Hoàn thiện Luật An toàn thực phẩm: Không để người tiêu dùng chịu thiệt

Đại biểu Lê Văn Cường, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: An Nhiên

Đại biểu Lê Văn Cường cho rằng, các quy định về tài chính trong dự thảo chưa có nhiều thay đổi căn bản so với Luật An toàn thực phẩm năm 2010. Đặc biệt, việc đánh giá, xác định ngân sách nhà nước dành cho công tác an toàn thực phẩm, bao gồm cả chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên chưa được quy định rõ ràng, chưa làm rõ mức độ bảo đảm nguồn lực, nguyên tắc phân bổ, tính ổn định của kinh phí cũng như cơ chế theo dõi, đánh giá việc bố trí ngân sách nhà nước cho công tác an toàn thực phẩm. Điều này có thể gây khó khăn cho những địa phương còn hạn chế về ngân sách, khiến việc đầu tư cho công tác an toàn thực phẩm thiếu đồng đều, từ đó ảnh hưởng đến tính công bằng trong bảo đảm các điều kiện và chất lượng quản lý an toàn thực phẩm giữa các địa phương.

Từ thực tế trên, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, đánh giá cụ thể tình hình bố trí ngân sách nhà nước cho công tác an toàn thực phẩm hiện nay, trong đó làm rõ tỷ trọng chi cho lĩnh vực này trong tổng chi ngân sách nhà nước. Đây là cơ sở quan trọng để xác định nhu cầu nguồn lực và xây dựng cơ chế tài chính phù hợp.

Các đại biểu tham gia phiên thảo luận tại Tổ 13. Ảnh: An Nhiên

Ngoài ra, cần nghiên cứu bổ sung quy định về trách nhiệm bảo đảm nguồn ngân sách Trung ương hỗ trợ các địa phương thực hiện nhiệm vụ an toàn thực phẩm, nhất là những địa phương còn nhiều khó khăn về nguồn lực. Cơ chế này sẽ góp phần bảo đảm tính công bằng giữa các địa phương trên phạm vi cả nước, tránh tình trạng nơi có điều kiện thì đầu tư được trang thiết bị, cơ sở vật chất, trong khi nơi khó khăn chủ yếu chỉ đáp ứng được các khoản chi thường xuyên, còn nguồn lực dành cho đầu tư rất hạn chế.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: An Nhiên

Quan tâm tới vấn đề quyền lợi của người tiêu dùng sau khi các vụ vi phạm an toàn thực phẩm bị phát hiện, đại biểu Lê Thanh Hoàn cho rằng, đây vẫn là khoảng trống mà dự thảo luật sửa đổi lần này chưa giải quyết được.

Thực tế, lực lượng quản lý thị trường đã xử lý rất nhiều vụ việc liên quan đến thực phẩm quá hạn, không rõ nguồn gốc, thực phẩm bẩn. Nhưng sau khi xử lý hàng hóa và cơ sở vi phạm, câu hỏi đặt ra là quyền lợi của những người đã sử dụng các thực phẩm đó được bảo vệ như thế nào? Ai được bồi thường, ai đứng ra bảo vệ quyền lợi của họ? Về nguyên tắc, có thể dẫn chiếu sang Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Nhưng trên thực tế, hầu như không có vụ việc nào được giải quyết đến tận cùng theo hướng đó. Nguyên nhân là phần lớn tác hại của thực phẩm không an toàn không xuất hiện ngay lập tức mà tích lũy dần theo thời gian, ảnh hưởng đến sức khỏe và tuổi thọ người dân, nên rất khó để người tiêu dùng tự mình chứng minh thiệt hại và khởi kiện.

Bên cạnh đó, công tác quản lý sau cấp phép cũng còn nhiều bất cập. Hiện nay, nhiều cơ sở kinh doanh sau khi được UBND cấp xã cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm thì quá trình nhập hàng từ đâu, bán cho ai gần như không được theo dõi thường xuyên. Chỉ khi xảy ra ngộ độc mới bắt đầu truy xuất nguồn gốc và xử lý.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu kỹ hơn, hoàn thiện các quy định về quản lý sau cấp phép, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và cơ chế xử lý hậu quả của các hành vi vi phạm, để bảo vệ tốt hơn sức khỏe của Nhân dân.