Đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật An toàn, vệ sinh lao động nhằm thể chế hóa Chỉ thị số 31 ngày 19/3/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác an toàn, vệ sinh lao động; đồng thời thực hiện các chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Theo Bộ trưởng, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Thanh tra và nghị quyết của Quốc hội đặt ra yêu cầu hoàn thành xử lý các văn bản chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy trước ngày 1/3/2027. Bên cạnh đó, Luật Đầu tư đã cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện liên quan trực tiếp đến lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động, đòi hỏi phải sửa đổi luật để bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật.

Sau 10 năm thi hành, một số quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động không còn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phát sinh bất cập về thẩm quyền quản lý nhà nước, thanh tra, thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh. Việc sửa đổi nhằm bảo đảm quản lý nhà nước thống nhất, thông suốt, đồng thời luật hóa các nội dung phân quyền, phân cấp đang được thực hiện trong giai đoạn chuyển tiếp.

Tóm tắt nội dung chính của dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, dự thảo Luật gồm 3 điều, trong đó sửa đổi, bổ sung 35/93 điều của Luật hiện hành. Về phạm vi sửa đổi, dự thảo Luật không thay đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng. Tập trung 03 nhóm nội dung cấp bách: (1) Quy định chịu tác động của sắp xếp bộ máy nhà nước, chính quyền địa phương 02 cấp (Nghị quyết số 190/2025/QH15); (2) Quy định về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; (3) Quy định liên quan trực tiếp để bảo đảm thống nhất, đồng bộ hệ thống pháp luật.

Về tổ chức bộ máy, sửa đổi tên cơ quan cho phù hợp tổ chức bộ máy mới; Sửa đổi quy định về thanh tra, kiểm tra theo Luật Thanh tra; Sửa đổi quy định khai báo, điều tra, thống kê, báo cáo tai nạn lao động theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; Sửa đổi Điều 83 về trách nhiệm quản lý nhà nước theo yêu cầu phân công, phân cấp; Sửa đổi trách nhiệm xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia theo Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; Sửa đổi thành phần Hội đồng quốc gia, cấp tỉnh về an toàn, vệ sinh lao động.

Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, dự thảo Luật cắt giảm 01 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện (dịch vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động); cắt giảm 04 thủ tục cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động huấn luyện; và đơn giản hóa 01 thủ tục khai báo máy, thiết bị, vật tư (chỉ khai báo khi đưa vào sử dụng).

Về phân cấp, phân quyền, dự thảo chuyển nhiệm vụ tiếp nhận khai báo tai nạn lao động chết người hoặc tai nạn làm bị thương nặng từ hai người lao động trở lên từ công an cấp huyện sang công an cấp xã. Đồng thời, chuyển nhiệm vụ tiếp nhận, thống kê, báo cáo tai nạn lao động và sự cố kỹ thuật nghiêm trọng liên quan đến người lao động không theo hợp đồng từ Ủy ban nhân dân cấp huyện về cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Chính phủ đề nghị Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Bổ sung hành vi huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động không bảo đảm chất lượng theo quy định của luật

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành dự án luật. Hồ sơ dự án được chuẩn bị đầy đủ theo quy định, phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp, bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế và thống nhất với pháp luật có liên quan. Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, nhất là với các dự án luật liên quan đến lĩnh vực lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội đang được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai.

Về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động trong công tác an toàn, vệ sinh lao động, Ủy ban tán thành việc tiếp thu, chỉnh lý quy định yêu cầu người sử dụng lao động chấp hành yêu cầu, kết luận, quyết định thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, bảo đảm thống nhất với pháp luật về thanh tra và kiểm tra. Đối với quyền và trách nhiệm của công đoàn, Ủy ban nhất trí bổ sung trách nhiệm của công đoàn cấp trên cơ sở trong trường hợp người lao động phát hiện người sử dụng lao động có dấu hiệu xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng về an toàn, vệ sinh lao động.

Về quy định huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, Ủy ban tán thành việc sửa đổi để thực hiện chủ trương cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đồng thời, cơ quan thẩm tra lưu ý các văn bản hướng dẫn thi hành luật cần bảo đảm không phát sinh trở lại điều kiện đầu tư kinh doanh, giấy phép đã được cắt giảm.

Liên quan đến việc khai báo khi sử dụng máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, Ủy ban ghi nhận Chính phủ đã cơ bản tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan chủ trì thẩm tra. Ủy ban đề nghị nghiên cứu quy định giao Chính phủ xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử, mã định danh để quản lý thường xuyên toàn bộ vòng đời máy móc, thiết bị, bảo đảm đồng bộ với các biện pháp hậu kiểm.

Đối với việc khai báo, điều tra tai nạn lao động và sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng, Ủy ban ghi nhận việc Chính phủ tiếp thu ý kiến, giao quy định chi tiết về trình tự, thủ tục và các nội dung liên quan đến tổ chức điều tra tai nạn lao động. Đồng thời, đề nghị tiếp tục nghiên cứu cơ chế phát hiện, báo tin, tiếp nhận và xử lý thông tin trong các quy định pháp luật có liên quan để hoàn thiện cơ chế khai báo tai nạn lao động.

Ngoài ra, Ủy ban đề nghị bổ sung hành vi huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động không bảo đảm chất lượng theo quy định của luật; hành vi người sử dụng lao động chi phối, cản trở, gây khó khăn cho người lao động trong việc cung cấp thông tin, phối hợp xử lý tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp xảy ra tại nơi làm việc.