Vì mục tiêu phát triển bền vững

Quảng Ninh đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và khả năng thích ứng trước những biến động của môi trường, khí hậu. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đang được thành phố chú trọng, coi đây là giải pháp cốt lõi cho phương thức phát triển nhanh, bền vững.

Tại Diễn đàn Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Quảng Ninh năm 2026 được tổ chức ngày 23/9 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Công đã nhấn mạnh: Bên cạnh những cơ hội từ kinh tế biển, logistics, công nghiệp hiện đại, du lịch và mở rộng không gian đô thị, Quảng Ninh đang đối diện áp lực ngày càng lớn đối với tài nguyên, môi trường, hệ sinh thái vịnh Hạ Long - vịnh Bái Tử Long và năng lực chống chịu thiên tai. Từ thực tế này, Quảng Ninh xác định chuyển đổi xanh là mục tiêu cốt lõi dựa trên công cụ là chuyển đổi số và lấy KHCN, đổi mới sáng tạo là động lực dẫn dắt. Trên tinh thần này, các địa phương trong thành phố cũng đang tập trung triển khai những giải pháp phù hợp với đặc thù từng không gian, từng bước đưa chuyển đổi xanh, chuyển đổi số vào thực tiễn.

Lãnh đạo thành phố kiểm tra hoạt động giám sát các chỉ số môi trường theo thời gian thực tại Trung tâm Quan trắc tài nguyên và môi trường (Sở NN&MT) - Ảnh: Song Hà.

Tại phường Tuần Châu, phường định hướng hình thành không gian đô thị - du lịch - công nghệ. Thời gian qua, hạ tầng số và chính quyền điện tử tại Tuần Châu từng bước được hoàn thiện; hạ tầng viễn thông, truyền thanh cơ sở được mở rộng, phần lớn văn bản, hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý trên môi trường điện tử. Phường cũng thử nghiệm trợ lý ảo, chatbot AI trên nền tảng Zalo hỗ trợ tương tác với người dân, doanh nghiệp; ứng dụng các công cụ AI trong công vụ và đầu tư hệ thống camera AI nhận diện khuôn mặt, biển số tại các khu vực trọng yếu. Cùng với đó, Tuần Châu đang hướng tới xây dựng nền tảng dữ liệu số dùng chung, tích hợp dữ liệu dân cư, đất đai, du lịch, môi trường, thời tiết và phản ánh hiện trường, tạo cơ sở ứng dụng AI trong dự báo lượng khách, điều hành giao thông và cảnh báo thiên tai.

Còn tại đặc khu Vân Đồn, địa phương đang quản lý nhiều lớp dữ liệu về địa hình 3D, hiện trạng sử dụng đất, không gian mặt nước, giao thông, đê điều, cảng biển, bến neo đậu và dân cư. Định hướng đặt ra là liên thông những dữ liệu này với cơ sở dữ liệu khí tượng, thủy văn, hải văn thông qua hạ tầng điện toán đám mây và API bảo mật, từ đó cập nhật cảnh báo theo thời gian thực. Đây là hướng đi có ý nghĩa trực tiếp với phát triển kinh tế biển. Khi dữ liệu về thời tiết, môi trường, mặt nước, hạ tầng và dân cư được kết nối, chính quyền có thêm cơ sở để nhận diện khu vực dễ tổn thương, chủ động điều chỉnh hoạt động và giảm thiểu thiệt hại trước những hiện tượng thời tiết cực đoan.

Ứng dụng Vân Đồn số của đặc khu Vân Đồn cung cấp nhiều tiện ích cho người dùng.

Ở Đông Triều, nhằm chủ động nâng cao năng lực chống chịu trước các rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu cực đoan, phường đang đẩy mạnh việc ứng dụng GIS, cảm biến IoT, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu thời gian thực trong giám sát, cảnh báo rủi ro. Phường cũng đang có lộ trình lắp đặt hệ thống cảm biến đo mức nước tự động tại các vị trí cửa cống tiêu nước chính và các đoạn đê xung yếu ven sông Cầm, sông Kinh Thầy. Dữ liệu quan trắc mực nước, tốc độ dòng chảy được truyền liên tục về máy chủ điều hành, kết hợp với mô hình thuật toán AI phân tích dữ liệu khí tượng thủy văn để đưa ra kịch bản cảnh báo ngập lụt trước 6-12 giờ. Hệ thống tự động gửi tin nhắn cảnh báo khẩn cấp trên nền tảng Zalo OA/SMS tới các trưởng khu phố và người dân tại các vùng có nguy cơ cao để chủ động di dời người và tài sản.

Những cách làm khác nhau đang cùng hướng tới một điểm chung là phát triển dựa trên dữ liệu, công nghệ phục vụ thực tiễn và tăng trưởng hài hòa với sức chịu tải của tự nhiên. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075: Xây dựng không gian đô thị hiện đại, thông minh, xanh, bền vững, đồng thời gìn giữ không gian xanh, mặt nước, hệ sinh thái và cảnh quan có giá trị.

Ứng dụng công nghệ số trong cảnh báo cháy rừng tại Trung tâm Giám sát điều hành cảnh báo cháy rừng của Chi cục Kiểm lâm thành phố - Ảnh: Hoàng Nga.

Cũng theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Công, thời gian tới, Quảng Ninh sẽ tập trung gắn kết tăng trưởng xanh với dữ liệu số và năng lực chống chịu; thúc đẩy chuyển đổi “kép” xanh - số, khuyến khích đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, đồng thời hoàn thiện quy hoạch tích hợp, hạ tầng thích ứng theo từng vùng sinh thái và chuỗi cảnh báo sớm đa thiên tai theo thời gian thực. Qua đó, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số không chỉ là hai hướng đi song hành, mà trở thành nền tảng để Quảng Ninh nâng cao chất lượng tăng trưởng, chủ động thích ứng và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.