Bộ Nội vụ rà soát, cập nhật hệ thống tiêu chí đánh giá PAR INDEX giai đoạn mới

Tham dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo cấp Vụ và công chức phụ trách công tác cải cách hành chính (CCHC) của các bộ, cơ quan ngang bộ; đại diện Lãnh đạo Sở và phòng chuyên môn phụ trách CCHC thuộc Sở Nội vụ 10 tỉnh, thành phố phía Bắc; đại diện các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu; các thành viên Hội đồng thẩm định, Tổ Thư ký giúp việc Hội đồng Thẩm định chỉ số CCHC, cùng Lãnh đạo và công chức các đơn vị thuộc Bộ Nội vụ.

Yêu cầu khách quan, đồng bộ và tích hợp hệ thống

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính Phạm Minh Hùng nhấn mạnh, việc rà soát, sửa đổi và bổ sung Đề án PAR INDEX nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn vận hành bộ máy hành chính nhà nước, đồng thời kịp thời thể chế hóa các chỉ đạo mới của Trung ương liên quan đến công tác CCHC. Đợt điều chỉnh này cũng hướng tới khắc phục triệt để những tồn tại, bất cập phát sinh trong quá trình triển khai đánh giá thực tế thời gian qua.

Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính cho biết, bộ chỉ số PAR INDEX do Bộ Nội vụ triển khai từ năm 2012 đến nay đã khẳng định được sức sống, tính bền vững, toàn diện và độ tin cậy cao. Kết quả công bố hàng năm không chỉ được các bộ, ngành, địa phương đón nhận mà còn nhận được sự đánh giá cao từ dư luận xã hội và các nhà nghiên cứu.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, nhiều bộ, ngành đã chủ động xây dựng các công cụ đánh giá chuyên ngành theo chỉ đạo của Trung ương (như Bộ Tư pháp với KPI công tác pháp luật, Bộ Tài chính với chỉ số giải ngân vốn đầu tư công, Bộ Khoa học và Công nghệ với chỉ số chuyển đổi số). Điều này đòi hỏi Bộ Nội vụ phải tiếp cận lại bộ tiêu chí PAR INDEX theo hướng đồng bộ, tích hợp và bảo đảm tính kết nối hệ thống.

Về nguyên tắc sửa đổi, Đề án giữ nguyên khung cấu trúc, phương pháp và hệ thống tiêu chí đã phát huy hiệu quả; chỉ chỉnh sửa, cập nhật những nội dung thực sự cần thiết và loại bỏ các chỉ tiêu không còn phù hợp. PAR INDEX sẽ đóng vai trò là bộ công cụ đánh giá tổng thể, chọn lọc các tiêu chí cốt lõi từ các chỉ số chuyên ngành để tránh trùng lặp hoặc mâu thuẫn.

Đồng thời, Đề án duy trì phương pháp kết hợp đánh giá định tính - định lượng, kết hợp đánh giá nội bộ và đo lường sự hài lòng từ bên ngoài, tối đa hóa khai thác dữ liệu sẵn có từ hệ thống của các bộ, ngành.

Những điểm mới trong Chỉ số cải cách hành chính cấp Bộ

Trình bày dự thảo Đề án “Xác định chỉ số cải cách hành chính của các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương" tại Hội thảo, ông Phùng Doãn Hưng - Chuyên viên chính Vụ CCHC cho biết, mục tiêu của PAR INDEX là theo dõi, đánh giá một cách thực chất, khách quan và công bằng kết quả thực hiện cải cách hành chính hàng năm của các bộ, cơ quan ngang bộ (sau đây gọi tắt là bộ), Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố (sau đây gọi tắt là tỉnh) trong quá trình triển khai thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030 và Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030

Về tổng thể, bộ tiêu chí đánh giá cấp bộ giữ nguyên 7 lĩnh vực nhưng gia tăng về số lượng tiêu chí và tiêu chí thành phần, tăng từ 43 tiêu chí lên 44 tiêu chí và từ 95 tiêu chí thành phần lên 98 tiêu chí thành phần. Thang điểm đánh giá tổng thể tiếp tục được duy trì ổn định.

Đi vào từng lĩnh vực cụ thể, công tác chỉ đạo, điều hành cải cách hành chính tập trung kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch, chế độ báo cáo, công tác tuyên truyền, đổi mới sáng tạo, hoạt động tiếp công dân cũng như mức độ hoàn thành các nhiệm vụ do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao. Lĩnh vực cải cách thể chế có sự điều chỉnh quan trọng khi bổ sung nội dung đánh giá công tác tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật, làm rõ cách thức đánh giá việc hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời lược bỏ tiêu chí đánh giá tác động thủ tục hành chính để tránh trùng lặp.

Lĩnh vực cải cách thủ tục hành chính ghi nhận bước chuyển dịch mạnh mẽ khi chuyển từ việc đánh giá dựa trên báo cáo sang đo lường chất lượng giải quyết thông qua mức độ hài lòng thực tế của người dân. Lĩnh vực này bổ sung đánh giá tác động và thẩm định thủ tục hành chính trong các dự thảo, thiết kế lại nội dung đánh giá tính công khai, minh bạch, đồng thời tích hợp các tiêu chí thành phần gắn trực tiếp với trách nhiệm cá nhân của công chức xử lý hồ sơ như tỷ lệ hồ sơ phải bổ sung nhiều lần hay tỷ lệ hồ sơ được trao đổi, hướng dẫn trước khi từ chối.

