Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai kiến nghị hoàn thiện chính sách đất đai, nhà ở, bảo đảm quyền lợi của người dân

Đồng chí Giàng Thị Dung - Phó Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai phát biểu tại phiên thảo luận tổ

Tham gia góp ý dự án Luật Đất đai (sửa đổi), đại biểu Giàng Thị Dung - Phó Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai đánh giá cao việc cơ quan soạn thảo đã tiếp thu, chỉnh lý nhiều nội dung trên cơ sở ý kiến đóng góp của các đại biểu Quốc hội và các cơ quan liên quan. Đồng thời, đại biểu tập trung góp ý về phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai; thẩm quyền quyết định giá đất; chính sách bồi thường và chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số.

Đồng chí Giàng Thị Dung - Phó Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai phát biểu tại phiên thảo luận tổ

Về phân định thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai, đại biểu Giàng Thị Dung đồng tình với chủ trương phân cấp, ủy quyền cho chính quyền cấp xã. Tuy nhiên, do năng lực cán bộ và điều kiện thực hiện nhiệm vụ giữa các địa phương chưa đồng đều, đại biểu đề nghị quy định rõ tiêu chí đánh giá năng lực cấp xã làm căn cứ phân cấp, ủy quyền; đồng thời xác định trách nhiệm bảo đảm nguồn lực, kinh phí, dữ liệu và hỗ trợ chuyên môn đối với từng nhiệm vụ được giao.

Cùng với đó, cần phân định rõ thẩm quyền của UBND và Chủ tịch UBND cấp xã; quy định cụ thể trách nhiệm phối hợp, kiểm tra, xử lý vướng mắc trong quá trình thực hiện. Đại biểu Giàng Thị Dung cũng đề nghị tăng cường liên thông dữ liệu giữa cơ quan quản lý đất đai, cơ quan thuế, cơ quan đăng ký đất đai và chính quyền cấp xã, tránh yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu.

Liên quan đến thẩm quyền quyết định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, đại biểu đề nghị chỉ giao HĐND cấp tỉnh quyết định bảng giá đất; UBND cấp tỉnh được chủ động quyết định, điều chỉnh hệ số điều chỉnh giá đất theo nguyên tắc, điều kiện và giới hạn do pháp luật quy định. Cách phân định này vừa bảo đảm vai trò quyết định, giám sát của HĐND, vừa tạo sự linh hoạt, chủ động cho UBND trong xử lý biến động giá đất và trong quá trình điều hành.

Các đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai tại phiên thảo luận tổ

Đối với chính sách bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, đại biểu Giàng Thị Dung đề nghị làm rõ cơ sở xác định tỷ lệ bồi thường theo từng loại đất, mối quan hệ với bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất; có hướng dẫn thống nhất về phương pháp xác định, tránh tùy nghi khi áp dụng. Đồng thời, cần tính toán một số trường hợp điển hình về bồi thường và tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sang đất ở, qua đó đánh giá tác động đến người dân và ngân sách trước khi quyết định chính sách.

Liên quan đến chính sách đất đai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đại biểu Giàng Thị Dung đề nghị rà soát, thống nhất quy định về đối tượng, loại đất được giao không thu tiền sử dụng đất, miễn, giảm tiền sử dụng đất; làm rõ trách nhiệm, thời hạn bố trí quỹ đất và kinh phí thực hiện. Chính sách cần bảo đảm tính thống nhất về nguyên tắc nhưng phải phù hợp với từng quỹ đất, khả năng cân đối ngân sách và đặc thù từng địa phương, tránh áp dụng cào bằng.

Đại biểu cũng đề nghị xem xét quy định hạn chế quyền giao dịch, góp vốn bằng quyền sử dụng đất đối với diện tích đất được Nhà nước hỗ trợ cho đồng bào dân tộc thiểu số. Theo đại biểu, nếu quy định quá chặt chẽ sẽ gây khó khăn cho hộ nghèo, hộ cận nghèo khi tham gia các mô hình liên kết sản xuất, tổ hợp tác, hợp tác xã, ảnh hưởng đến cơ hội phát triển kinh tế và nâng cao thu nhập.

