Phát huy vai trò khoa học, công nghệ nâng cao năng lực ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống

Sáng ngày 28/10/2026, tại Hà Nội, Bộ Công an tổ chức Hội nghị sơ kết một năm triển khai Nghị quyết số 147/NQ-CP ngày 22/5/2025 của Chính phủ ban hành Chiến lược tổng thể quốc gia phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Phát biểu tham luận tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định nhấn mạnh, các đe dọa an ninh phi truyền thống ngày càng mang tính liên ngành, có khả năng gây tác động dây chuyền và vượt quá khả năng xử lý riêng lẻ của một ngành, địa phương hay quốc gia. Trong bối cảnh đó, khoa học cung cấp luận cứ nhận diện nguy cơ; công nghệ hỗ trợ giám sát, cảnh báo và xử lý; đổi mới sáng tạo thúc đẩy các giải pháp mới, còn chuyển đổi số kết nối dữ liệu với hoạt động điều hành, hỗ trợ ra quyết định kịp thời.

Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết, Thời gian qua, Bộ KH&CN đã tập trung hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ phục vụ phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ an ninh phi truyền thống.

Bộ đã phối hợp với Bộ Công an triển khai một số nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia liên quan đến an ninh trên không gian mạng, an ninh môi trường và an ninh kinh tế.

Trong lĩnh vực bức xạ, hạt nhân, Bộ tăng cường kiểm soát nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ; phối hợp xây dựng phương án ứng phó sự cố, bảo đảm an ninh hạt nhân tại các sự kiện lớn và tập huấn cho lực lượng tuyến đầu.

Để nâng cao hiệu quả triển khai Chiến lược, Thứ trưởng Lê Xuân Định đề xuất tập trung 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, đó là:

Thứ nhất, đặt hàng nghiên cứu từ những bài toán rủi ro cụ thể, gắn với cơ quan sử dụng kết quả; ưu tiên các nguy cơ có thể gây thiệt hại lớn, tác động dây chuyền hoặc gián đoạn hoạt động thiết yếu.

Mỗi nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng phải xác định rõ sản phẩm, đơn vị tiếp nhận và trách nhiệm tổ chức ứng dụng hiệu quả.

Thứ hai, thúc đẩy kết nối dữ liệu phục vụ cảnh báo và phối hợp điều hành; nâng cao khả năng kết nối, chất lượng các hệ thống số, bảo đảm thông tin tin cậy, kịp thời.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phải gắn với kiểm chứng độ tin cậy và trách nhiệm của người ra quyết định.

Thứ ba, đưa các giải pháp công nghệ vào thử nghiệm, diễn tập và đánh giá trong điều kiện vận hành thực tế, gắn với tập huấn lực lượng tuyến đầu. Hiệu quả được đánh giá thông qua các chỉ số cụ thể về thời gian cảnh báo, độ tin cậy, khả năng tiếp cận người dân và duy trì dịch vụ thiết yếu.

Thứ tư, huy động doanh nghiệp tham gia phát triển công nghệ, nâng cao năng lực tự chủ và bảo đảm độ tin cậy các giải pháp; tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, ưu tiên phát triển các công nghệ quan trắc, cảnh báo, kiểm tra nhanh vật liệu phóng xạ, hạt nhân, thông tin liên lạc dự phòng và ứng phó dịch bệnh.

Thứ trưởng kiến nghị Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ chỉ đạo xác định các bài toán ưu tiên, thống nhất đầu mối phối hợp, lựa chọn nhiệm vụ triển khai trước với mục tiêu, thời hạn và chỉ số đánh giá rõ ràng; đồng thời quan tâm nguồn lực cho thiết bị, đào tạo, diễn tập và vận hành.