Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường

Sáng 22/9, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

UBTVQH cho ý kiến đối với các dự án Luật về môi trường và giao dịch hàng hóa phái sinh

Hoàn thiện các chính sách về bảo vệ môi trường, chuyển tư duy từ quản lý sang kiến tạo phát triển

Quang cảnh phiên họp

Cắt giảm các đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường

Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường được xây dựng trên cơ sở đánh giá tổng kết 5 năm thi hành Luật bảo vệ môi trường năm 2020, rà soát cập nhật để thể chế kịp thời các chủ trương đường lối của Đảng, pháp luật có liên quan và các điều ước quốc tế, bảo đảm thực hiện quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Dự án Luật được Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đánh giá đủ điều kiện để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại phiên họp tháng 9 và trình Quốc hội dự kiến kỳ họp thứ Hai. Dự thảo luật sửa đổi gồm 78 điều/171 điều, trong đó bổ sung hai điều mới là điều 72a và điều 139a tập trung vào năm nhóm nội dung chính:

Một là, tiếp tục cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, phân cấp phân quyền và quyết định theo thẩm quyền. Cắt giảm các đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường, đơn giản hoá hồ sơ nội dung và trình để thực hiện chuyển đổi đối tượng sang đăng ký môi trường.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp

Hai là, chuyển đổi mạnh mẽ quản trị môi trường dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro. Dự thảo luật đã quyết định tiếp cận quản trị môi trường dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro, chuyển đổi số bổ sung cơ chế giám sát nguy cơ ô nhiễm, suy thoái môi trường.

Ba là, thúc đẩy tái chế, tái sử dụng chất thải, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và chính sách mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất. Bổ sung các quy định cập nhật dữ liệu và phát sinh thu gom vận chuyển tái chế xử lý.

Bốn là, tăng cường quản lý chất lượng môi trường, hoàn thiện cơ chế quản lý chất lượng môi trường không khí, môi trường nước theo khả năng chịu tải bổ sung quy định về dự thảo tăng cường kiểm kê khí thải, thiết lập vùng phát thải thấp.

Năm là, hoàn thiện quy định ứng phó với biến đổi khí hậu, chuyển từ giảm nhẹ sang quản lý phát thải khí nhà kính. Thực hiện kiểm kê khí nhà kính hàng năm.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường

Để đảm bảo thi hành luật đồng bộ và hiệu quả, Chính phủ chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các Bộ ngành, địa phương sẽ ban hành đầy đủ các văn bản quy định chi tiết và đồng bộ khi luật có hiệu lực.

Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường như lý do nêu trong Tờ trình của Chính phủ. Hồ sơ được chuẩn bị công phu, đáp ứng yêu cầu quy định tại khoản 3 Điều 37 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải

Dự thảo Luật cơ bản phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng, cơ bản bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, bảo đảm tính khả thi. Để hoàn thiện dự án Luật, Thường trực Ủy ban đề nghị: (i) Thể chế hóa một số nhiệm vụ trọng tâm tại Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về “xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát” đối với công nghệ, dịch vụ, mô hình kinh doanh xanh, tuần hoàn mới; thể chế hóa trong Luật này yêu cầu “Bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho sự nghiệp BVMT” để bảo đảm nguồn lực cho BVMT và ứng phó với biến đổi khí hậu, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh tình hình mới; (ii) Cần định lượng hóa các tiêu chí nhạy cảm, thẩm định đánh giá tác động môi trường (ĐTM), cấp giấy phép môi trường, phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, chứng nhận Nhãn sinh thái để triệt tiêu không gian tùy tiện áp dụng pháp luật. Thực hiện nghiêm Quy định số 178-QĐ/TW của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật; (iii) Tiếp tục rà soát, bám sát các chủ trương của Đảng để quy định phù hợp về trao đổi kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon với quốc tế; quy định tỷ lệ kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, lượng tín chỉ các-bon tối thiểu được giữ lại để thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính trong Đóng góp do quốc gia tự quyết định khi trao đổi, chuyển giao ra quốc tế phù hợp với từng giai đoạn và tình hình thực tế trên cơ sở bảo đảm lợi ích quốc gia; (iv) Tiếp tục rà soát, đối sánh với các luật khác có liên quan, nhất là các luật cũng sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 như Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực...

Tiếp tục nghiên cứu các nội dung phân loại dự án và đánh giá tác động môi trường

Tại phiên họp, đóng góp ý kiến về phân loại dự án và đánh giá tác động môi trường có trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cơ bản tán thành việc sửa đổi Điều 28 theo hướng đơn giản hóa phân loại dự án đầu tư từ 4 nhóm xuống 3 nhóm; đồng thời thu hẹp đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường. Đây là nội dung cải cách lớn, góp phần giảm thủ tục đối với các dự án có mức độ rủi ro môi trường thấp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đóng góp ý kiến vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, khi chúng ta thay đổi cơ chế đánh giá tác động môi trường từ tiền kiểm sang hậu kiểm, phân loại dự án đầu tư từ 4 nhóm xuống 3 nhóm thì đề nghị các cơ quan tiếp tục nghiên cứu các nội dung phân loại dự án và đánh giá tác động môi trường.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị tiếp tục rà soát sự thống nhất giữa Điều 28 về tiêu chí môi trường để phân loại dự án đầu tư; Điều 30 về đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM); Điều 39 về đối tượng phải có giấy phép môi trường và Điều 49 về đăng ký môi trường.
Bên cạnh đó, cần xác định rõ tương ứng với từng nhóm dự án, trường hợp nào phải thực hiện đánh giá tác động môi trường, trường hợp nào phải có giấy phép môi trường. Trường hợp nào chỉ đăng ký môi trường, tránh khoảng trống hoặc là chồng chéo trong thực hiện. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị các tiêu chí phải đủ rõ, có khả năng áp dụng thống nhất trong thực tế.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên họp

Đối với thẩm quyền thẩm định đánh giá tác động môi trường tại Điều 35, dự thảo Luật phân cấp mạnh cho Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh thống nhất với chủ trương này nhưng đề nghị làm rõ trường hợp dự án có tác động liên tỉnh, liên vùng, xuyên biên giới. Cơ chế lấy ý kiến địa phương có liên quan và trách nhiệm điều phối của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Nội dung nào liên quan đến nguyên tắc xác định thẩm quyền thì nên cân nhắc quy định ngay trong Luật.

Nêu quan điểm về đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường tại khoản 2 Điều 1; sửa đổi, bổ sung Điều 30, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu tán thành cao với việc phân loại các dự án thành 3 nhóm. Trong đó, nhóm 3 không phải thực hiện đánh giá tác động môi trường, không phải có giấy phép môi trường mà chỉ thực hiện đăng ký môi trường. Điều này là phù hợp với việc cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và giảm chi phí cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, để việc phân loại được hiệu quả, cần thiết lập cơ chế hậu kiểm tương xứng.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu

Đối chính sách của Nhà nước về bảo vệ môi trường được quy định tại khoản 3 Điều 1; sửa đổi, bổ sung ở khoản 5 Điều 5, trong đó đề cập đến bố trí khoản chi riêng cho bảo vệ môi trường trong Ngân sách Nhà nước với tỷ lệ tăng dần theo tốc độ, quy mô tăng trưởng nền kinh tế, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho rằng, cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng và có sự tiếp thu quan điểm đã được xác định rõ trong Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và bảo đảm nguồn lực tương xứng với yêu cầu, nhiệm vụ; tốc độ tăng trưởng, quy mô nền kinh tế; bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách Nhà nước hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường.

Trong khuôn khổ phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội còn đóng góp ý kiến vào tiêu chí môi trường để phân loại dự án, đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, đăng ký môi trường; các quy định liên quan đến giấy phép môi trường; yêu cầu về quản lý chất thải, phân loại chất thải rắn sinh hoạt...

Bám sát và cụ thể hóa kịp thời Kết luận 75-KL/TW về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong tình hình mới

Giải trình, làm rõ những ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường được xây dựng phải bám sát và cụ thể hóa kịp thời Kết luận 75-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong tình hình mới. Đây chính là cơ sở chính trị quan trọng để tiếp tục hoàn thiện pháp luật bảo vệ môi trường.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng giải trình, làm rõ những ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Quá trình xây dựng Luật phải quán triệt các yêu cầu về phát triển kinh tế - xã hội phải hài hòa với bảo vệ môi trường và phải phục vụ cho phát triển tăng trưởng hai con số. Do đó, việc quản lý phải phù hợp để vừa phát triển kinh tế nhưng vẫn vừa giữ được môi trường; tuyệt đối không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng đơn thuần.

Ngoài ra, dự án Luật cũng thực hiện đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo phương châm là địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm nhưng mà phải gắn chặt với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi, kiểm tra, giám sát, phân định rõ trách nhiệm của Trung ương và địa phương, làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu địa phương.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cũng cho biết, sau phiên họp này, Chính phủ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội để hoàn chỉnh dự án Luật bảo đảm yêu cầu tiến độ, chất lượng và báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai vào tháng 10 tới.

Các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tham dự phiên họp

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí với sự cần thiết của việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật, đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo khẩn trương rà soát, nghiên cứu tiếp thu đầy đủ ý kiến của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhất là phát biểu của Chủ tịch Quốc hội rất toàn diện và sâu sắc, ý kiến thẩm tra của Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường và kết luận của phiên họp.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ cần tiếp tục rà soát bám sát các chủ trương của Đảng để quy định phù hợp về trao đổi kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon với quốc tế theo lộ trình, tỷ lệ phù hợp với từng giai đoạn và bảo đảm lợi ích quốc gia. Hoàn thiện cơ chế chính sách huy động nguồn lực của người dân và doanh nghiệp tham gia bảo vệ môi trường.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu kết luận phiên họp

Quy định về tỷ lệ chi ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp môi trường, khuyến khích đầu tư sản xuất kinh doanh xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy phát triển thị trường các-bon, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tham gia thị trường tín chỉ các-bon. Nghiên cứu luật hóa cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, quy trình sản phẩm dịch vụ, mô hình kinh doanh mới nhằm thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế các-bon thấp...

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường tại Kỳ họp thứ Hai Quốc hội khóa XVI sau khi được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý theo kết luận của phiên họp này. Chính phủ chịu trách nhiệm toàn diện về tính đầy đủ, chính xác của hồ sơ, số liệu, thông tin căn cứ đề xuất các cơ chế chính sách đặc thù và kết quả tiếp thu chỉnh lý, chất lượng của dự thảo luật cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp, đồng thời hoàn thiện hồ sơ dự án luật gửi các đại biểu Quốc hội bảo đảm theo quy định.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên giao Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường chủ trì phối hợp với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội tiếp tục thẩm tra chính thức, thể hiện rõ chính kiến đối với từng nội dung của dự thảo Luật, nhất là những vấn đề mới, phức tạp, nhạy cảm hoặc còn ý kiến khác nhau để báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định. Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường phối hợp với Văn phòng Quốc hội hoàn thiện kết luận phiên họp để cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan liên quan triển khai thực hiện.

Một số hình ảnh tại phiên họp:

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội tham dự phiên họp