Nâng cao hiệu quả điều phối, đẩy nhanh triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Loan yêu cầu Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) nâng cao chất lượng công tác tham mưu, tăng cường phối hợp, hỗ trợ địa phương triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 và chủ động chuẩn bị nhiệm vụ, nguồn lực thực hiện năm 2027.

Chiều 9/11, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Loan làm việc với Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình MTQG về tình hình tổ chức, hoạt động, kết quả thực hiện nhiệm vụ và những công việc trọng tâm từ nay đến hết năm 2026.

Báo cáo tại cuộc họp, ông Nguyễn Xuân Đại, Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình MTQG cho biết, Văn phòng đã tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các bộ, ngành hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quan trọng về chủ trương đầu tư, cơ chế, chính sách và tổ chức chỉ đạo, điều phối thực hiện Chương trình MTQG phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035.

Hiện nay, Văn phòng đang phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và phát triển văn hóa toàn diện giai đoạn 2026-2030, dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/12/2026. Đồng thời, tập trung xây dựng Sổ tay hướng dẫn chung, hoàn thiện Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu dùng chung và phần mềm hỏi đáp, xử lý vướng mắc của Chương trình.

Về xây dựng nông thôn mới, 34/34 tỉnh, thành phố đã ban hành quyết định cụ thể hóa Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và phân loại nhóm xã; 23/34 địa phương ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại. Bình quân cả nước đạt khoảng 2,99 tiêu chí/xã, tăng 0,14 tiêu chí so với đợt rà soát tháng 6/2026.

Trong công tác giảm nghèo, đã hoàn thành đối soát, kết nối dữ liệu khoảng 664.000 hộ nghèo, hộ cận nghèo, tương ứng khoảng 2,6 triệu người, với Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia. Khoảng 425.000 hộ còn lại đang được các địa phương tiếp tục đối soát, làm sạch dữ liệu.

Bên cạnh những kết quả đạt được, tiến độ triển khai Chương trình tại các địa phương chưa đồng đều. Đến ngày 3/11/2026, mới có 20/34 tỉnh, thành phố thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh. Việc cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu, xây dựng kế hoạch và ban hành các quy định thuộc thẩm quyền địa phương còn chậm.

Công tác phân bổ, giao kế hoạch, dự toán ngân sách nhà nước và giải ngân còn khó khăn. Một số nhiệm vụ, dự án phải điều chỉnh do sắp xếp đơn vị hành chính, thay đổi cơ quan thực hiện; việc thanh toán, quyết toán và xử lý nguồn vốn chuyển tiếp còn vướng mắc. Trong khi đó, yêu cầu điều phối Chương trình sau hợp nhất đặt ra khối lượng công việc lớn, đòi hỏi tiếp tục kiện toàn tổ chức, nhân sự và tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành.

Nghị định số 387/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã cơ bản quy định đầy đủ cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình. Trọng tâm thời gian tới là chuyển mạnh từ công tác chuẩn bị sang tổ chức thực hiện, không đặt thêm thủ tục, điều kiện ngoài quy định; nâng cao hiệu quả điều phối, sử dụng nguồn lực và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Loan ghi nhận, đánh giá cao sự chủ động, nỗ lực của Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình MTQG trong công tác tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách và triển khai các nhiệm vụ được giao.

Trước yêu cầu chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện Chương trình, Thứ trưởng yêu cầu Văn phòng tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu, phát huy vai trò giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường với tư cách Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương; tăng cường theo dõi, đôn đốc, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, kịp thời tổng hợp, đề xuất tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Đối với những nhiệm vụ trọng tâm từ nay đến hết năm 2026, Văn phòng cần phối hợp hoàn thiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và phát triển văn hóa toàn diện giai đoạn 2026-2030; đôn đốc các địa phương kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình và các quy định thuộc thẩm quyền. Đồng thời, đẩy nhanh hoàn thiện Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu dùng chung và Sổ tay điện tử nhằm hỗ trợ địa phương triển khai thống nhất, thuận lợi.

Thứ trưởng nhấn mạnh, Sổ tay điện tử cần hệ thống hóa các cơ chế, chính sách đã được quy định, trình bày cụ thể, dễ tra cứu, dễ áp dụng, theo hướng “cầm tay chỉ việc”, giúp địa phương xác định rõ công việc, trình tự và cách thức thực hiện, không phát sinh thêm thủ tục, điều kiện ngoài quy định.

Đối với nhiệm vụ quản lý ngành thuộc trách nhiệm của Bộ, Thứ trưởng lưu ý cần nâng cao chất lượng theo dõi, đánh giá kết quả xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, bảo đảm phản ánh thực chất hiệu quả chính sách. Trong lĩnh vực giảm nghèo, cần chú trọng kiểm tra thực tế, đánh giá đúng đối tượng thụ hưởng, quan tâm những trường hợp khó thoát nghèo để nghiên cứu giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Đối với Chương trình OCOP, Thứ trưởng yêu cầu phân biệt rõ số sản phẩm được công nhận theo số liệu lũy kế với số sản phẩm còn thời hạn công nhận; đồng thời nghiên cứu giải pháp hỗ trợ các chủ thể có sản phẩm hết thời hạn công nhận hoặc không còn duy trì hoạt động.

Về nhiệm vụ năm 2027, Thứ trưởng yêu cầu Văn phòng chủ động nghiên cứu, đề xuất kế hoạch công tác và nhu cầu nguồn lực phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao. Các đề xuất phải có trọng tâm, trọng điểm, có căn cứ và luận cứ thuyết phục, gắn với mục tiêu và kết quả cần đạt được; tăng cường phối hợp với các đơn vị liên quan, chủ động báo cáo Lãnh đạo Bộ những nhiệm vụ, hoạt động thiết thực, tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực hiện Chương trình.

Cùng với đó, Văn phòng cần tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí nhân sự phù hợp, nâng cao năng lực tham mưu, điều phối và chuẩn bị đầy đủ điều kiện để triển khai kế hoạch năm 2027 ngay từ đầu năm.