Ninh Bình góp sức xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh

Đưa kinh tế biển trở thành một trong những trụ cột trong cơ cấu kinh tế của tỉnh

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phát triển kinh tế biển phải gắn bảo vệ hệ sinh thái, nâng cao đời sống Nhân dân, giữ vững chủ quyền và phát triển đất nước. Kinh tế biển chỉ là một thành tố trong mục tiêu xây dựng quốc gia biển mạnh. Chúng ta phải tích cực chuẩn bị các điều kiện để đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia giàu từ biển, phát triển bền vững từ biển, có nền quản trị biển hiện đại, có công nghệ biển tiên tiến”.

Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ rõ ràng đối với Ninh Bình: Khai thác tiềm năng của biển phải hướng tới một không gian phát triển bền vững, trong đó kinh tế, môi trường, đời sống nhân dân, khoa học - công nghệ, quốc phòng, an ninh được đặt trong một tổng thể thống nhất.

Trong không gian mới sau hợp nhất đơn vị hành chính, Ninh Bình có gần 90km bờ biển, 16 xã ven biển với dân số gần 600 nghìn người. Dọc vùng biển của tỉnh là hệ thống cửa sông, bãi triều, rừng ngập mặn, vùng nuôi trồng thủy sản; cùng tiềm năng phát triển công nghiệp, cảng biển, logistics, du lịch sinh thái, năng lượng và dịch vụ hậu cần nghề cá. Vườn Quốc gia Xuân Thủy - Khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam gần đây tiếp tục được công nhận là vườn Di sản ASEAN - tạo thêm giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học và môi trường vùng cửa sông.

Không gian mới ấy đang làm thay đổi vị trí của kinh tế biển trong chiến lược phát triển của tỉnh. Ngày 12/2/2026, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TU về chiến lược phát triển kinh tế biển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Quan điểm xuyên suốt là phát huy tiềm năng vùng ven biển để tạo động lực tăng trưởng mới, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - dịch vụ; trọng tâm là khu kinh tế, khu công nghiệp đa ngành, cảng biển nước sâu, logistics, đô thị, du lịch biển, thủy sản và công nghiệp chế biến. Phát triển kinh tế phải đi cùng bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng kinh tế biển và ven biển bình quân giai đoạn 2025-2030 đạt trên 11%/năm, đóng góp trên 20% GRDP toàn tỉnh; tỷ lệ đô thị hóa khu vực ven biển đạt trên 50%. Đến năm 2045, vùng kinh tế ven biển Ninh Bình được định hướng trở thành một trong những trung tâm kinh tế, đô thị, logistics biển trọng điểm của Bắc Bộ và cả nước, có hạ tầng đồng bộ, hiện đại và khả năng kết nối giao thương rộng lớn.

Tại Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương ban hành ngày 28/7/2026 tiếp tục nâng tầm tư duy phát triển, xác định xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh là chiến lược lâu dài, gắn chặt với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Từ yêu cầu mới của Trung ương, Ninh Bình đang tiếp tục hoàn thiện Chương trình hành động triển khai Nghị quyết số 20-NQ/TW, đồng thời rà soát các nhiệm vụ, chương trình, dự án trọng điểm, nhu cầu nguồn lực và tiến độ thực hiện. Đây là bước chuyển cần thiết để chiến lược phát triển kinh tế biển của tỉnh hòa vào mục tiêu lớn hơn: Góp sức xây dựng một quốc gia mạnh về biển.

Trong không gian ấy, Khu kinh tế Ninh Cơ được xác định giữ vai trò trung tâm. Tỉnh định hướng xây dựng, mở rộng Ninh Cơ thành khu kinh tế ven biển tổng hợp, đa ngành, hiện đại, ưu tiên công nghiệp, logistics, dịch vụ cảng biển và đô thị ven biển; kết nối với các khu kinh tế ven biển Bắc Bộ. Song song với đó là phát triển các khu công nghiệp ven biển, hành lang công nghiệp - dịch vụ biển và hệ thống giao thông kết nối với cao tốc, đường sắt và các trục giao thông quốc gia.

Những định hướng đó đang dần được định hình. Hồ sơ Quy hoạch chung Khu kinh tế Ninh Cơ đã được hoàn thiện để trình thẩm định. Khu công nghiệp dệt may Rạng Đông tiếp tục được đầu tư; Khu công nghiệp Hải Long đã khởi công từ tháng 2/2026; Khu công nghiệp Minh Châu giai đoạn 1 đang xây dựng hạ tầng.

Các khu công nghiệp Lạc Xuân, Thịnh Tân, Kim Sơn, Thanh Hương cũng đang được triển khai các bước quy hoạch, chuẩn bị đầu tư và thu hút nguồn lực. Một số dự án lớn trong không gian kinh tế ven biển cũng đang được thúc đẩy. Dự án Nhà máy thép xanh Xuân Thiện đã hoàn thành san nền và đang hoàn thiện các thủ tục kỹ thuật; Nhà máy thép xanh số 1 đã triển khai san nền; Dự án nhà máy đóng tàu Xuân Thiện tại xã Rạng Đông đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư.

