đã xử phạt tổ chức vi phạm 36 triệu đồng, buộc tiêu hủy toàn bộ tang vật.
Trước đó, qua tiếp nhận nguồn tin về dấu hiệu kinh doanh hàng hóa nhập lậu, Đội Quản lý thị trường số 5 đã xác minh và phát hiện kho hàng của doanh nghiệp có 50 bao than hoạt tính dạng hạt với tổng trị giá hơn 30 triệu đồng.
Tại thời điểm kiểm tra, đại diện doanh nghiệp không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh tính hợp pháp của toàn bộ số hàng hóa. Đồng thời, thừa nhận số hàng trên được mua trôi nổi trên thị trường để phục vụ hoạt động kinh doanh.
Từ hai vụ việc trên, có thể thấy việc chủ động phát hiện, phản ánh các dấu hiệu vi phạm của người tiêu dùng là một trong những nguồn thông tin quan trọng, hỗ trợ lực lượng chức năng trong công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hoạt động thương mại, đặc biệt trên các nền tảng trực tuyến ngày càng phổ biến, việc nhận diện hàng giả, hàng kém chất lượng vẫn là thách thức đối với không ít người mua hàng.
Thường xuyên mua sắm trên các nền tảng thương mại điện tử, anh Võ Quốc Anh (trú phường Hải Châu) cho rằng, bên cạnh việc lựa chọn những sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, người tiêu dùng cần nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động cung cấp thông tin khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn cách nhận diện hàng hóa vi phạm và công khai kênh tiếp nhận phản ánh để người dân thuận tiện tham gia giám sát thị trường.
Theo Chi cục Quản lý thị trường thành phố Đà Nẵng, việc phát huy vai trò giám sát, phản ánh của người tiêu dùng góp phần hỗ trợ lực lượng chức năng kịp thời nắm bắt thông tin, phát hiện các dấu hiệu vi phạm.
Do đó, cùng với công tác kiểm tra, kiểm soát địa bàn, chi cục rất chú trọng đến công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhằm nâng cao nhận thức của người dân trong việc nhận diện và tố giác hành vi vi phạm. Trên cơ sở nguồn tin tiếp nhận, lực lượng quản lý thị trường sẽ tiến hành xác minh, kiểm tra và xử lý theo quy định, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.
Qua thống kê, trong 10 tháng của năm 2026, lực lượng chức năng đã kiểm tra 1.124 vụ, xử lý 852 vụ vi phạm với 940 hành vi, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 10,2 tỷ đồng. Đáng chú ý, có 289 vụ vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, với số tiền xử phạt hơn 4,6 tỷ đồng.
Từ nguồn tin phản ánh, Đội Quản lý thị trường số 5 phát hiện kho hàng nhập lậu của một doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Ảnh: ĐVCC
Phối hợp nâng cao hiệu quả thực thi
Bên cạnh phát huy vai trò giám sát, phản ánh của người dân, việc tăng cường phối hợp với doanh nghiệp và các chủ thể cũng là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh chống hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cuối tháng 10/2026, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Đà Nẵng đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (VACIP).
Một trong những nội dung trọng tâm trong chương trình hợp tác là hướng dẫn sử dụng Nền tảng thực thi quyền sở hữu trí tuệ và ứng dụng VACIPSCAN. Đây là các công cụ hỗ trợ tra cứu, đối chiếu thông tin liên quan đến sản phẩm, nhãn hiệu và chủ thể quyền; nhận diện các dấu hiệu nghi vấn và cảnh báo. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả thu thập, khai thác thông tin phục vụ công tác nghiệp vụ.
Theo ông Phạm Ngọc Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố, việc ứng dụng công nghệ, trong đó có công nghệ trí tuệ nhân tạo được kỳ vọng góp phần khắc phục tình trạng thông tin phân tán, hỗ trợ rút ngắn thời gian tra cứu, đối chiếu dữ liệu và tăng cường khả năng kết nối, trao đổi thông tin giữa chủ thể với lực lượng thực thi.
Tuy nhiên, các thông tin nhận diện, cảnh báo từ hệ thống chỉ có tính chất hỗ trợ. Việc kiểm tra, xác minh, đánh giá chứng cứ và xử lý vụ việc vẫn phải được thực hiện theo đúng chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và quy định của pháp luật. Chi cục cũng đề nghị các đội quản lý thị trường chủ động nghiên cứu, tiếp cận và khai thác các công cụ được hướng dẫn; gắn việc ứng dụng công nghệ với yêu cầu nâng cao chất lượng quản lý địa bàn, tiếp nhận, xác minh thông tin và kiểm tra, kiểm soát thị trường.
“Việc ứng dụng công nghệ cùng cơ chế phối hợp giữa cơ quan thực thi với chủ thể được kỳ vọng mở ra phương thức phối hợp thiết thực hơn trong hoạt động quản lý thị trường. Đây là giải pháp góp phần thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, người tiêu dùng. Từ đó, hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh trên địa bàn thành phố”, ông Phạm Ngọc Sơn nhận định.
Theo VĂN HOÀNG (baodanang.vn)
