Xây dựng văn hóa Đảng, văn hóa công vụ gắn với hiệu quả công việc

Thực hành và lan tỏa văn hóa Đảng, văn hóa công vụ không chỉ dừng ở việc xây dựng quy tắc ứng xử hay yêu cầu cán bộ chấp hành kỷ luật, mà từng bước gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân

Tỉnh Lào Cai xác định xây dựng, thực hành và lan tỏa văn hóa Đảng, văn hóa công vụ không chỉ dừng ở việc xây dựng quy tắc ứng xử hay yêu cầu cán bộ chấp hành kỷ luật, mà từng bước được Lào Cai gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.

Thực tế cho thấy, khi địa bàn quản lý rộng hơn, thẩm quyền của cấp xã được mở rộng và khối lượng công việc trực tiếp với người dân tăng lên, yêu cầu đối với cán bộ cơ sở cũng thay đổi. Cán bộ không chỉ cần nắm quy định mà phải biết tổ chức công việc, phối hợp, chịu trách nhiệm đến cùng và giải quyết công việc với tinh thần phục vụ. Đây cũng là cách Lào Cai tiếp cận văn hóa công vụ trong điều kiện mới.

Từ yêu cầu đó, Tỉnh ủy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc quán triệt, cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đạo đức cách mạng, kỷ luật, kỷ cương và văn hóa công vụ. Sau hợp nhất tỉnh, hệ thống văn bản, cơ chế tổ chức thực hiện tiếp tục được rà soát, thống nhất, điều chỉnh phù hợp với mô hình mới. Tỉnh đồng thời ban hành các văn bản chỉ đạo chuyên đề về cải cách hành chính, kỷ luật, kỷ cương hành chính, đạo đức công vụ và văn hóa công sở.

Xây dựng văn hóa Đảng, văn hóa công vụ được đưa vào những công việc cụ thể hằng ngày từ cách ban hành văn bản, tổ chức hội họp, xây dựng quy chế làm việc đến đánh giá cán bộ

Việc xây dựng văn hóa Đảng, văn hóa công vụ được đưa vào những công việc cụ thể hằng ngày từ cách ban hành văn bản, tổ chức hội họp, xây dựng quy chế làm việc đến đánh giá cán bộ đều được đặt trong yêu cầu giảm hình thức, tăng hiệu quả và xác định rõ trách nhiệm.

Tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị rà soát hệ thống văn bản, loại bỏ những quy định không còn phù hợp, hạn chế chồng chéo, trùng lặp; yêu cầu văn bản phải ngắn gọn, rõ ràng, đúng thẩm quyền và có tính khả thi. Việc thực hiện báo cáo định kỳ trên hệ thống phần mềm chung góp phần cắt giảm tối thiểu 15% số lượng văn bản hành chính. Tài liệu, giấy mời họp được đẩy mạnh gửi bằng mã QR, từng bước thực hiện phòng họp không giấy tờ.

100% cơ quan, đơn vị đã ban hành quy chế làm việc theo phương châm “giảm hình thức, tăng thực chất, đề cao hiệu quả công việc”; thực hiện yêu cầu “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”. Đồng thời, 100% cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã ban hành và tổ chức thực hiện Quy chế văn hóa công sở.

Cùng với đó, cách tổ chức hội họp cũng được thay đổi. Tỉnh đặt mục tiêu tinh giản tối thiểu 10% số lượng hội nghị hằng năm so với năm trước, hạn chế các cuộc họp có nội dung trùng lặp, tăng cường lồng ghép. Hội nghị trực tuyến chiếm không ít hơn 60% tổng số hội nghị trong năm, trong khi hội nghị trực tiếp không quá 40%... đảm bảo yêu cầu về văn hóa công vụ đang được cụ thể hóa ngay từ việc sử dụng thời gian, kinh phí và phương thức điều hành công việc.

Gắn văn hóa Đảng, văn hóa công vụ với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. 100% cán bộ, đảng viên đã cụ thể hóa nội dung học tập, rèn luyện bằng kế hoạch, cam kết hằng năm, xác định những việc làm phù hợp với chức trách, nhiệm vụ. Đến nay, toàn tỉnh có 3.095 tập thể và 5.170 cá nhân đăng ký xây dựng điển hình tiên tiến học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh giai đoạn 2025-2028.