Bên cạnh đó, đại biểu Giàng Thị Dung cũng kiến nghị nghiên cứu mở rộng phạm vi tổ chức tín dụng được nhận thế chấp quyền sử dụng đất, thay vì chỉ giới hạn tại Ngân hàng Chính sách xã hội; có thể cho phép thế chấp tại các ngân hàng có vốn nhà nước nhằm tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, cần hướng dẫn cụ thể việc tạo lập quỹ đất sản xuất cho các hộ thiếu đất hoặc không còn đất sản xuất, khắc phục khó khăn trong triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia tại địa phương.

Các đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai tại phiên thảo luận tổ

Tham gia góp ý dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), đại biểu Lý Hương cơ bản thống nhất với chủ trương sửa đổi luật nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao tính khả thi và đáp ứng yêu cầu phát triển nhà ở trong giai đoạn mới.

Liên quan đến quy định về hình thức và nguồn vốn phát triển nhà ở tại Điều 32, đại biểu đánh giá việc bổ sung quy định về nhà ở cho thuê, xác lập tư cách pháp lý cho Quỹ nhà ở địa phương là bước tiến quan trọng, chuyển mạnh từ tư duy chỉ tập trung bán nhà ở xã hội sang ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê dài hạn.

Tuy nhiên, đối với địa phương còn khó khăn, khả năng tự cân đối ngân sách thấp, việc thành lập và duy trì Quỹ nhà ở sẽ gặp trở ngại nếu chỉ dựa vào ngân sách địa phương. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế hỗ trợ vốn từ ngân sách trung ương đối với các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách; đồng thời đa dạng hóa nguồn tài chính thông qua vốn ủy thác, vốn vay ưu đãi từ các định chế tài chính quốc tế, quỹ đầu tư phát triển địa phương và các nguồn huy động hợp pháp khác.

Đối với quy định về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, đại biểu Lý Hương đánh giá cao việc dự thảo luật gắn thời hạn sử dụng nhà chung cư với quyền tài sản của chủ sở hữu, đồng thời xác định nghĩa vụ tài chính khi xây dựng lại chung cư hết thời hạn sử dụng.

Để tránh tình trạng dự án bị đình trệ do không thống nhất được phương án đóng góp kinh phí, đại biểu Lý Hương đề nghị bổ sung cơ chế xử lý đối với trường hợp chủ sở hữu không tham gia đóng góp hoặc không thực hiện chuyển giao quyền và nghĩa vụ theo quy định. Trong đó, cần quy định cụ thể việc bồi thường bằng tiền hoặc bố trí tái định cư theo giá thị trường tại thời điểm phá dỡ; nghĩa vụ bàn giao mặt bằng và thẩm quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với trường hợp cố tình không chấp hành, bảo đảm hài hòa quyền lợi người dân với yêu cầu cải tạo, xây dựng lại chung cư.

Liên quan đến tổ chức và hoạt động của Ban quản trị nhà chung cư, đại biểu Lý Hương đề nghị hoàn thiện quy định theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch, nhất là trong quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì. Việc cho phép Ban quản trị thuê đơn vị chuyên nghiệp thực hiện một số nhiệm vụ là cần thiết, song phải phân định rõ trách nhiệm giữa các bên, tránh đùn đẩy trách nhiệm khi phát sinh tranh chấp, thất thoát kinh phí. Đồng thời, cần công khai các giao dịch duyệt chi kinh phí bảo trì, bảo đảm đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp; làm rõ phạm vi ủy quyền và trách nhiệm của Ban quản trị trong quản lý, sử dụng nguồn kinh phí này.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai Phạm Thị Phương phát biểu tại phiên thảo luận tổ

Tham gia góp ý dự án Luật Đất đai (sửa đổi), đại biểu Phạm Thị Phương cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực đất đai, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, đại biểu Phạm Thị Phương đồng tình với định hướng ưu tiên bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng và tái định cư tại chỗ. Tuy nhiên, cần bổ sung quy định cụ thể về đánh giá khả năng phục hồi sinh kế sau thu hồi đất, nhất là đối với những hộ có nguồn thu nhập chính phụ thuộc vào đất sản xuất.