Tuyến đường từ ĐT490 đến Cồn Xanh được đề xuất đầu tư giai đoạn 1 với 4 làn xe, chiều dài khoảng 9km... lộ trình này từng bước hình thành hệ thống cảng biển nước sâu, trung tâm logistics, dịch vụ hậu cần nghề cá, đô thị ven biển; phát triển các trục giao thông để kết nối vùng biển với các trung tâm kinh tế trong tỉnh và mạng lưới giao thông quốc gia.

Phát triển đi đôi với bảo vệ biển

Ninh Bình lựa chọn mục tiêu phấn đấu trở thành trung tâm kinh tế biển của Bắc Bộ, trong đó bao hàm cả tốc độ tăng trưởng kinh tế từ biển đi đôi với sinh kế bền vững của nhân dân, đồng thời giữ gìn môi trường, hệ sinh thái và chủ quyền quốc gia. Các mục tiêu trên đã được cụ thể hóa tại Kế hoạch số 170/KH-UBND ngày 20/5/2026 của UBND tỉnh về chiến lược phát triển kinh tế biển tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Theo đó, 8 tháng năm 2026, sản lượng thủy sản nuôi trồng và khai thác biển đạt 210.699 tấn, tăng 5,3% so với cùng kỳ. Tỉnh đang triển khai 12 mô hình nuôi trồng thủy sản ứng dụng kỹ thuật mới, an toàn sinh học và thích ứng với biến đổi khí hậu. Công tác quản lý đội tàu được siết chặt; 617/620 tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên đã lắp thiết bị giám sát hành trình. Hệ thống giám sát tàu cá hoạt động 24/7, gắn quản lý khai thác với chống khai thác IUU và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Cùng với khai thác nguồn lợi là yêu cầu giữ gìn “lá chắn xanh” ven biển. Toàn tỉnh đang quản lý, bảo vệ 3.912,76ha rừng ngập mặn, rừng phòng hộ ven biển, trong đó diện tích có rừng 3.494,89ha; việc trồng bổ sung rừng phòng hộ tiếp tục được triển khai. Quan trắc môi trường được duy trì tại 23 điểm nước biển và 11 điểm trầm tích.

Du lịch biển cũng được đặt trong mối quan hệ với sinh thái và cộng đồng. Các sản phẩm đang được rà soát theo hướng gắn du lịch biển với sinh thái, văn hóa và trải nghiệm hệ sinh thái ven biển; chất lượng môi trường tại 8 bãi biển được khảo sát phục vụ quản lý và xây dựng sản phẩm. Đến tháng 8/2026, khu vực ven biển của tỉnh đã đón khoảng 581.924 lượt khách.

Một quốc gia biển mạnh còn phải mạnh khả năng quản trị, bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh, trật tự và chủ động ứng phó với các tình huống trên biển. Từ đầu năm đến nay, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tổ chức 380 lượt tổ, 172 lượt tàu, xuồng với 1.418 lượt cán bộ, chiến sĩ tuần tra khu vực biển, cửa sông, bãi ngang; đồng thời tăng cường kiểm soát hoạt động nghề cá và xử lý các hành vi vi phạm.

Những kết quả bước đầu cho thấy một hướng đi đang dần rõ hơn: phát triển kinh tế biển của Ninh Bình phải đồng thời giải quyết nhiều yêu cầu - tạo động lực tăng trưởng, mở rộng không gian phát triển, tạo việc làm và sinh kế, bảo vệ tài nguyên, thích ứng với biến đổi khí hậu, củng cố quốc phòng, an ninh.

Chặng đường phía trước còn nhiều việc phải làm. Nghị quyết số 20-NQ/TW đặt ra tầm nhìn đến năm 2045 về một Việt Nam giàu từ biển, mạnh về biển và phát triển bền vững từ biển. Với Ninh Bình, đóng góp vào mục tiêu ấy bắt đầu từ việc làm tốt từng nhiệm vụ trên chính vùng biển của tỉnh: Hoàn thiện quy hoạch, đầu tư hạ tầng, thu hút những dự án có chất lượng, ứng dụng khoa học - công nghệ, nâng cao đời sống người dân ven biển, bảo vệ rừng ngập mặn, nguồn lợi thủy sản và giữ vững an ninh, chủ quyền.

Đó cũng là cách để biến tiềm năng của gần 90km bờ biển được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển lâu dài, đưa vùng ven biển trở thành một cực tăng trưởng mới của Ninh Bình, trung tâm kinh tế biển trọng điểm của Bắc Bộ và đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển.