Ngăn chặn hàng giả trong lĩnh vực y tế

Trước nguy cơ thuốc, mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe bị làm giả, kinh doanh không rõ nguồn gốc, Quảng Ninh đang tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo vệ quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng.

Sự phát triển của thương mại điện tử và mạng xã hội đang tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, đây cũng là những kênh tiềm ẩn nguy cơ tiêu thụ hàng giả, hàng nhái, sản phẩm không rõ nguồn gốc. Các hành vi giả mạo nhãn hiệu, bao bì, quảng cáo sai sự thật về công dụng, chất lượng sản phẩm không chỉ gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, ảnh hưởng đến sức khỏe, mà còn xâm hại quyền lợi của các doanh nghiệp kinh doanh chân chính.

Để chủ động phòng ngừa vi phạm, đầu tháng 10/2026 Công an phường Việt Hưng đã kiểm tra 49 cơ sở kinh doanh thuốc trên địa bàn. Nội dung kiểm tra tập trung vào điều kiện kinh doanh, chứng chỉ hành nghề, hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa; rà soát thuốc có dấu hiệu giả mạo, kém chất lượng, quá hạn sử dụng hoặc chưa được phép lưu hành. Lực lượng công an cũng hướng dẫn các cơ sở chấp hành quy định về bán thuốc theo đơn, quản lý thuốc thuộc diện kiểm soát đặc biệt và ký cam kết không kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.

Công an phường Việt Hưng kiểm tra, tuyên truyền, hướng dẫn cơ sở kinh doanh thuốc trên địa bàn chấp hành quy định của pháp luật. Ảnh: Công an phường Việt Hưng

Tại phường Móng Cái 1, với 52 cơ sở hành nghề y, dược tư nhân, địa phương đã tăng cường kiểm tra điều kiện hoạt động, trình độ chuyên môn, cơ sở vật chất, trang thiết bị và việc chấp hành các quy định trong kinh doanh dược. Qua đó, chú trọng phòng ngừa nguy cơ sử dụng, kinh doanh thuốc và các sản phẩm y tế không bảo đảm chất lượng. Từ đầu năm 2026 đến nay, phường đã kiểm tra 12 cơ sở, giải quyết 2 vụ việc phản ánh của công dân, xử phạt vi phạm hành chính 4 cơ sở với tổng số tiền 128 triệu đồng.

Ông Hoàng Hải Long, Phó Chủ tịch UBND phường Móng Cái 1, cho biết: Địa phương tiếp tục rà soát, kiểm soát chặt chẽ các cơ sở hành nghề y, dược tư nhân, đặc biệt là hoạt động kinh doanh dược và các dịch vụ làm đẹp, thẩm mỹ. Bên cạnh tạo điều kiện cho các cơ sở hoạt động, phát triển, phường yêu cầu chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật và kiên quyết xử lý những trường hợp vi phạm. Qua công tác kiểm tra, địa phương hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh y, dược an toàn, bảo đảm quyền lợi của người dân.

Lực lượng chức năng phường Móng Cái 1 kiểm tra việc chấp hành các quy định về kinh doanh dược tại Nhà thuốc Long Châu trên địa bàn.

Cùng với hoạt động kiểm tra tại cơ sở, ngành Y tế Quảng Ninh cũng đẩy mạnh giám sát chất lượng thuốc, mỹ phẩm và thực phẩm bảo vệ sức khỏe lưu thông trên thị trường. Trong 9 tháng năm 2026, Sở Y tế đã kiểm tra, hậu kiểm 165 cơ sở, xử phạt vi phạm hành chính 33 cơ sở với tổng số tiền 743 triệu đồng. Các vi phạm được phát hiện chủ yếu liên quan đến điều kiện hoạt động khám, chữa bệnh, quy định về an toàn thực phẩm và chất lượng sản phẩm.

Trong công tác kiểm nghiệm, ngành Y tế đã giám sát 652 cơ sở, lấy 855 mẫu, gồm 679 mẫu thuốc, 53 mẫu mỹ phẩm và 123 mẫu thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Trong số 816 mẫu đã hoàn thành kiểm nghiệm, 100% đạt yêu cầu chất lượng. Qua kiểm tra, giám sát, chưa phát hiện vụ việc buôn bán thuốc giả quy mô lớn trên địa bàn. Tuy nhiên, nguy cơ sản phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc được tiêu thụ qua các kênh bán hàng trực tuyến vẫn cần được cảnh giác.

Trước những diễn biến phức tạp của thị trường, ngày 19/10/2026, Bộ Y tế ban hành công văn số 7863/BYT-QLD yêu cầu các địa phương tăng cường đấu tranh, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại và hàng giả trong lĩnh vực y tế. Bộ Y tế yêu cầu rà soát các địa bàn, kho hàng, trung tâm phân phối, cơ sở sản xuất, kinh doanh và tài khoản thương mại điện tử có dấu hiệu vi phạm.

Trong đó, tập trung xử lý hành vi giả mạo nhãn hiệu, bao bì, xuất xứ; quảng cáo sai sự thật về thành phần, công dụng, chất lượng sản phẩm và kinh doanh hàng hóa vi phạm trên mạng xã hội. Đồng thời, đẩy nhanh kết nối, chia sẻ dữ liệu truy xuất nguồn gốc, khuyến khích doanh nghiệp áp dụng mã định danh, tem điện tử, mã QR để kiểm soát hàng hóa.

Theo ông Phạm Xuân Phúc, Trưởng Phòng Dược (Sở Y tế), ngành đang triển khai hệ thống cơ sở dữ liệu về dược, hướng dẫn các cơ sở kinh doanh kết nối, liên thông thông tin phục vụ quản lý nguồn gốc, xuất xứ thuốc. Công tác cập nhật, thông báo đình chỉ lưu hành, thu hồi sản phẩm theo chỉ đạo của Cục Quản lý dược, cũng được thực hiện thường xuyên.

Trong 9 tháng năm 2026, Sở Y tế đã thông báo đối với 8 mặt hàng thuốc, dược liệu và 1.316 mặt hàng mỹ phẩm; thông báo thu hồi 2.827 số tiếp nhận phiếu công bố mỹ phẩm và 117 giấy đăng ký lưu hành thuốc tại Việt Nam, giúp các đơn vị kịp thời rà soát, ngừng lưu hành những sản phẩm thuộc diện thu hồi. Cùng với đó, duy trì đường dây nóng 0966.631.313 để tiếp nhận phản ánh về thuốc giả, thuốc nhập lậu, thuốc không rõ nguồn gốc; phối hợp với lực lượng công an, quản lý thị trường và chính quyền địa phương xác minh, xử lý thông tin vi phạm.