Coi kết quả công việc, tiến độ, chất lượng và sự hài lòng của người dân là những căn cứ quan trọng để đánh giá cán bộ

Nếu trước đây văn hóa công vụ thường được nhìn từ yêu cầu chấp hành giờ giấc, quy định, tác phong, thì cách làm của Lào Cai đang chuyển dần sang coi kết quả công việc, tiến độ, chất lượng và sự hài lòng của người dân là những căn cứ quan trọng để đánh giá cán bộ. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 60-KH/TU ngày 5/3/2026 về xây dựng và áp dụng chỉ số đánh giá hiệu quả công việc KPI trong đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và cán bộ, công chức, viên chức.

Văn hóa Đảng, văn hóa công vụ cũng được thể hiện rõ qua trách nhiệm nêu gương, nhất là của người đứng đầu. Tỷ lệ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên bình quân đạt trên 90%/năm. Tinh thần nói đi đôi với làm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung từng bước được đề cao.

Một minh chứng cụ thể là đổi mới công tác tiếp công dân. Lào Cai tổ chức tiếp công dân trực tuyến, kết nối từ các xã, phường đến Ban Tiếp công dân tỉnh, giúp giảm thời gian, chi phí đi lại và tăng tính công khai trong tiếp nhận, giải đáp kiến nghị. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Bí thư Tỉnh ủy đã tiếp 33 công dân, chỉ đạo giải quyết 12 vụ việc kéo dài, trong đó 8 vụ đã được giải quyết xong; riêng quý III giải quyết xong 5 vụ. Thường trực HĐND tỉnh và lãnh đạo các Ban HĐND tỉnh tiếp 45 lượt/56 công dân; Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh tiếp 22 lượt/30 công dân, tiếp nhận và xử lý 41 đơn.

Cùng với đổi mới phương thức lãnh đạo, văn hóa Đảng được thể hiện trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy. Sau hợp nhất tỉnh, Lào Cai giảm 24 cơ quan cấp sở, kết thúc hoạt động của 18/18 đơn vị hành chính cấp huyện, sắp xếp các xã, phường, thị trấn thành 99 xã, phường mới, giảm 220 đơn vị; đồng thời giảm 2.375 biên chế. Đây là sự thay đổi lớn về tổ chức, đòi hỏi cán bộ, đảng viên phải thích ứng nhanh với vị trí, chức năng và phương thức làm việc mới.

Trong lĩnh vực cải cách hành chính, những kết quả đạt được cho thấy tác động trực tiếp của việc đổi mới phương thức phục vụ. Tỉnh đã bố trí 2 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh và 99 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, phường. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, toàn tỉnh tiếp nhận 533.117 hồ sơ thủ tục hành chính, đã giải quyết 524.994 hồ sơ; trong đó 518.568 hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn, đạt 98,7%. Riêng các Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã tiếp nhận 424.331 hồ sơ, giải quyết 420.536 hồ sơ, trong đó 415.754 hồ sơ đúng và trước hạn, đạt 98,86%.

Thời gian giải quyết được cắt giảm đối với 815/2.042 thủ tục hành chính, tương đương 40% số thủ tục thuộc thẩm quyền; thời gian giải quyết bình quân giảm khoảng 40%. Tỉnh cũng cắt giảm, bãi bỏ 24/35 thủ tục hành chính đặc thù, đạt 68,6%, ước tiết kiệm gần 100 tỷ đồng chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Các chỉ số cải cách hành chính cũng có chuyển biến. PAR Index năm 2025 tăng 5 bậc, đứng thứ 21/34 tỉnh, thành phố; SIPAS đứng thứ 9/34 tỉnh, thành phố và thứ 2/9 tỉnh miền núi phía Bắc. Bộ chỉ số đánh giá chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính và dịch vụ công trên môi trường điện tử đứng thứ 13/34 tỉnh, thành phố; chỉ số mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt 18 điểm, đứng đầu cả nước.

Tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công thời gian giải quyết hồ sơ giảm, tỷ lệ hồ sơ đúng và trước hạn tăng, người dân có thể tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn

Kết quả nêu trên đã góp phần khẳng định văn hóa công vụ không còn chỉ được thể hiện trong phạm vi công sở. Khi thời gian giải quyết hồ sơ giảm, tỷ lệ hồ sơ đúng và trước hạn tăng, người dân có thể tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn thì những yêu cầu về trách nhiệm, kỷ luật, chuyên nghiệp và thái độ phục vụ đã chuyển thành kết quả có thể đo đếm được.

Lĩnh vực chuyển đổi số tiếp tục tạo thêm điều kiện để kiểm soát tiến độ và trách nhiệm thực thi công vụ. Đến nay, 100% xã, phường được kết nối internet cáp quang; 99% thôn, bản có sóng 4G; 100% cơ quan nhà nước cấp tỉnh, cấp xã và cơ quan Đảng từ tỉnh đến xã được kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng. Tỉnh đang quản lý 51 hệ thống thông tin, 42 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, lưu trữ hơn 9,1 triệu trang tài liệu số hóa; tỷ lệ khai thác và sử dụng lại thông tin từ dữ liệu số hóa đạt trên 80%.

Cùng với xây dựng, thực hành là kiểm tra và chấn chỉnh. 100% cơ quan, đơn vị xây dựng bộ công cụ đánh giá cán bộ, công chức, viên chức theo hiệu quả công việc, gắn với vị trí việc làm. Kết quả thực hiện nhiệm vụ, tiến độ, chất lượng, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp được xác định là những căn cứ quan trọng trong đánh giá.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, các cấp đã kiểm tra 389 tổ chức đảng và 3.049 đảng viên; giám sát 576 tổ chức đảng và 1.614 đảng viên. Công tác kiểm tra công vụ được thực hiện tại 32 đơn vị, tăng so với 14 đơn vị được kiểm tra trong năm 2025. Qua kiểm tra, những tồn tại được chỉ rõ, xác định trách nhiệm và theo dõi việc khắc phục, thay vì chỉ dừng ở phát hiện và xử lý vi phạm.

Cùng với công tác kiểm tra, giám sát, công tác thi đua, khen thưởng và lan tỏa điển hình tiên tiến được quan tâm, những cán bộ, tập thể có cách làm hiệu quả được ghi nhận xứng đáng. Chủ tịch UBND tỉnh đã quyết định tặng Cờ thi đua cho 4 tập thể và Bằng khen cho 18 tập thể, 32 cá nhân có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở”.

Có thể thấy, điểm nổi bật trong cách làm của Lào Cai là từng bước đưa văn hóa Đảng, văn hóa công vụ từ yêu cầu chung thành những quy định, tiêu chí và công việc có thể kiểm tra. Từ giảm văn bản, giảm hội họp, xác định rõ trách nhiệm, đánh giá bằng KPI đến kiểm tra công vụ, cải cách thủ tục hành chính và đo mức độ hài lòng của người dân đều hướng đến một mục tiêu chung: công việc phải có người chịu trách nhiệm, có tiến độ, có sản phẩm và có kết quả.

Bên cạnh kết quả đạt được, việc thực thi văn hóa Đảng, văn hóa công vụ giữa các cơ quan, đơn vị chưa đồng đều. Một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức chưa phát huy đầy đủ tính chủ động, sáng tạo và tinh thần phối hợp. Ở một số nơi, văn hóa công vụ vẫn thiên về chấp hành quy định, trong khi những giá trị như trách nhiệm, liêm chính, tận tụy, đổi mới và phục vụ Nhân dân chưa trở thành thói quen tự thân. Việc đánh giá cán bộ ở một số nơi chưa gắn chặt với chất lượng, tiến độ và kết quả công việc; tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm có lúc chưa được xử lý kịp thời.

Đây cũng là vấn đề cần được nhìn nhận trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Địa bàn sau sắp xếp rộng hơn, công việc ở cấp xã nhiều hơn, trong khi một số quy trình phối hợp, cơ chế trao đổi thông tin và điều kiện hạ tầng vẫn cần tiếp tục hoàn thiện. Nếu chỉ tăng yêu cầu về kỷ luật mà chưa làm rõ trách nhiệm, thẩm quyền và cơ chế bảo vệ người dám làm, thì khó tạo được chuyển biến bền vững về văn hóa công vụ.

