Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả vận hành bộ máy

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương và đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó trưởng ban Tổ chức Trung ương đồng chủ trì Hội nghị. Cùng dự có lãnh đạo Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Đảng ủy Chính phủ và một số bộ, ngành Trung ương.

Hội nghị đánh giá toàn diện kết quả bước đầu của quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Tại Hội nghị, qua báo cáo và thảo luận cho thấy, việc triển khai mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu đạt nhiều kết quả tích cực. Bộ máy các cấp từng bước được sắp xếp theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối trung gian; chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền giữa các cấp được rà soát, điều chỉnh rõ hơn; hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành có chuyển biến rõ nét.

Tại tỉnh Điện Biên, sau gần một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, địa phương đã kết thúc hoạt động của 10 đơn vị cấp huyện; sắp xếp, sáp nhập từ 129 xã, phường còn 45 xã, phường; giảm 7 cơ quan cấp tỉnh và 72 tổ chức trực thuộc. Bộ máy hệ thống chính trị từng bước vận hành ổn định, bảo đảm thông suốt.

Tại tỉnh Lai Châu, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau một năm triển khai cơ bản vận hành ổn định, thông suốt. Tỉnh đã hoàn thành sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập vượt 4% chỉ tiêu Trung ương giao; giải quyết chế độ cho hơn 1.000 cán bộ, công chức, viên chức bị tác động do sắp xếp; giảm gần 1.500 biên chế; điều động hơn 12.200 cán bộ, công chức, viên chức về công tác tại 38 xã, phường; kiện toàn đủ 100% lãnh đạo chủ chốt cấp xã. Công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số được đẩy mạnh với việc duy trì ổn định 40 bộ phận tiếp nhận và trả kết quả; đơn giản hóa 77 thủ tục hành chính; 100% hồ sơ phát sinh mới, trừ văn bản mật, được xử lý trên môi trường điện tử và ký số theo quy định.

Sau một năm vận hành, mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp tại thành phố Cần Thơ cơ bản ổn định, thông suốt, không làm gián đoạn hoạt động lãnh đạo, quản lý, điều hành và phục vụ Nhân dân. Bộ máy bước đầu tinh gọn hơn, giảm tầng nấc trung gian, tăng vai trò cấp xã trong giải quyết công việc trực tiếp với người dân và doanh nghiệp. Cần Thơ ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, số hóa hồ sơ, sử dụng chữ ký số, kết nối dữ liệu. Một số mô hình mới như điều hành “6 rõ”, tổ công nghệ số cộng đồng, kiosk AI hỗ trợ dịch vụ công, “cây pháp luật số”, chi bộ số bước đầu phát huy hiệu quả thực chất.

Tại tỉnh Phú Thọ, sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy cấp ủy, chính quyền các cấp cơ bản vận hành ổn định, nền nếp; các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh được thực hiện hiệu quả. Tỉnh bước đầu đổi mới tư duy lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng “làm theo mục tiêu và sản phẩm cụ thể”, đánh giá bằng hiệu quả thực tế theo phương châm “hành động đột phá, lan tỏa kết quả”. Năm 2025, Tỉnh cũng đứng đầu cả nước về tiến độ cập nhật, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu đảng viên 4.0; đứng thứ 5 cả nước về triển khai ứng dụng “Sổ tay đảng viên điện tử”; trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã tại Phú Thọ được triển khai đồng bộ; tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt gần tuyệt đối, khoảng 99,98%; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 90%; không phát sinh phản ánh tiêu cực về thái độ phục vụ của cán bộ, công chức.

Các ý kiến tại Hội nghị đã cung cấp thêm nhiều luận cứ thực tiễn quan trọng để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện khung tổ chức các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp theo 4 trục (khối Đảng, khối Quốc hội, khối Chính phủ, khối Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội); bảo đảm tinh gọn, đồng bộ, liên thông, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và phù hợp với đặc điểm của từng cấp hành chính, từng loại hình địa bàn; trên cơ sở đó, đề xuất, kiến nghị cụ thể với Bộ Chính trị, Trung ương.

Bên cạnh kết quả đạt được, Lãnh đạo các Tỉnh ủy: Cần Thơ, Phú Thọ, Gia Lai và Điện Biên kiến nghị Trung ương tiếp tục điều chỉnh quy định, chức năng, nhiệm vụ của MTTQVN phù hợp với mô hình mới; phân loại đơn vị hành chính phù hợp, phân bổ biên chế theo quy mô dân số, diện tích; tiếp tục phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cấp ủy, người đứng đầu chính quyền cấp xã. Bên cạnh đó, kiến nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế về tổ chức và hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; nghiên cứu điều chỉnh khung số lượng tổ chức thuộc UBND cấp xã; bổ sung cơ chế, chính sách về biên chế, phụ cấp, vị trí việc làm; hoàn thiện liên thông dữ liệu và các phần mềm chuyên ngành…

Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, sau gần 1 năm triển khai, hệ thống chính trị 2 cấp và chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản vận hành ổn định, phát huy hiệu quả trên các trục: Đảng, HĐND, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Đồng chí đề nghị các địa phương tiếp tục bám sát các hướng dẫn của Trung ương; phát huy tối đa thẩm quyền của địa phương theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”; rà soát toàn bộ thẩm quyền của người đứng đầu để nâng cao hiệu quả điều hành.

Đồng chí Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cũng yêu cầu tiếp tục sắp xếp tinh gọn tổ chức bên trong các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị trên cơ sở phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền triệt để; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ các ban, bộ, ngành theo nguyên tắc “một cơ quan thực hiện nhiều việc và một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì thực hiện và chịu trách nhiệm chính”.

Đồng thời, nghiên cứu điều chỉnh địa giới, sắp xếp một số đơn vị hành chính cấp xã có quy mô nhỏ nhằm mở rộng không gian phát triển; rà soát, bổ sung, hoàn thiện đồng bộ các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy và cơ chế vận hành của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, bổ sung, hoàn thiện báo cáo sơ kết, bảo đảm phản ánh đúng thực tiễn; các bộ, ngành, cơ quan Trung ương tiếp tục đánh giá toàn diện việc vận hành bộ máy trong lĩnh vực phụ trách, đồng thời đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị trong thời gian tới./.