Theo đại biểu Phạm Thị Phương, các khu tái định cư cần được đầu tư đồng bộ hạ tầng thiết yếu, bảo đảm đủ điều kiện sử dụng trước khi bố trí dân cư, thuận lợi trong tiếp cận trường học, cơ sở y tế, giao thông và việc làm. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc lựa chọn địa điểm tái định cư, bố trí đất ở, đất sản xuất phải tính đến phong tục, tập quán, bản sắc văn hóa, phương thức sản xuất và nhu cầu thực tế, giúp người dân ổn định cuộc sống, duy trì sinh kế lâu dài.

Đại biểu đề nghị, đối với những hộ có nhu cầu và địa phương có quỹ đất phù hợp, cần ưu tiên bố trí đất sản xuất thay thế có mục đích, chất lượng và điều kiện canh tác tương thích. Trường hợp không có quỹ đất phù hợp, phải xây dựng phương án phục hồi sinh kế, hỗ trợ chuyển đổi nghề hoặc tạo việc làm thực tế, giúp người dân ổn định thu nhập sau tái định cư.

Liên quan đến phát triển, quản lý và khai thác quỹ đất, đại biểu Phạm Thị Phương đề nghị quy định rõ trách nhiệm rà soát, công khai hiện trạng, quy hoạch và phương án quản lý đối với diện tích đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường quốc doanh được thu hồi, bàn giao về địa phương do không còn nhu cầu sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả. Việc bàn giao, tiếp nhận và khai thác quỹ đất phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật.

Đồng thời đại biểu Phạm Thị Phương cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế khai thác hiệu quả quỹ đất phù hợp để hỗ trợ phát triển sinh kế, sản xuất, kinh doanh và khởi nghiệp tại địa phương; cần tạo điều kiện để thanh niên địa phương, nhất là thanh niên dân tộc thiểu số, thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự và thanh niên có nhu cầu khởi nghiệp, lập nghiệp được tiếp cận quỹ đất phù hợp để phát triển sản xuất kinh doanh theo quy định của pháp luật, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế địa phương.

Các đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai tại phiên thảo luận tổ

Đối với kế hoạch sử dụng đất cấp xã, đại biểu Phạm Thị Phương cho rằng, sau sắp xếp đơn vị hành chính, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện trước đây và các chỉ tiêu được phân bổ theo địa giới cũ có thể chưa tương thích với ranh giới, nhu cầu phát triển của đơn vị hành chính mới. Nếu thiếu cơ chế kế thừa, rà soát, cập nhật sẽ gây khó khăn cho chính quyền trong lập kế hoạch sử dụng đất, ảnh hưởng đến việc giải quyết thủ tục của người dân và doanh nghiệp.

Vì vậy, đại biểu đề nghị hoàn thiện Điều 32 của dự thảo luật, làm rõ nội dung chủ yếu của kế hoạch sử dụng đất cấp xã, thời hạn lập và phê duyệt, cơ chế điều chỉnh trong kỳ, trách nhiệm công khai, kiểm tra và bảo đảm phù hợp với quy hoạch cấp trên.

Đồng thời, cần rà soát hoàn thiện quy định chuyển tiếp tại khoản 1 Điều 109, xác định rõ cơ chế kế thừa, rà soát, tổng hợp và cập nhật các quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, nhất là những dự án nằm trên địa bàn nhiều xã sau sắp xếp. Cần quy định rõ việc xử lý hồ sơ, dự án trong thời gian kế hoạch sử dụng đất cấp xã chưa được phê duyệt, bảo đảm tính liên tục, không làm gián đoạn hoạt động hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và không phát sinh thêm thủ tục hành chính không cần thiết.

Các ý kiến của đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai thể hiện sự quan tâm đến việc hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, khả thi, phù hợp với thực tiễn địa phương; nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, thực hiện chính sách bồi thường, tái định cư gắn với ổn định sinh kế, khai thác hợp lý nguồn lực đất đai và phát triển nhà ở.