Để văn hóa Đảng, văn hóa công vụ trở thành nền nếp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao trong giai đoạn tới, tỉnh Lào Cai tiếp tục đề cao vai trò lãnh đạo của cấp ủy và trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu. Đưa việc xây dựng, thực hành văn hóa Đảng, văn hóa công vụ vào chương trình công tác, sinh hoạt cấp ủy, chi bộ, công tác cán bộ, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. Trách nhiệm của người đứng đầu phải gắn với chất lượng môi trường làm việc, kỷ luật, kỷ cương và kết quả hoạt động của cơ quan, đơn vị.

Đưa việc xây dựng, thực hành văn hóa Đảng, văn hóa công vụ vào chương trình công tác, sinh hoạt cấp ủy, chi bộ, công tác cán bộ, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

Cùng với đó, cụ thể hóa các giá trị văn hóa thành tiêu chí có thể nhận diện và đánh giá. Không chỉ đánh giá cán bộ dựa trên việc có chấp hành quy định hay không, mà cần nhìn vào sản phẩm công việc, tiến độ, chất lượng, tinh thần phối hợp và mức độ phục vụ Nhân dân, là cơ sở để chuyển văn hóa công vụ từ “quy định phải thực hiện” thành hành vi thường xuyên trong công việc.

Tiếp tục chuyển mạnh công tác kiểm tra, giám sát sang hướng phòng ngừa, phát hiện và chấn chỉnh từ sớm, từ cơ sở; tập trung vào trách nhiệm người đứng đầu, những lĩnh vực dễ phát sinh sai sót, tiêu cực và những biểu hiện né tránh, đùn đẩy. Kiểm tra phải đi cùng hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn và theo dõi kết quả khắc phục. Đồng thời, những hành vi vi phạm cần được xử lý nghiêm, những cách làm hiệu quả cần được ghi nhận, biểu dương và nhân rộng.

Đồng thời tạo môi trường để cán bộ chủ động đổi mới, văn hóa Đảng, văn hóa công vụ không thể chỉ được lan tỏa bằng hội nghị, khẩu hiệu hay các quy định. Điều quan trọng hơn là tạo ra những chuẩn mực trong xử lý công việc hằng ngày: nói đúng, làm đúng; đã nhận việc thì phải làm đến cùng; phối hợp thay vì đùn đẩy; gặp khó khăn phải báo cáo, đề xuất phương án xử lý; tiếp xúc với người dân phải tôn trọng, hướng dẫn rõ ràng và giải quyết trong phạm vi trách nhiệm.

Tiếp tục gắn kết quả thực hành văn hóa Đảng, văn hóa công vụ với công tác cán bộ, thi đua, khen thưởng và đánh giá tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên. Những tập thể, cá nhân có sáng kiến, có tinh thần trách nhiệm, dám đổi mới và tạo ra kết quả cụ thể cần được phát hiện sớm, biểu dương đúng lúc và nhân rộng. Ngược lại, những biểu hiện làm việc cầm chừng, sợ trách nhiệm, gây phiền hà cho người dân phải được nhận diện và xử lý theo quy định.

Xây dựng văn hóa Đảng, văn hóa công vụ vì vậy không phải là một nhiệm vụ riêng của công tác tuyên giáo hay công tác tổ chức cán bộ mà liên quan trực tiếp đến phương thức lãnh đạo của cấp ủy, chất lượng đội ngũ, kỷ luật, kỷ cương, cải cách hành chính, chuyển đổi số và chất lượng phục vụ Nhân dân.

Với những kết quả đã đạt được, nhất là trong sắp xếp tổ chức bộ máy, cải cách hành chính, chuyển đổi số, kiểm tra công vụ và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, Lào Cai đã hình thành những cách làm bước đầu hiệu quả và đáng ghi nhận, trong giai đoạn tới tỉnh Lào Cai tiếp tục nỗ lực để những chuẩn mực đó được thực hiện đồng đều hơn, trở thành thói quen trong công việc và được đo bằng kết quả cụ thể. Khi mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức coi trách nhiệm, kỷ luật, liêm chính và phục vụ Nhân dân là yêu cầu tự thân, văn hóa Đảng và văn hóa công vụ sẽ không chỉ tồn tại trong quy định mà thực sự trở thành một phần của phương thức lãnh đạo, quản lý và phục vụ Nhân dân trong tình hình mới.