Đối với lĩnh vực cải cách tổ chức bộ máy, trọng tâm tập trung vào việc sắp xếp tổ chức bộ máy, quản lý biên chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ cho các cơ quan chuyên môn tại địa phương. Lĩnh vực cải cách chế độ công vụ nổi bật với việc bổ sung tiêu chí đánh giá công chức, viên chức và khai thác, ứng dụng trực tiếp dữ liệu từ hệ thống đánh giá hiệu quả công việc (KPI) của các bộ.

Lĩnh vực cải cách tài chính công cập nhật cách thức đánh giá dựa trên dữ liệu giải ngân vốn đầu tư công, quy định về quản lý tài sản công và sửa đổi tên gọi tiêu chí đánh giá việc xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư. Cuối cùng, lĩnh vực chuyển đổi số trong các cơ quan nhà nước cập nhật các yêu cầu như đo lường tỷ lệ công chức, cơ quan ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công tác đào tạo AI và bảo đảm an toàn, an ninh mạng.

Mở rộng quy mô PAR INDEX cấp tỉnh lên 97 tiêu chí thành phần: Tập trung vào chất lượng phục vụ

Ở cấp tỉnh, bộ tiêu chí tiếp tục duy trì 8 lĩnh vực đánh giá nhưng mở rộng quy mô từ 38 tiêu chí lên 44 tiêu chí và từ 88 tiêu chí thành phần lên 97 tiêu chí thành phần.

Trong công tác chỉ đạo, điều hành cải cách hành chính, bộ tiêu chí bổ sung nội dung đánh giá hoạt động đối thoại trực tiếp của lãnh đạo tỉnh với người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Lĩnh vực cải cách thể chế đưa thêm yêu cầu đo lường mức độ hài lòng của người dân đối với các thể chế, chính sách do địa phương ban hành. Lĩnh vực cải cách thủ tục hành chính tiếp nhận toàn bộ các nội dung đánh giá về mức độ hài lòng đối với dịch vụ hành chính công để đảm bảo tính tập trung, thống nhất.

Đối với lĩnh vực cải cách tổ chức bộ máy, các chỉ số tập trung đo lường kết quả sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị sự nghiệp công lập, quản lý biên chế và hiệu quả phân cấp, phân quyền. Lĩnh vực cải cách chế độ công vụ cũng cập nhật tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ công chức, viên chức thông qua dữ liệu KPI của địa phương. Lĩnh vực cải cách tài chính công theo sát tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập.

Lĩnh vực chuyển đổi số trong các cơ quan nhà nước tại địa phương bổ sung các chỉ số phát triển xã hội số và chính quyền số như tỷ lệ người dân được cấp sổ sức khỏe điện tử, tỷ lệ hài lòng khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến, đồng thời lược bỏ tiêu chí đánh giá hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính để phù hợp với định hướng quản lý tập trung.

Sau cùng, lĩnh vực tác động của cải cách hành chính đến phát triển kinh tế - xã hội được điều chỉnh tên gọi cho phù hợp với nội hàm mới, trong đó bổ sung chỉ số đánh giá tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của địa phương thành một thước đo quan trọng nhằm phản ánh hiệu quả thực chất của công tác cải cách.

Chấm điểm minh bạch, có căn cứ kiểm chứng

Tại phiên thảo luận, các đại biểu đã tập trung thảo luận về cấu trúc Chỉ số; tỷ trọng điểm giữa đánh giá qua báo cáo và điều tra xã hội học; mức độ phù hợp của các tiêu chí, tiêu chí thành phần; đề xuất hoàn thiện quy trình đánh giá, thẩm định; việc sử dụng, chia sẻ dữ liệu trong đánh giá và các vấn đề về sử dụng phần mềm đánh giá thời gian qua.

Kết luận Hội thảo, Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính Phạm Minh Hùng ghi nhận các đóng góp sâu sắc, sát thực tế từ các bộ, ngành, địa phương. Ông Phạm Minh Hùng nhấn mạnh, đối với công tác tự chấm điểm, các địa phương cần khắc phục triệt để tình trạng tự lấy điểm tối đa khi thiếu tài liệu kiểm chứng, bảo đảm việc chấm điểm ngay từ đầu phải minh bạch, đầy đủ và có căn cứ xác thực.

Nhằm bảo đảm Chỉ số CCHC được đo lường khách quan, công bằng, toàn diện và hiệu quả, Bộ Nội vụ đề nghị các cơ quan, địa phương tiếp tục nghiên cứu kỹ dự thảo để đóng góp ý kiến. Đặc biệt, 5 bộ trong Hội đồng thẩm định cần nghiên cứu sâu 8 lĩnh vực cấp tỉnh và 7 lĩnh vực cấp bộ liên quan trực tiếp đến chức năng quản lý nhà nước của đơn vị mình, gửi ý kiến bằng văn bản để Bộ Nội vụ tổng hợp, hoàn thiện Đề án trong thời gian tới.