Thứ trưởng Lê Trọng Yên: Đưa bảo vệ môi trường trở thành nếp sống học đường

Ngày 13/11, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Lễ phát động Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2026 tại Trường Tiểu học và THCS Tây Hà Nội, phường Xuân Phương, Hà Nội.

Ba chủ đề đưa bảo vệ môi trường vào trường học

Phát biểu tại Lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên nhấn mạnh, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học và khai thác tài nguyên thiếu bền vững đang ảnh hưởng đến đời sống, sức khỏe và sự phát triển của mỗi quốc gia.

Trước những thách thức đó, bên cạnh hoàn thiện chính sách và ứng dụng công nghệ, việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi có ý nghĩa quan trọng. Trong đó, trường học giữ vai trò nền tảng, giúp thế hệ trẻ hình thành ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường ngay từ những năm đầu đời.

Theo Thứ trưởng, giáo dục môi trường không chỉ dừng lại ở truyền đạt kiến thức mà phải gắn với thực hành. Những việc làm đơn giản như tiết kiệm điện, nước, phân loại rác hay chăm sóc cây xanh, nếu được duy trì thường xuyên, sẽ dần trở thành thói quen và lan tỏa từ nhà trường đến gia đình, cộng đồng.

Để đạt được mục tiêu này, các cơ sở giáo dục cần lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường vào hoạt động giảng dạy và quản lý, vận hành nhà trường. Đặc biệt, học sinh phải được tạo điều kiện trực tiếp quan sát, đề xuất sáng kiến, thực hành và đánh giá kết quả, qua đó vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tế.

Trên tinh thần đó, tiếp nối chương trình năm 2025, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2026 mở rộng với ba chủ đề: “Trường học xanh”, “Trường học giảm thiểu rác thải nhựa” và “Trường học sử dụng nước an toàn, tiết kiệm”.

Việc mở rộng nội dung nhằm khuyến khích các trường triển khai giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế, từ cải thiện cảnh quan, sử dụng năng lượng tiết kiệm đến quản lý chất thải và bảo vệ nguồn nước.

Tuy nhiên, Thứ trưởng lưu ý, điều quan trọng không nằm ở số lượng hoạt động hay sáng kiến mà ở kết quả thực tế và khả năng duy trì lâu dài. Vì vậy, mỗi trường cần lựa chọn những việc làm thiết thực, có kế hoạch triển khai, theo dõi và từng bước cải thiện.

Một không gian xanh được chăm sóc thường xuyên, hệ thống phân loại rác vận hành đúng cách hay sáng kiến tiết kiệm nước mang lại kết quả rõ ràng đều có giá trị giáo dục và khả năng nhân rộng.

Lấy hiệu quả thực tế làm thước đo, lan tỏa mô hình trường học sinh thái

Để Giải thưởng năm 2026 đạt kết quả thiết thực, Thứ trưởng Lê Trọng Yên đề nghị các cơ quan, đơn vị và cơ sở giáo dục tập trung thực hiện ba nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết, tăng cường phối hợp, tạo điều kiện để các trường tham gia Giải thưởng. Theo đó, các Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng cơ quan liên quan cần phối hợp phổ biến thể lệ, tiêu chí và hướng dẫn các cơ sở giáo dục tham gia.

Trong quá trình triển khai, cần đặc biệt quan tâm các trường ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo còn khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất và tiếp cận thông tin, bảo đảm các trường được hướng dẫn kịp thời để giới thiệu những hoạt động, sáng kiến phù hợp với điều kiện địa phương.

Tiếp đó, phát huy vai trò chủ động của nhà trường, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo. Thứ trưởng đề nghị các cơ sở giáo dục đưa mục tiêu bảo vệ môi trường vào kế hoạch hoạt động, phân công trách nhiệm cụ thể và lồng ghép nội dung phù hợp trong giảng dạy, sinh hoạt, hoạt động trải nghiệm.

Đồng thời, giáo viên cần khuyến khích học sinh chủ động lựa chọn vấn đề, đề xuất giải pháp và theo dõi kết quả thực hiện. Việc phối hợp với cha mẹ học sinh cũng cần được chú trọng nhằm duy trì những thói quen tích cực cả trong và ngoài nhà trường.

Nhiệm vụ thứ ba là mở rộng hợp tác ASEAN và huy động sự đồng hành của các đối tác. Theo Thứ trưởng, Giải thưởng cần phát huy vai trò cầu nối để các trường học Việt Nam trao đổi kinh nghiệm, tiếp cận những mô hình hiệu quả và chia sẻ sáng kiến với các trường trong khu vực, qua đó đóng góp vào nỗ lực phát triển bền vững của ASEAN.

Để thực hiện mục tiêu này, Thứ trưởng mong muốn các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và tổ chức xã hội tiếp tục hỗ trợ chuyên môn, học liệu, tập huấn giáo viên và các giải pháp phù hợp với nhu cầu nhà trường. Việc huy động nguồn lực phải bảo đảm hiệu quả, chú trọng khả năng duy trì và ưu tiên những địa bàn còn khó khăn.

Nhân dịp này, Thứ trưởng Lê Trọng Yên trân trọng cảm ơn Quỹ Vì tương lai xanh (Tập đoàn Vingroup) đã tài trợ, đồng hành cùng Giải thưởng; đồng thời ghi nhận sự phối hợp của các cơ quan, tổ chức, đối tác và cơ sở giáo dục trong quá trình triển khai chương trình.

Gửi thông điệp tới học sinh, Thứ trưởng khuyến khích các em mạnh dạn đề xuất ý tưởng, cùng thầy cô, bạn bè biến sáng kiến thành những việc làm cụ thể và kiên trì thực hiện mỗi ngày.

Thứ trưởng tin tưởng, với sự đồng hành của các cơ quan, đối tác cùng tâm huyết của giáo viên và học sinh, Giải thưởng sẽ tiếp tục tạo nên những mô hình bảo vệ môi trường thiết thực, có khả năng duy trì và nhân rộng.