Tạo đột phá về cơ chế, chính sách thu hút nhân tài cho các lĩnh vực mũi nhọn

Tại Chương trình hành động số 48-CTr/TW thực hiện Kết luận Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững, Bộ Chính trị yêu cầu hoàn thiện cơ chế, chính sách, tập trung nguồn lực thu hút, trọng dụng nhân tài; gắn việc lựa chọn, sử dụng và đánh giá nhân tài với nhiệm vụ chiến lược, sản phẩm và kết quả cụ thể.

Chính sách tài chính góp phần tạo nền tảng để thu hút, trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn. Ảnh: H.Dịu

Hoàn thiện chính sách, huy động nguồn lực tài chính

Theo Chương trình hành động, các cấp ủy, tổ chức đảng phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, thống nhất nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị về công tác nhân tài. Trong đó, cần tập trung lãnh đạo, kiểm tra, giám sát công tác nhân tài; đưa phát triển nhân tài vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của ngành, địa phương.

Cùng với đó cần khẩn trương rà soát, hoàn thiện các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác cán bộ, công tác nhân tài và những quy định liên quan; tháo gỡ các rào cản về tiêu chuẩn, độ tuổi, thâm niên và quy trình bổ nhiệm.

Bộ Chính trị yêu cầu xây dựng Khung tiêu chí quốc gia về nhân tài theo hướng mở, linh hoạt, gồm tiêu chí nền tảng chung và tiêu chí đặc thù theo từng nhóm đối tượng, ngành, lĩnh vực và loại nhiệm vụ. Đồng thời, cần hoàn thiện chính sách ưu đãi về tiền lương, thuế, đất đai, nhà ở, nhất là tại miền núi, biên giới, hải đảo; bảo đảm công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và tăng cường phân cấp, phân quyền trong công tác nhân tài.

Đáng chú ý, Chương trình hành động đặt ra nhiệm vụ xây dựng cơ chế tài chính đặc thù cho thu hút và trọng dụng nhân tài; bố trí ngân sách nhà nước cho công tác nhân tài đạt khoảng 0,1% GDP hằng năm trong tổng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Địa phương tự chủ ngân sách được quyết định mức chi cao hơn.

Để thực hiện nhiệm vụ này, Bộ Chính trị giao Đảng ủy Bộ Tài chính chủ trì xây dựng cơ chế tài chính đặc thù cho thu hút và trọng dụng nhân tài, phối hợp với Đảng ủy Bộ Nội vụ và Đảng ủy các cơ quan, địa phương. Nguồn lực thực hiện từ ngân sách nhà nước, theo quy định về lập dự toán, phân bổ, quản lý, sử dụng và quyết toán của pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật có liên quan.

Bên cạnh nguồn lực ngân sách, Bộ Chính trị yêu cầu hoàn thiện quy định về đặt hàng, khoán chi theo sản phẩm, kết quả; đẩy mạnh xã hội hóa, đa dạng hóa nguồn lực; thực hiện các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng và hợp tác công tư. Chương trình hành động cũng đặt ra yêu cầu nâng tỷ trọng nguồn lực xã hội đầu tư cho nhân tài, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp thực sự trở thành một chủ thể quan trọng trong thu hút và trọng dụng nhân tài.

Theo phân công, Đảng ủy Bộ Tài chính được giao chủ trì rà soát, hoàn thiện các cơ chế, chính sách, quy định pháp luật và tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế tham gia phát hiện, tiến cử, thu hút, trọng dụng và phát huy nhân tài, nhất là trong các ngành, lĩnh vực chiến lược, công nghệ cao, công nghệ mới.

Đối với nguồn vốn tín dụng, Chương trình hành động giao Đảng ủy Ngân hàng Nhà nước chủ trì xây dựng cơ chế tín dụng ưu đãi và bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo nhằm thu hút và phát triển nhân tài. Đảng ủy Bộ Tài chính cùng Đảng ủy Bộ Khoa học và Công nghệ, Đảng ủy các cơ quan, địa phương được giao phối hợp thực hiện.

Xây dựng đề án nhân tài lĩnh vực tài chính

Cùng với các nhiệm vụ trên, Chương trình hành động Bộ Chính trị giao Đảng ủy Bộ Tài chính chủ trì xây dựng Đề án thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài thuộc lĩnh vực tài chính. Đề án phải gắn với các nhiệm vụ chiến lược, chương trình, đề án, dự án, công trình trọng điểm, bài toán lớn quốc gia và nhiệm vụ đột phá; xác định nhu cầu, số lượng nhân tài cần thu hút và nguồn lực thực hiện. Đảng ủy Bộ Tài chính phối hợp với Đảng ủy Bộ Khoa học và Công nghệ, Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai nhiệm vụ.

Đây là một trong những đề án phát triển nhân tài theo ngành, lĩnh vực được Bộ Chính trị giao xây dựng trong giai đoạn tới. Các lĩnh vực khác gồm ngân hàng, công thương, xây dựng, nông nghiệp và môi trường, y tế, giáo dục và đào tạo, quốc phòng, công an, văn hóa, thể thao và du lịch, ngoại giao.

Ngoài các đề án theo ngành, Bộ Chính trị giao Đảng ủy Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì nhiệm vụ đầu tư xây dựng, phát triển khoảng 50 nhóm nghiên cứu mạnh; từ 30-40 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược; từ 5-7 trung tâm công nghệ chiến lược; từ 5-7 trung tâm đổi mới sáng tạo chuyên sâu và từ 3-5 trung tâm tính toán hiệu năng cao gắn với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox).

Các nhiệm vụ này được thực hiện trong giai đoạn 2027-2030, với sự phối hợp của Đảng ủy Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan. Nguồn lực gồm ngân sách nhà nước, đầu tư công, quỹ khoa học và công nghệ của doanh nghiệp, nguồn xã hội hóa và các nguồn hợp pháp khác.

Đảng ủy Bộ Tài chính cũng được giao phối hợp trong nhiệm vụ đầu tư xây dựng và phát triển từ 10-15 trung tâm nghiên cứu xuất sắc, từ 5-7 trung tâm kết nối và phát triển nhân tài do Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, thực hiện trong giai đoạn 2027-2030.

Bên cạnh việc đầu tư nguồn lực, Chương trình hành động yêu cầu đổi mới phương thức lựa chọn và đánh giá nhân tài. Theo đó, nhân tài được lựa chọn, trọng dụng theo yêu cầu nhiệm vụ chiến lược, bài toán lớn, gắn với sản phẩm và kết quả cụ thể. Đồng thời, phải xây dựng các chương trình tạo nguồn, phát triển nhân tài theo từng nhóm, ngành, lĩnh vực và giai đoạn; phát triển cơ chế “Nhân tài dẫn dắt nhân tài” và đẩy mạnh hợp tác quốc tế về đào tạo, phát triển nhân tài.

Hương Dịu